Milliyetçi eğitim felsefesine doğru

İskender Öksüz tarafından yazılan bu makale 1979 yılında

TÖRE dergisinin 94. sayısında yayımlanmıştır.

Umumi bakış açısı

Türk Devleti, Türk Milleti’nin teşkilâtıdır. Bu teşkilât, Türk Milleti’nin bekasını temin gayesiyle kurulmuştur. Yasama, yürütme ve yargı hep bu gaye için devlete verilmiş kuvvetlerdir.

Türk Milliyetçiliğinin anlayışına göre aslolan devlet değil millettir.[1] Rejim, anayasa dâhil bütün kanunlar, bütün kurumlar ve rejimin, anayasanın ve kurumların savunduğu, “hukukun üstünlüğü”, “demokrasi”, “hürriyet” ve benzeri bütün kavramlar Türk Milleti’ne hizmet için tesis ve tebcil edilmiştir. Bunun tersi doğru değildir. Türk Milleti, rejime anayasaya, kurumlara, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, hürriyete hizmet için tesis ve tebcil edilmemiştir. Türk Milliyetçisi demokratik rejimi, anayasayı, devletin müesseselerini, hukukun üstünlüğünü, demokratik hak ve hürriyetleri ve bunların fertlere yüklediği mesuliyet ve vazifeleri mücerret bir aşk ile değil, bunları Türk Milleti’ne en uygun, en faydalı bulduğu için müdafaa eder. Türk Milleti’ne faydalılık vasfını kaybeden hüküm ve kurumlar, yine anayasa ve kanunların gösterdiği yollarla, tereddüt edilmeden değiştirilir veya lâğvedilir. Çünkü Türk Milliyetçisi tutucu değildir. Türk Milliyetçisi muhafazakârdır. Ve muhafaza edeceklerinin başında Türk Milleti’nin mukaddesleri ve menfaatleri yer alır. Özetle şöyle ifade edebiliriz: Rejim için Türk Milleti değil, Türk Milleti için rejim. Anayasa için Türk Milleti değil, Türk Milleti için anayasa. Demokrasi, hürriyet, hukuk için Türk Milleti değil, Türk Milleti için demokrasi, hürriyet, hukuk…

Buraya kadarki istidlâle, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin özünü reddetmeyen aklı başında hiç kimse itiraz edemez. Ancak, bu bakış açısının herkesçe kavrandığını maalesef söyleyemeyiz. Ve bu bakış açısı kaybolduğu anda akıl da baştan çıkmakta ve bugün hep birlikte geldiğimiz uçurumun kıyısına kadar yürünebilmektedir.

Millî Eğitim felsefesi ve felsefesizliği

Devletin millî eğitimdeki rolü, yukarda “Umumî Bakış Açısı” başlığı altında verdiğimiz tabiî ve temel çerçevenin içinde bir parçadan ibarettir. Devlet milletin hizmetkârı, millî eğitim ise devletin en önemli hizmetlerinden biri olduğuna göre, millî eğitim de Türk Milleti’ne hizmet içindir. O hâlde Türk Millî Eğitimi, Türk Milleti’nin bekasını teminat altına alan bir felsefenin taşıyıcısı olmaya mecburdur. Millî Eğitim tarafsız olamaz. Türk Millî Eğitimi Türk Milleti’nden tarafa olmak mecburiyetindedir. Türk Devleti, Türk Milleti’nin hizmetkârı olduğuna göre Türk Millî Eğitimi de Türk Milleti’nden Türk millî menfaatlerinden muhtar olamaz. Türk menfaatlerinin emrinde olmak mecburiyetindedir. O hâlde millî eğitim, bu çizgilerdeki bir felsefenin yayıcısı, öğreticisi, eğiticisi olma zorundadır.

Peki, nedir bu felsefe?

Milliyetçiler için sorunun cevabı çok kolay ve tabiîdir. Ama şimdi yalnız milliyetçilere, yani sapıtmamışlara değil, sapıtmışlara da hitap edelim ve ciddî cevap arayalım: Nedir bu felsefe ? Hatta daha da geriye çekilip soralım: Bir millî eğitim felsefesine lüzum var mıdır ? Felsefeli millî eğitim nasıl olur? Ne getirir?

İncelemeye mefhumu muhaliften başlamak, düşünceleri berraklaştırmak için iyi bir yoldur. O hâlde önce sorunun tersini soralım: Felsefesiz millî eğitim nedir? Felsefesiz millî eğitim ne getirir? İşte çok kolay bir soru. Cevabı da pek kısa: Felsefesiz millî eğitim 1979 Türkiyesini getirir. Zaten felsefesiz millî eğitim, eğitim değildir. Öğretimden ibarettir. İki kere ikinin dört ettiği, dünyanın dörtte üçünün deniz olduğu, civcivin yumurtadan yirmi bir günde çıktığının öğretimi. Bu bilgiler ne millîdir, ne Türk’tür, ne de komünist veya kapitalist. İki kere iki Rusya’da da, ABD’de de, Çin’de de Yunanistan’da da dört eder. Ve millî eğitimden bunu ve yalnız bunu anlayanlar bir gün bakarlar ki kendi gençleri eğitimi böyle anlamayan milletlerin propaganda ettikleri felsefelere tutsak olmuştur. Bakarlar ki iki kere iki tabanca dört tabanca edip göğüslerine çevrilmiştir. İki kere iki dinamit lokumu, dört dinamit lokumu edip evlerine yerleştirilmiştir. Ