Bu yılın son Kabakçı Konağı Sohbetinde Doç. Dr. Tayfun Haykır ve Noyan Öztürk‘ten Türk’ü söyleyen türküleri dinleyeceğiz.

Sadece türkü dinlemekle kalmayacağız, Türk’ü de konuşup dinleyecek, türkülere de eşlik edeceğiz.

Tarih: 15 Haziran 2026 Pazartesi

Saat: 19:00

Kabakçı Konağı, Hamamönü Ankara

Türk’ü Söyler Türküler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Eğitim ve etnik ayrımcılık yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bir Günün Ötesinde Bir Anlam

Bazı günler vardır ki, bir milletin zihninde, kalbinde ve hafızasında derin izler bırakır. 3 Mayıs da işte böyle günlerden biri. Türkçüler Günü olarak anılan 3 Mayıs, geçmişin gölgesinde kalmış bir tarihî olaydan çok daha fazlasını ifade eder.

Bugün 3 Mayıs’ı anmak kolay ama anlamak zor. Çünkü anlamak, yalnızca hatırlamayı değil, sorgulamayı ve gerektiğinde eleştirmeyi de gerektirir. Bu yazıyla, 3 Mayıs’ı hem tarihî hem de bugüne bakan yönleriyle nasıl yansıdığını anlamaya çalışacağım.

Tarihî Arka Plan: 3 Mayıs 1944 Ne Anlatır?

3 Mayıs Türkçülük Günü’nün kökeni, 1944 yılında yaşanan Türkçülük-Turancılık Davası’na dayanır. Bu süreç, yalnızca belirli kişilerin yargılanmasından ibaret değildi, aynı zamanda Türk milliyetçiliğinin devlet ve toplum nezdinde nasıl konumlandırıldığını gösteren kritik bir kırılma noktasıydı. Tek parti döneminin hâkim olduğu bu yıllarda, devletin ideolojik alanı büyük ölçüde kontrol altında tutma eğilimi, farklı tonlardaki milliyetçilik anlayışlarına karşı da temkinli ve zaman zaman sert bir refleks üretmişti.

O dönemde bazı aydınlar ve fikir insanları, başta Nihâl Atsız olmak üzere, Türk kimliğini daha güçlü bir şekilde vurgulayan, dil, tarih ve kültür birliği üzerinden şekillenen bir düşünceyi savunuyordu. Bu yaklaşım, sadece bugünkü Türkiye ile sınırlı bir kimlik tanımının ötesine geçerek, tarihî ve kültür bağları üzerinden daha geniş bir “Türk dünyası” perspektifi sunuyordu. Ancak bu fikirlerin özellikle “Turancılık” boyutuna ulaşması, dönemin uluslararası dengeleri düşünüldüğünde hassas bir alan yaratıyordu. Çünkü bu söylem, dolaylı olarak Sovyetler Birliği sınırları içindeki Türk topluluklarına da atıf içeriyor ve bu durum dış politika açısından riskli bir ima olarak değerlendiriliyordu.

Süreç, Nihâl Atsız ile Sabahattin Ali arasında gelişen sert polemikler ve Atsız’ın dönemin Başbakanı Şükrü Saracoğlu’na hitaben kaleme aldığı açık mektuplarla daha görünür hâle geldi. Bu tartışmalar, aslında fikrî bir ayrışmanın ötesinde, devletin hangi tür milliyetçilik anlayışını meşru kabul edeceği sorusunu da beraberinde getirdi.

Ancak asıl kırılma, 3 Mayıs 1944’te yaşandı. Ankara’da gençlerin ve aydınların bir araya gelerek bu davaya tepki göstermesi, başlangıçta bir destek gösterisi niteliği taşırken kısa sürede hükumet tarafından bir “düzen tehdidi” olarak yorumlandı. Bunun ardından gelen tutuklamalar, sorgulamalar ve işkence iddiaları, meselenin yalnızca bir fikir tartışması olmaktan çıkıp sert bir yargı sürecine dönüşmesine neden oldu.

Burada dikkat çeken en önemli nokta şu. Devlet, bu düşünceyi doğrudan bir isyan hareketi olarak değil, fakat kontrol edilmediği takdirde yön değiştirebilecek potansiyel bir ideolojik risk olarak değerlendirdi. II. Dünya Savaşı’nın gölgesinde, Nazi Almanyası ile ilişkilendirilebilecek her türlü aşırı milliyetçi söyleme karşı duyulan hassasiyet de bu yaklaşımı güçlendirdi.

Sonuç olarak 1944 süreci, bir “haklı–haksız” denklemine indirgenemeyecek kadar karmaşıktı. Bu olay, daha çok Türkiye’nin fikir özgürlüğü, devlet refleksi ve milliyetçilik anlayışı arasındaki gerilimi gösteren erken bir sınav olarak okunmalı. Belki de en önemli çıkarım şu, eğer bu süreç bastırma yerine tartışma üzerinden yürütülebilseydi, Türkçülük bugün çok daha dengeli ve kapsayıcı bir düşünce zemini üzerinde şekillenmiş olabilirdi.

3 Mayıs 1944’te yaşanan olaylar bu sürecin sembol günü hâline geldi. Gençlerin ve aydınların bir araya gelerek gösterdiği tepki, yalnızca bir protesto değil, aynı zamanda bir fikrin sahiplenilmesiydi. İşte bu yüzden 3 Mayıs, bir dava gününden ziyade bir “duruş günü” olarak anlam kazanmıştır.

Türkçülük Nedir? Dar Bir Kavram mı, Geniş Bir Ufuk mu?

Türkçülük denildiğinde çoğu zaman akla tek boyutlu, katı ve dışlayıcı bir anlayış gelebiliyor. Oysa Türkçülük, doğru anlaşıldığında bundan çok daha derin ve kapsamlı bir fikir.

Türkçülük; bir milleti yüceltmekten ziyade, o milletin değerlerini anlamak, korumak ve geliştirmekle ilgili. Diline, tarihine, kültürüne sahip çıkmak, geçmişten gelen mirası geleceğe taşımaktır. Bu yönüyle Türkçülük, bir “üstünlük” iddiasından çok bir “aidiyet” meselesidir.

Ancak burada kritik bir soru ortaya çıkıyor. Türkçülük, sadece geçmişe bağlı kalmak mıdır, yoksa geleceği inşa etmek midir?

Eğer Türkçülük yalnızca geçmişe övgüyle sınırlı kalırsa, zamanla donuk bir ideolojiye dönüşebilir. Fakat geçmişten güç alıp geleceğe yön veriyorsa, işte o zaman yaşayan bir düşünce hâline gelir.

3 Mayıs’ın Bugüne Yansıması: Anmak mı, Anlamak mı?

Bugün 3 Mayıs geldiğinde çoğu kişi için bu tarih, sosyal medyada paylaşılan birkaç sözden ibaret kalabiliyor. Oysa asıl mesele, bu günü “anmak” değil, “anlamak”tır.

Anmak kolaydır. Birkaç cümleyle, birkaç sembolle bu günü geçiştirmek mümkündür. Ancak anlamak, sorgulamayı, düşünmeyi ve hatta eleştirmeyi gerektirir.

Bugün kendimize şu soruları sormamız gerekir:

Türkçülük bugün ne ifade ediyor?

Bu fikir, genç nesiller için ne kadar anlamlı?

Biz gerçekten bu düşüncenin özünü kavrayabiliyor muyuz?

Eğer bu sorulara samimi cevaplar veremiyorsak, 3 Mayıs sadece geçmişte kalmış bir anı olmaktan öteye geçemez.

Milliyetçilik ve Modern Dünya: Çatışma mı, Uyum mu?

Günümüzde küreselleşmenin etkisiyle kimlik kavramı ciddi bir dönüşüm geçiriyor. İnsanlar artık sadece bir millete değil, aynı zamanda daha geniş bir dünyaya ait hissediyor.

Bu noktada Türkçülük ve milliyetçilik, bazı kesimler tarafından çağ dışı bir anlayış olarak görülebiliyor. Ancak bu bakış açısı eksik bir değerlendirmedir. Çünkü bir insanın kendi kimliğini bilmesi, onu dünyadan koparmaz, aksine daha sağlam bir şekilde var olmasını sağlar. Kendi köklerini bilen bireyler, başkalarının değerlerine de daha saygılı olur.

Asıl sorun, milliyetçiliğin yanlış yorumlanması. Eğer milliyetçilik başkalarını dışlamak üzerine kurulursa, bu bir çatışma yaratır. Ama kendi değerlerini korurken başkalarına da alan tanıyorsa, işte o zaman uyum sağlar.

Gençlik ve 3 Mayıs: Gelecek Kimin Elinde?

3 Mayıs’ın en önemli boyutlarından biri de gençliktir. Çünkü 1944’te sokaklara çıkan, fikirlerini savunanlar gençlerdi. Bugün de aynı sorumluluk genç neslin omuzlarında.

Ancak günümüz gençliği, geçmişten farklı bir dünyada yaşıyor. Teknoloji, sosyal medya ve hızlı bilgi akışı, düşünce yapısını ciddi şekilde etkiliyor. Bu noktada gençlerin karşı karşıya olduğu en büyük tehlike, yüzeysellik. Her şeyin hızlı tüketildiği bir dünyada, derin düşünmek giderek zorlaşıyor.

O yüzden 3 Mayıs, gençler için bir hatırlatma olmalı. Düşünmeden savunmak değil, anlayarak sahip çıkmak gerekiyor.

Eleştirel Bir Bakış: Tabu mu, Tartışma mı?

3 Mayıs ve Türkçülük konusu, zaman zaman dokunulmaz bir alan gibi görülüyor. Oysa hiçbir fikir eleştiriden muaf olmamalıdır.

Gerçek bir düşünce, sorgulandıkça güçlenir. Eğer bir fikir eleştiriye kapalıysa, zamanla zayıflar ve anlamını yitirir. Bu yüzden 3 Mayıs’ı değerlendirirken sadece övgüyle değil, aynı zamanda eleştirel bir bakışla yaklaşmak gerekiyor.

Hangi noktalar doğruydu?

Hangi hatalar yapıldı?

Bugün olsa neyi farklı yapardık?

Bu sorular, geçmişi yargılamak için değil, geleceği daha sağlam kurmak için sorulmalıdır.

Bir Gün Değil, Bir Bilinç Meselesi

3 Mayıs Türkçüler Günü, yalnızca bir tarih değil. Bu gün, bir milletin kendi kimliğini anlama çabasının sembolü. Ancak bu sembol, sadece geçmişte yaşanan bir olay olarak kalmamalı. Bugün de, yarın da, her dönemde yeniden yorumlanmalı ve anlamlandırılmalı. Çünkü kimlik dediğimiz şey sabit değildir. Zamanla değişir, gelişir ve dönüşür. Önemli olan, bu dönüşüm sürecinde özümüzü kaybetmeden ilerleyebilmektir.

3 Mayıs bize şunu hatırlatıyor. Kendini bilen bir millet, yolunu kaybetmez. Ama kendini sorgulamayan bir millet, zamanla kendine yabancılaşır.

İşte bu yüzden 3 Mayıs, sadece bir anma günü değil, bir farkındalık, bir bilinç ve bir sorgulama günüdür.

3 Mayıs Türkçüler Günü-Bir hafızanın ve duruşun adı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Hüsrev Hâtemî, güzellerden bir güzel insandı. İpek yumuşaklığında bir ruhu vardı. Bu bize görünen ve besleyen tarafıdır. Asıl o güzellik dediğimiz değer hazinesinin nasıl elde edildiğine bakmak lazımdır. O yetenekle doğulur. İşlemek ve cevheri parlatarak o sıfatı kazanmak ağır çilelerden sonra gelir.

Çile aile hikâyesinden başlar. Hüsrev Hâtemî’nin ailesi, Güney Azerbaycan’dan göçmüştür. Yüz elli yılın göç hikâyeleri içinde bir hikâyedir. Yeni yere, yeni hayata tam alışmak belki nesiller ister. Bizim o nesillerimiz, yeni Türkiye’yi oluşturmak derdiyle böyle bir alışma dönemi geçirme lüksüne de sahip değillerdi. Çalkantılar içinde bir Türkiye’ye geldiler, yeniden kuruluşa kendilerini kattılar.

Göçenler, hem yaşadıkları, hem de geldikleri yerlerin çocuğu olarak yaşadılar ve öyle gittiler.

DOĞUŞTAN İSTANBULLU

Hüsrev Hâtemî İstanbul’da doğmuş ve İstanbullu olmuştur. Bilgisi-görgüsü İstanbulludur.  Bu kozmopolitliği içinde iliklerine kadar Türk şehre, –Yahya Kemal’in tabiriyle Türk İstanbul’a- Türkçesiyle gelen ailenin getirdikleriyle de beraberdir.

Baba, Hâfız hayranıdır. Dünya şiirinin belki en büyük isminin divanının okunduğu eve doğmak büyük talihtir. Hüsrev ve Hüseyin Hâtemî’ler o edebiyat çevresini, o edebiyatı-tarihi tadarak büyürler. Türkiye ve özellikle İstanbul merkezli yüksek kültürün, büyük edebiyatın zaten içindedirler.

İçe dönük bir çocuğun iç âlemini terbiye eden en başta vurgunu olduğu bu İstanbul hayatıdır. Yaratıcılığı da buradan kurgulanır. Edebiyat tarihçilerince açılacak bir meseledir.

ÇOK YÖNLÜ BİR AYDININ RUH PORTRESİ

Hüsrev Hâtemî, bu kültürün şairi, hekimi ve hocası oldu. Zarif bir insandı. Kırmaktan çekinir ruhla düzenlenmiş iç dünya programı hissedilir ve görünürdü. Tersi de doğruydu, kırılmaktan da çok çekindiği belliydi. Kırılganlık hassas ruhun zor tamir edilir tarafıdır. “Ne incin, ne incit!” diyen mistik çevrelerde bulunarak bu tarafını terbiye etmeye çalışanlar da kırmaktan-kırılmaktan kolay kurtulamazlar. Sanırım o da öyleydi.

Bu hassasiyet verimli hale getirilirse sanat doğar. Yaman bir çileye soyunmaktır. O çilenin de çilelisiydi. Şiirde ustaydı. Denemede ustaydı. Çünkü derin düşünen, filozofisi olan insandı. Sanat, hayat gibi zıtlıklarla yürür; karşıtlarla duyar-düşündürür. O zekâyı mizah ve espride parlar görürüz. Anlayan ve anlatanlar da bu ruhun komşusudurlar.

Hüsrev Bey, Frenk tabiriyle humorunu çuvaldız halinde kullanmaz. En ağır dokundurmaları bile hafif hissettiren, içine girdikçe derinleşen ve ağırlaşan nükteli bir söyleyişin sahibidir. Belki en sanatlısı değilse de en can yakıcısı şuna benzer söyleyişleridir: “Kalbler sırçadan yaratılmış bir kere,/İmkân yok sağlam yürekle ölmeye.”

O RUHUN YANSIMALARI

Hüsrev Hâtemî tane tane ve düzgün konuşurdu. Sesinin yükseldiği nadirdi. Şiiri de konuşur gibi söylerdi. Konuşma deyince sözün sohbet edası ve kıvamında dökülüşü anlaşılır. Buradan yaşanana, gelenekli olana, şifahî kültüre yol açılır. Son yetmiş yılımıza hâkim görünen İkinci Yeni’de bu kökle bağa soğukluk vardır. Salah Birsel gibi bir örnek o sürü renginden bütünüyle farklıdır. Attila İlhan da geleneğe sıcaklıkla ayrılır, Hüsrev Hâtemî ve benzer duyuştakilerin yakınlaşacağı isimlerden olur.

Hüsrev Hâtemî’nin dili hayatın içinden gelir. Bu dil müziklidir, şiirlidir. İnsanın içinden insana döner.  Şiirde de sır söyler gibi yalnız muhatabını arar. Fısıldar gibi. Sade söyleyişleri tercih eden bir şair ama derinden yakalayan söyleyişlerle konuşan bir şair. Klasikleri bilen, seven ve yaşayan bir şair. Yeni söyleyişlerde yaşatan bir şair. Eskiyle yeninin harmanını karan şair. Şair.

“NEV GAZEL”DE GÖRÜNEN RUH YAKINLIĞI

Şu anlatacağım, onun inceliğini duyuracak örneklerden bir örnektir: Türk Edebiyatı Vakfı’nda Necdet Yaşar ve İhsan Özgen müzikli sohbetine davetliydim. Ahmet Kabaklı Hoca‘nın odasında yan yana oturuyorduk. Bir şiiri değerlendirirken daldık gittik. O bana okuduğu mısraların, beyitlerin vezinlerini anlattı. Ben zaman zaman söze katılmakla beraber dinledim. Bir zaman sonra karşılaştık ve “Sizden nasıl özür dilemeliyim?” diyerek söze başladı. “Est., hayırdır Üstadım?..” demeye kalmadı, “Ben size aruz ukalalığı ettim. Siz de beni uyarmadınız. Türk Edebiyatı’nın son sayısında Nev Gazel’inizi görünce çok mahcup oldum.. “ dedi.

Burada bitmedi. Bir süre sonra Cinuçen Tanrıkorur aradı, “Ben senin şiirlerini başkalarından mı duyacaktım?” diyerek beni bir güzel payladı. Meğer Hüsrev Hâtemî‘den de aruzla yazılmış şiirler sormuş. O da benim Nev Gazel‘i söylemiş. Gönderdim ve Sûzidil’den besteledi.

Temiz insanların, hele şair cinsinden olanların hali böyledir. Siz hiç üzerinde durmasanız da bir mahcubiyetin sızısını yaşarlar. O yarayı kapatma fırsatı saflaşan ruhların önüne gelir. Hesaplar öteye kalmaz.

Hüsrev Hâtemî hiç şüphesiz iyi şairdi, iyi yazardı. Güzel insandı. Hakkında yazılacaktır. Yazılmayı hak edecek derecede dikkati yüksek bir kültür ve sanat adamıydı. Rûhu şâd olsun!

Hüsrev Hâtemî’nin Aynasında yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

İlber Hoca yaşarken bize ayna tutardı. Şimdi gidişinin aynasında kendimizi seyrediyoruz.

Gidişinin ardından birkaç gün içinde yüzlerce yazı ve binlerce yorum geldi. Ben de gazete gibi kullandığım sosyal medya hesaplarımda üç ayrı yazıyla kervana katıldım. Mübalağa etmiyorum, yazılarımın onlarca sitede, grupta, sitede, hesapta tekrar yayınlandığını haber verdiler. Diğer yazılar ve yorumlar da eminim çokça yayılmıştır. İlber Hoca’nın bereketini böyle de gördük.

Bu daha başlangıç. Yazılanların çokluğu ve çeşitliliği bakımından rekor göreceğimiz anlaşılıyor. Şimdiden birkaç cilt edecek yazılar, bildiklerimize-düşündüklerimize ek dikkatler getirdi.

Hoca’nın neleri sevdiğini topluca duymamız, görmemiz önemliydi. Her biri örneklik edecek sevmeleri nasıl yaşadığı-yaşattığı hususunda tezler yapılacağını umuyorum. Çok yönlü anlaşılacak bir meseledir. Çünkü merakına sınır yoktur. Merkezde insan vardır. Her bilginin, her dikkatin varacağı yer insandır. Hoca’nın insan tanıma merakı ilk karşılaşmada fark edilirdi.

GÖÇEBE RUHLU YERLEŞİK AYDIN

Açılacak bir meseledir. Göçebe ruhlu bir bilgin, her gittiği yerde insanı görür ve insana döner. Bunun hayatı merkeze koymak olacağını bilmek lazımdır. Gezerek görerek anlayanlar ilmi de yaşanır hale getirirler.  Gezginci ruhların şu veya bu merakı bilinir. Onunki dağcıların dağı, avcıların avı cinsinden lokal bir zevk değildi. Her yeri, insanı, eşyayı geçmişiyle, yani bütün yaşanmışlıklarıyla bilmek isterdi.

Görerek yaşayan bir insandı. İlim hayatı da görmekle derinleşirdi. İki hafta önce hastaneden çıkınca artık gezemeyeceğini söylediğinde eklediği cümle tam da buydu: “Artık böyle çalışacağız. Görmeden gezmeden nasıl çalışılırsa..”

Yakından tanıyanların da, beraber çalıştığı bazı isimlerin de düşüncelerini bu sözün süzgecinden geçirmeden söylediklerini düşündüm. Hâlbuki kendini can alıcı özelliğiyle veren bir cümleydi.  Değerlendirmelerde merkezî bir bakış edinmemizi sağlayacaktı. O dikkat olmayınca söylenen fikirler ve yorumlar yerine tam oturmadı. Birilerine ders verme, ahkâm kesme, rol biçme alışkanlığımızın ucuz örneklerine benzediğini de düşündürdü.

O yazılarda, konuşmalarda sıkça tekrar edilen, dizini büküp büyük eserler için çalışmadığına dair eleştirilerdi. Kütüphaneye, arşive dalarak yazdıklarına ekleyeceği daha büyük eserler yazabileceğini söyleyenlerin üzüntüsü elbette değerlidir. Fakat Hoca’yı tanıyorsanız burada küçük sanılan temel bir problem olduğunu görürsünüz. Bu görüş, yaşanana, gerçeğe, Hoca’ya uymuyor. Hoca’nın nasıl bir insan ve bilim adamı olduğuna bakmadan hüküm verilemez. Karakterinin şekillenmesi önemlidir. Entelektüel hayatına bakmak önemlidir. Unutmamak gerekir ki o bu şekilde hareket etmeyi tercih etmiştir. Şuurlu bir seçimdir ve daha önemlisi şimdi tam biliyoruz ki ona çok uymuştur.

KENDİSİ OLMAYI BAŞARMIŞ ADAM

Bilelim ki Hoca kendisi gibi yaşadı. Ciddî ilmî eserler de verdi; her okumuşa hitap edecek kitaplar, yazılar da yazdı. Daha çok da konuştu. Bunlardan popülerleştirilenlerin diğerlerinden daha az değerli olduğu söylenemez. Başta İlber Hoca’nın kendisi bu fikre katılmazdı. İlim âleminde kabul görmeden de, lise yıllarından itibaren çok bilmek ve bunu herkese ulaştırabilmek istediği açıktır. Taşan merakının ve geniş kültürünün daha geniş bir çevreye ulaşmasını istedi. Bunun için çok çalıştı. Bir tarz inşa etti. Yeni bir yol açtı. Frenklerin “public entelektüel” dedikleri cinsten her kesime ulaşabilen bir aydın oldu.

HER ALANDAN KONUŞAN VE TAŞAN ADAM

En ağır görünen konuları herkesin anlayacağı hale getirmesi üzerinde durmak lazımdır. İmkânsız görünen sade anlatışlar edebiyatın sehl-i mümtenîsi gibidir. Usta sanatkâr işidir. Bildiklerini hazmetmekten öteye geçmek ve filozofisine varmaktır. Kolay elde edilmez.

Hoca her zaman derindi. Tembel denemez, çok çalıştı. Her zaman çalıştı. O neşe kaynağı görünen insanın derin endişeleri vardı. Derdi tasası memleket olanın rahat bir uyku uyuması zaten düşünülemez.

Memleket, İlber Hoca’nın aşılmaz hudududur. Taviz kabul etmez sevdasıdır. Türk vatanına sımsıkı sarılmasında son asırlarda yaşanan toprak kayıplarımızın ve bitmeyen göçlerin sarsıcı etkisini unutmamak lazımdır. Hükûmetleri eleştirir, devletin üzerine titrer. Açılımlar gibi hesapsız işlere karşı hassasiyetinde de bu etki vardır. “Türk! Türk! Türk!” demesi boşuna değildir. Onu Türklük söz konusu olunca kükrer görürsünüz. Batı ülkelerinde Türklüğüyle daha keskin davrandığını ve anlı şanlı batılı ilim ve siyaset adamlarını nasıl mat ettiğini bilenlerden dinlemek lazımdır.

Söylenenlere bakalım da olanı da görelim. İlim adamı şöyle olur, böyle yapmalıdır dediğimiz elbise bazılarına uymaz. İlber Hoca’ya uymuyor. O, kabına sığmaz bir ruhtu. Önce onu görmek gerekir. O ruh yaramaz bir çocuk gibi huysuzdur.  Yerinde duramaz. Merakına hudut olmamasından daha ileri bir derdi, dertleri vardır. Taşansu Türker’in Galatasaray’daki törende dediği de odur. Hoca, klasik manada bir ilmiye mensubunun örneği gibi davranırdı. Çok sevdiği Ahmed Cevdet Paşa gibi, ilim, idare ve siyaseti bünyesinde taşıyan bir aydın profili. Bir düşünce adamı. Bir entelektüel.

Konuşacaklarımızı bu tespitten sonra yerine oturtabiliyorsak manası vardır. Yoksa onu anlamış ve anlatmış olmayacağımızı düşünürüm.

HOCANIN KALABALIK YALNIZLIĞI

İlber Hoca hayatının son 26 yılını yalnız yaşadı. Kalabalık bir yalnızlıktı. Hocalığında öğrenciyle yetinmedi. Bürokratlığında ona dünyayı ağırlamak da yetmedi. Hepsinden zevk aldı ama yetmedi. Durmadan başka ufuklar arayan bir ruhun insan ve çevreyle beslenmesi kolay olmuyor, olmaz.

Dünyayı dolaştı. Her gittiği yerde verimli görüşmeler ve çalışmalar geçirdi. Her yerden Türkçe duymayı ve memleket insanını, yemeklerini, havasını, suyunu, özleyerek döndü. Nerede ne vardır bilirdi. Sıkça söylemekte sakınca görmem, tarihi de o ayrıntılarıyla bilirdi. Yaşayanla gidenin onun için bu bakımdan farkı olmadığını her zaman hisseder, anlar ve görürdünüz. Yahya Kemal’in Türkiye’nin nüfusunu soran Batılı dostlarına “yüz milyon” dediğinde şaşıranlara “Biz ölülerimizle beraber yaşarız..” demesiyle aynıdır.

Tarihi yaşayan ve yaşatan bu büyük ruhların dünyası dünyadan ibaret değildir. Fakat merkez bellidir. İlber Hoca, derdi tasası memleket olanlardandı. Memleketi karış karış dolaşmasında başka bir ruh gezinir. Ulaştığı insanlar her kesimdendir. Köylüsü, kentlisi, okumuşu, okumamışı, şu veya bu düşüncede oluşu pek fark etmez. Yoluna çıkan herkesle bir türlü temas kurar.  Herkesin ona bir tarafından baktığına şaşırmamıza şaşılmaz. İşte o bakışlar uzun yılların memleket gezilerinden, konuşmalarındandır. Bu kadar insan ve bakış çeşitliliğinin İlber Hoca sevgisinde buluşması türünden bir başarı pek görülür şey değildir.

Hakkında bu kadar net hüküm vererek konuşabileceğimiz kimseler bu dünyaya ender gelir. İnsanlığı bir konuda aydınlatacak büyük ilim adamı gelir.  Şu veya bu sanatın el üstünde tutulacak yüksek yaratıcısı gelir. Dünyaya fayda sağlayacak buluş sahibi gelir. Yönlendiricisi, siyasetçisi, kurtarıcısı gelir. Az gelir ama gelir. Onlar içinde, bilimden sanata ve hayata uzanan dikkatleriyle yaşayan bir fenomen tipi daha da az gelir. İlber Hoca’nın ayırıcı özelliği budur ve kişiliğine, hatırasına buradan bakılacaktır.

FATİH CAMİİ HAZÎRESİ

İlber Hoca’nın gezip konduğu yer ona çok yakıştı. Taziye için arayanlar bana da sordular. Soranlar çok olunca yazdım da.  “Gelibolu’ya gömülmek istemiş, neden Fatih Camii Haziresi’ne defnedilecek?” dediler. “Düşünenler iyi düşünmüş. Hoca Fatih’in ayakucunda yatmaya niçin itiraz etsin? Lütûf kabul ederdi..” dedim.

Gelibolu’yu niçin istediğini de ayrıca yazmak lazım. Çanakkale, bizim dünyada benzeri az olan zaferimizdir. İngiliz’in, Alman’ın, İtalyan’ın yok. Türk’ün var. Yabancıların şahitliğini de hatırlatarak hep bunu söylerdi. Bazen söylerken dayanamaz ağlardı. Âkif, Necid Çölü’nde Kuşçubaşı ile görevdeyken zafer haberini almış ve Çanakkale Şehidleri’ne ithafen o şiiri söylemişti. Memleket dalgalanmıştı. İstanbul’da o şiir ruh olup esmişti. Şiiri okuyan Süleyman Nazif heyecanla o meşhur sözü haykırmıştı: “Allah’ın şairleri var!”.

İşte İlber Hoca’yı ağlatan bu zaferi söyleyen şiirden önce o muazzam ölüm kalım mücadelesiydi. “O boğaz harbi nedir, var mı ki dünyada eşi/ En kesif orduların yükleniyor dördü beşi” mısralarıyla başlayan şiir. “Gömelim gel seni târîhe desem sığmazsın” mısraıyla kanatlanan şiir. Şairinin çoğu şiirlerini didaktik söylediğine takılarak konuşanları estetiğiyle, duygusuyla dilsiz edecek şiir. Âkif’in sanatını taçlandıran şahane söyleyiş. Ve Süleyman Nazif’in şiirden damıtılmış cümlesi.

İlber Hoca’nın, destanın yazıldığı mekânda, şehitlerle beraber son uykusuna varmak istemesi de beni hep ağlatırdı. O tarihin çocuklarıyız. Bu ruh ölmez!

Bu ruh ölmez! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Tarihin akışına ters bir değişimcilik yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Türküler bizi anlatır. Neşemizi, hüznümüzü, kederlerimizi, kahramanlıklarımızı yani toplumun yaşanmışlıklarını ve törelerini anlatır. Her türkünün bir yakanı vardır. Yakanı ile yaşayan türküler olduğu gibi zamanla yakanı unutulmuş türküler de olur. Yakanı belli olan türküler bizde aşıklık geleneğinden gelen ve aşık mahlasının kullanıldığı türkülerdir. Aşığın mahlasını kullandığı türküler günümüze kadar aşıklar ve türkü söyleyenler kanalıyla ulaşmıştır. Aşık türküleri nerelerde yaygın olarak söyleniyorsa o yöreye ait kabul edilir. Bir örnek verecek olursak Karacaoğlan türküleri yaşadığı yer olan Çukurova bölgesi türküsü diye geçmez. Hangi yörede yaygın olarak okunuyorsa oranın türküsü olarak geçer. Aşık Emrah türküleri sadece Erzurum yöresi türküsü olarak geçmez. Aşık Kerem’e ait olduğu söylenen türküler Anadolu’nun farklı yörelerinde farklılıklar göstererek okunmakta. Halk hikayelerindeki türkülerde farklı yörelere dağılmıştır. Aynı türküleri diğer Türk devletlerinde de görürsünüz. Hikâye ve destanlarda söylenmiş türküler farklı yerlerde farklı şekillerde söylenebilir.

Türkülerin yaşatılması toplumun bu türküleri canlı tutmasına bağlıdır. Bu konu son zamanlarda toplumda yanlış söylemlerle ve algılamalarla eleştirilir hâle geldi. Bir türküyü farklı yöreler benimseyip bizim türkümüz tartışmasına başladı. Burada en önemli konu türkülerin yöresinin neresi olduğu, nereden çıktığı veya yakanının kim olduğu değil bu türkülerin nerelerde yaygın olarak canlı tutulduğudur. Bu türkülerin başka yörelere kayması ve okunması komşu il ve ilçelerde daha sık görülür. Kulaktan duyma bazı hikayeler de buna eklenince kültür değerlerimiz gerçek zemininden uzaklaşıp yıpranır. Yörenin yetiştirdiği sanatçılar, aşıklar, müzisyenler, çalgıcılar ile halk bilimciler ve amatör araştırmacılar kendi yöreleriyle ilgili çalışmaları çevrelerinde geniş kitlelere duyurma gayreti göstermezlerse ve müzikle uğraşanlar o yörenin türkülerini çevreye yaymaya çalışmazsa başka yörelerde yayılmış olan kültür ve türküler o yöreye ait olma eğilimi gösterir.

Türkülerine sahip çıkamamış, zaman içerisinde yörede unutulmaya yüz tutmuş ama başka bir yörede canlılığını devam ettiren türküler yaşadıkları yörelere ait olmak zorundadır. Bu konuyla ilgili yapılan tartışma ve değerlendirmeler konuya hâkim olmayan kişi veya ilgisi olmayan kişi veya kurumlar tarafından yapılırsa doğru bir sonuca ulaşamaz. Bazı türküler aynı sözlerle fakat farklı ezgilerle birkaç yörede okunabilir. “Demirciler demir döğer tunç olur” ve “Yaylalar içinde Erzurum yayla” türküleri buna sadece iki örnek teşkil eder. Halk oyunları da aynı şekilde çalınıp oynanmadığı için zamanla yörede unutulurken başka bir yörede canlılığını devam ettiriyorsa o yöreye ait olur. Bu konularda birilerini suçlamak yerine üzerimize düşenleri yaptık mı diye kendimizi sorgulamamız gerekir. Yemekler için de son zamanlarda bu tartışmalar daha belirgin hâle geldi. Bir de tescilleme gayreti bu tartışmaları iyice artırdı.

Kültürü sahiplenme adına yapılan yanlış söylem ve uygulamalar bizim kültür varlıklarımıza zarar vermekten öteye gitmez. Birilerini suçlama yerine yapılan yanlışlar karşısında “Biz ne yaptık?” sorusunu kendimize sormamız ve öz eleştiri yapmamız doğruları bulmada daha verimli olacaktır. Ülkemizde bu konuları ele alıp doğru tespitler yapması gereken üniversiteler olmalı. Ama son zamanlarda eğitimde geri kalmış bir yapıya sahip ülke hâline geldik. Kültürün korunması için bir sorumlu kurum bulunmuyor. Böyle olunca da tartışmalar, kültür üzerinde oynayıp uydurma şeyler yapmaya çalışmalar bizim kültürel yapımıza zarar veriyor.

Türküler bizi anlatan bizim geçmişimizle bağımızı diri tutan değerlerimizdir. Bu değerlerimizin kaybolmaması için başta konuyla ilgilenmesi gereken devlet kurumları ve Türk kültürüyle ilgilenen sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler, müzikle uğraşan kişiler olmalı. Eline bir müzik aleti alan ve kendini bu konuda çok bilgili zannedenlere, yüzlerce yıllık mirasımız türküleri bozanlara karşı mücadele verilmelidir. Yapılan yanlışların düzeltilmesi için devletteki, kültürün korunmasından sorumlu kurumlar, tekrar inceleme ve derleme çalışmaları yaparak kültürümüzün önemli parçası olan türkülerimizi doğru bir şekilde tekrar ele almalıdır.

Türküler yaşadıkları yere aittir yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

28 Şubat 2022 tarihinde kaybettiğimiz Sadi Somuncuoğlu “Muhasebe” başlıklı yazısında (02/01/2021, Yeniçağ) çok önemli tespitlerde bulunuyor. Bu yazıyı buraya almakta fayda gördüm: “Ülkemizin meselesi malum çok. Hatta, çözemediğimiz, meselelerin kaynağı olduğumuz için de azalmıyor, aksine çoğalıyor. Bu bahse 1938’den itibaren diye başlamak daha adil bir davranış olur düşüncesindeyim. Başlıklarını sıralamak gerekirse, 1940’da Türk tarihini başından (milat öncesinden) günümüze kadar ele alan ders kitapları müfredattan çıkarıldı. Yunanca dili bütün okullara ders kitabı olarak kondu. Gelişmemizin ‘Grek’ medeniyet dairesine girmekle mümkün olacağı varsayımıyla 1944’de millî eğitim müfredatında köklü değişiklikler yapıldı. Yetmedi, Lozan’da ‘idari ve adli kapitülasyon’ adını vererek şiddetli tartışmalardan sonra reddettiğimiz şartları, 1946’da güvenlik açısından Truman Doktrini, ekonomi açısından Marşal Planı ile kabul ettik. ABD’den gelen ‘uzman’ heyetler işe eğitimden başladı, müfredat programı kısa zamanda hazırlandı. Bu adımlar ekonomi, yönetim, güvenlik gibi diğer alanları da kapsadı. Özü itibarıyla zamanımıza kadar devam eden, dokunulması ‘günah’ sayılan müfredat programı 76 yıldır uygulanıyor. Nesiller buna göre yetiştirildi. Öğrencilerimiz tarih gibi zevkli bir dersten, adeta nefret eder duruma geldi. Kendi tarihini, medeniyetini, kültürünü, dilini, dinini, kimliğini bilmeyen, ‘dünya vatandaşları’ yetiştiriyoruz. Bunun sonu hiç olmaktır. Acılarımızın kaynağı buradadır.

Bu gerçeğin inkârı mümkün değil. Nitekim, bizim çocuklarımız MEB dahil üniversitelerin, meslek sendikalarının ve çeşitli kurumların araştırmalarında, üzülerek söyleyelim ki, emsal ülkelerin çocuklarıyla kıyaslanamayacak kadar çok geridedirler. Utanılacak bu duruma rağmen hayıflanmaktan başka bir şey yapılmıyor, meselenin köküne inilmiyor. Bu emperyalist tuzağa nesillerimizi daha ne kadar kurban vereceğiz? Allah korusun bu gidişin sonu felakettir, diyemiyoruz.

Her şeyin temeli olan Millî Eğitim müfredatı öncelikle bizi biz yapan, yukarda ifade edilen alanlarda kendimize dönmek ve kendimizi doğru tanımakla mümkündür. Büyük Atatürk’ün özetlediği gibi ‘Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.’ Mesele budur. Yetişecek çocuklarımız Türk milletinin mensubu olmakla iftihar etmelidir. Milletler yarışında ilerlemenin çağın bilim ve teknolojini yakalamanın ve öne geçmenin yolu budur. Demek ki, bize adı değil müfredatı millî olan bir eğitim öğretim programı lazım. Bu hayati gerçeği Türk Milletinden kopmuş olanlar ve işbirlikçiler hariç bilmeyen yoktur.” demektedir.

Bu makaleyi okuduğum zaman çocukluğuma, ilkokul dönemime gittim. 1963’lü yıllardı; kuşluk vakti dersin ortasında hizmetliler sınıfa girer, Amerikan sütü ile süt tozu karışımıyla yoğrulan pideleri dağıtırlardı. Biz de çocuk sevinciyle yerdik.

Yanılmıyorsam, 1970’lerde lisede “Tarih” dersinin içeriği, ağırlıklı olarak Osmanlı üzerineydi. Kitabın yazarı da Emin Oktay’dı. Demek ki, “Cumhuriyete karşı Osmanlı gibi” bir hava oluşturulmaya çalışılmış!.. O günlerde bunları, yani böyle bir algıyı düşünemezdik; aklımıza da gelmezdi: Osmanlı’nın başarılarının anlatıldığı ilk 300 yıl… Şimdi, gençlik yıllarımdaki tarih tartışmalarını düşününce bundan etkilendiğimizi anlıyorum. Önce şunu belirtmeliyim ki; Osmanlı’yı inkâr etmediğim gibi “Türk Tarihi’nin bir parçası” olarak kabul ederim. Ancak, bugüne kadar okuduklarımı değerlendirdiğimde, Osmanlı’nın ilk 300 yılını başarılı, son 300-320 yılını ise başarısız olarak kabul ediyorum. Daha fazlasını ifade etmeyeceğim!.. Tarih geçmiş dönemlerle ilgilidir ve tarihe objektif bakılır!..

Bunları belirttikten sonra, bugünkü yazımı 12/11/2021 tarihinde Türk Devletleri Teşkilatı 8.Zirvesinde kabul edilen “Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi”nden “Türk Milli Kültürü”ne ilişkin şu ifadeleri aktararak tamamlayacağım: “(Giriş Bölümü’nden) -Türk Kültürünün, değerlerinin, geleneklerinin, sanatının ve mirasının, Türk İşbirliği Teşkilatları’nın ilgili uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde ortak çabalarıyla dünya çapında tanıtılması,

-Ulusal kültür, eğitim ve gençlik politikalarının daha fazla uyumlaştırılmasının sağlanması,

-Türk Devletleri Teşkilatı bölgesinin, akademik ve bilimsel araştırma, öğrenme ve yenilik merkezi haline getirilmesi,

3.Halklararası İşbirliği (Kültür)

Türk toplumları arasındaki ortak noktaları daha fazla keşfetmek ve beraberlik duygusunu zenginleştirmek için Üye Devletlerin ilgili kurumları tarafından ortak sosyal, kültürel ve eğitsel faaliyetler geliştirme,

Türk Dünyasının kültürel mirasının ortak bir listesini hazırlama, bu kültürel mirası koruma ve Türk Dünyasının kültürel mirasının geldiği ülkelere geri gönderilmesi için ortak eylemde bulunma,

UNESCO’nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesine aday gösterilmesi için Üye Devletlerin ilgili kurumları ve Türk İşbirliği Kuruluşları arasında güçlü bir koordinasyon ve işbirliği sağlama,

En önde gelen bilim adamlarının, şairlerin, düşünürlerin ve sanatçıların ortak Türk mirasını geliştirme ve Üye Devletlerin geleneklerini, göreneklerini, folklorunu ve Türk dünyasının kültürlerarası diyalogdaki rolünü besleme,

Halklarımızı bir araya getirmek için her yıl ortak film festivalleri ve müzik ile sanat etkinliklerinin yanı sıra, diğer benzer kültürel aktiviteler düzenleme,

– Eğitim ve Bilim

Üye Devletler arasında yüksek öğretim alanında daha iyi işbirliği için müfredat ve kredi sistemini uyumlu hale getirme ve Üye Devletlerde diplomaların ve akademik niteliklerin tanınmasında işbirliği teşvik etme,

Yenilikçi öğrenme yöntemlerinden, eleştirel düşünceden ve teknolojinin pratik kullanımından faydalanarak Üye Devletlerdeki eğitim sistemlerinin uluslararası standartları uyarınca daha da geliştirilmesinde katkı sağlama,

Ortak Türk tarihi, kültürü, dili, edebiyatı ve coğrafyası ile ilgili bilimsel ve analitik araştırmaları yoğunlaştırma ve Üye Devletlerdeki okul müfredatlarında bu konulara ilişkin olarak yer alan seçmeli dersleri destekleme,

Orhun Süreci Değişim Programı aracılığıyla Türk Yükseköğretim Alanı’nı tamamıyla işlevsel hale getirme ve Türk Üniversiteleri Birliği’ni (TÜRKÜNİB) öncü işbirliği mekanizması haline getirme,

Eşleştirme programları dahil olmak üzere ortak politikalar ve araçlar vasıtasıyla öğrencilerin, araştırmacıların ve akademisyenlerin hareketliliğini artırma,

Genç öğrencilerin ilgisini daha fazla çekmek için, ortak Türk tarihi, coğrafyası, edebiyatı, değerleri, kültürü ve gelenekleri üzerine yaratıcı ve modern tekniklerle eğitici videolar hazırlama,

Akademisyenler, araştırmacılar ve öğrenciler için ulaşılabilir bilimsel yayın verileri geliştirme ve Üye Devletlerin bilimsel dergileri için ortak bir uluslararası dizin oluşturma,

Girişimcilik ve mesleki eğitim konularında en iyi uygulamaları paylaşma ve bu doğrultuda bilgi ve becerilerin artırılmasına yönelik ortak projelerin gerçekleştirilmesine yönelik fırsatları araştırma,

Ortak temel, pratik, yenilikçi ve başlangıç projelerinin hayata geçirilmesini destekleme,

Ortak yenilikçi ekosistem geliştirme, Üye Devletler arasında teknoloji transferini destekleme ve bilimsel sonuçların ticarileştirilmesini teşvik etme, (Kabul edildi)

Uluslararası belgelere uygun olarak etkin fikri mülkiyetin korumasını ortaklaşa teşvik etme,

Ortak çevrimiçi açık erişimli bir Türk Dünyası ansiklopedisi oluşturma,

Düşünce kuruluşları arasında işbirliğini hızlandırma ve “Türk Dünyası Düşünce Kuruluşları Ağı” kurma,” gibi kararlar alınmıştır.

Türk millî kültürü – 3 yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye, her yeni gün bir önceki günü aratmayan gündem ve olaylara gebe oluyor. Gündem o kadar hızlı değişiyor ki Türk milleti artık gündemin hızından etkilenmiyor. İnternette bulduğum bilgiye göre Dünya’nın kendi etrafında dönüş hızı saatte 1670 kilometre, Güneş’in etrafında ise saatte 107.000 kilometre olarak hesaplanmış olduğu söyleniyor. Bu yüksek hızı hissetmememizin sebebi ise dönüşün dengeli ve sabit olması ile yerçekimi olarak gösterilmektedir. Türkiye’de de durum farklı değildir. Aynı olaylar on yıllar geçse bile aynı şekilde yaşanmaktadır. Güç sahipleri yıllardan bu yana gündemi yönetmektedir. Onların istediği gündemi tartışıyor istemedikleri ise aklımızdan uçup gidecek şekilde ve göz atılacak şekilde gösteriliyor. Böylece toplum aynı şeyleri yaşasa da her defasında öncekinden daha da tepkisizleşiyor ve olaylar hafızasında yer etmemeye başlıyor.

Türkiye, Bahçeli’nin “çözüm süreci” ve “umut hakkı” açıklamalarından bu yana başka bir yola girmiş gibi duruyor. Aslında iş pek de öyle değil. Çünkü yaklaşık 15 yıl önce mevcut iktidar döneminde yine bir “çözüm süreci” girişimi olmuş ve “başarısızlıkla” sonuçlanmıştı. Bugün yine bir “çözüm” ya da “barış” süreci bir dejavu gibi yaşanmaktadır. Yine bu sürece karşı çıkanlar “kötü niyetli”, bu süreci destekleyenler ise “barışı” uzun vadeli olarak yerleştirmek isteyenler olarak sunuluyor. Gerçekten terör ve terörist ile bir süreç bu ülkeye “barış” getirir mi? Yoksa verilen tavizler 15,30,45…  sene önceki tavizler gibi gelecekte acı bir şekilde hissedilir mi? Sürekli aynı şeyleri yaşıyoruz ama yaşadıkça alışıyoruz ve toplum da bu olaylara karşı uyuşarak eskisinden daha az tepki veriyor. Tıpkı dünyanın dönüşünü hissetmememiz gibi…

Bir başka gündem ise iktidarın yargıyı sopa olarak kullanıp karşıt sesleri sindirme çabası. Bu sürede Prof. Dr. Ümit Özdağ, TCK md. 216 (Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik veya Aşağılama Suçu) sebep gösterilerek hukuksuz bir şekilde tutuklandı. Ardından gazeteci Barış Pehlivan, Serhan Asker, Seda Selek ve Kürşat Oğuz adli kontrol şartı ile serbest bırakıldı. Suat Toktaş’ın ve akademisyen Dr. Çiğdem Bayraktar Ör’ün tutuklanmasının dışında bu süreçte oyunculuk sektöründe de tutuklanma ve gözaltılar gerçekleşti. Gerçekleşen süreç bize yine geçmişi çağrıştırıyor. Yaklaşık 15 sene önce fethullahçıların bir operasyon dalgası olan Balyoz ve Ergenekon kumpas taktiklerine benzer yöntemler ile karşıt sesler susturulmaya ve olası sesler ise caydırılmaya çalışılmaktadır. Eflatun’un dediği gibi, “Adaletsizliği işleyen, çekenden daha sefildir.” Türkiye hemen hemen her döneminde iktidarların bu yöntemi ile karşı karşıya kalmıştır. Nasıl ki Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey, Nemrut Paşa tarafından hukuksuz bir şekilde İngilizlerin gözüne girme amacı ile idam edilmişse; nasıl ki Kurtuluş Mücadelesi’nde emperyalizmi Anadolu’da gömen, başta ulu önder Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere barut öksüren adamlar idam fermanları ile gezdiyse; nasıl ki 1944’te Atsız hoca ve Turancılar,  Irkçılık-Turancılık davası ile dünya harbinin kazananlarına göstermek için tabutluklara girdiyse; nasıl ki Balyoz ve Ergenekon’da Kemalist, ulusalcı, millliyetçi vatanseverler fethullahçı yargıya teslim olduysa; bugün de bir başkası denenmeye çalışılıyor. Anayasanın üstünlüğünü ve anayasa yargısını etkisizleştirmenin bu yolu, yasaların anayasaya değil, anayasanın yasalara uydurulması anlamına geldiğinden “anayasaya karşı hile” olarak görülebilir.[1] Sürekli aynı şeyleri yaşıyoruz ama yaşandıkça alışılmışlık oluyor ve toplum da bu olaylara karşı uyuşarak eskisinden daha az tepki veriyor. Tıpkı dünyanın dönüşünü hissetmememiz gibi…

Bir başka gündem ise teğmenlerimiz. Mezuniyet törenlerinde kılıç çekerek ettikleri yemin o günden bu güne gündemimizdeydi, ta ki ihraçları açıklanana kadar.  MSB’nin açıklaması ise şu şekildedir: “Kara Harp Okulu Sancak Devir Teslim ve Mezuniyet Töreni sonrasında kamuoyuna yansıyan görüntülerin ardından başlatılan idari ve disiplin soruşturmaları kapsamında; Millî Savunma Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından sıralı 3 disiplin amirine, Kara Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulu tarafından 5 teğmene Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ve Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği amir hükümleri ile diğer mezkûr mevzuat gereğince “Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası” verilmiştir.

“Önceliği müesses disiplinin muhafazası ve idamesi olan Türk Silahlı Kuvvetlerimizde; disipline aykırı hiçbir eylem, olay ve duruma müsamaha gösterilmeyeceğinden en ufak bir şüphe duyulmamalıdır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”

Tabii ki bu diğer gündemlere göre farklı bir gündem, çünkü içinde vatan sevgisi olan hiç kimseyi rahatsız etmeyecek bu yemin sonrası disiplinsizlik sebebi ile söz konusu ihraçlar gerçekleşti. Tabii ki akıllara şu soru geliyor: Söz konusu disiplin, ihraç gibi ağır bir sorumluluk içeriyor mu? Bu derece ağır bir sorumluluk net bir şekilde olsaydı komisyonda oylama 5’e 4 bir şekilde çıkmazdı diye düşünüyorum. Bu yapılanlar küresel odakların hoşuna gitse de, şu yaşanan dönemlerde içimizde nifak tohumu sokmak isteyenlerin hoşuna gitse de şu bir gerçektir: Bütün Türkler bir ordu, katılmayan kaçaktır. Tarihin her döneminde Türklere yönelik girişilen bu yöntemler her zaman ordu ve millet anlayışımızı tetiklemiş ve içimizdeki vatanperver duyguları körüklemiştir. En son Anadolu Türklerine yönelik girişilen ve Türkleri devletsiz bırakmaya yönelik planlar, Samsun’da başlayan ve tüm Anadolu’ya yayılan bir Türklük dehşetine dönüşmüştür. Ondandır ki bu kılcal damarlarımızla çok oynamaları böyle bir kültürel ve sosyolojik sonuç doğuracaktır. Sürekli aynı şeyleri yaşıyoruz ama bu olay içimizdeki millî duyguları dürtüyor ve dengeyi bozuyor. Denge bozulursa dünyanın dönüş hızı hissedilir mi göreceğiz.

Bunların dışında asıl ve en önemli gündem: Yaşam. Bolu’daki yangında 78 canımız öldü. Dile kolay bir ihmalden dolayı 78. Kimin sorumlu olduğunun gündem olduğu kadar keşke giden canlarımız gündem olsaydı. 2. yılına yaklaştığımız depremde ise 53.737 canımız enkaz altında kaldı. Değil 2 yıl 20 yıl geçse de unutulmaması gereken bu olay o yılın nisan ayında çoktan seçim kampanyası uğruna unutulmuştu bile. Türkiye’de sürekli ihmalkârlıktan dolayı canlarımız ölüyor ve unutuluyor. Asıl bu olaylar unutulmamalı, ders çıkarılmalı çünkü canlarına, milletine sahip çıkamayan bir ülke ne bilim adamı, ne gazeteci, ne siyasetçi ne de subay yetiştirebilir. Sürekli aynı şeyleri yaşıyoruz ama yaşadıkça alışılmışlık oluyor ve toplum da bu olaylara karşı uyuşarak eskisinden daha az tepki veriyor. Tıpkı dünyanın dönüşünü hissetmememiz gibi… Ama buna bir tepki vermemiz lazım, tepki vermez isek kıyameti de hissedemeden yok olur gideriz.

[1]Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, Yapı Kredi Yayınları, 35. Baskı, s. 415.

Dünya’nın Dönüşünü Hissetmemek  yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kültürümüzün belgeleri türküler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.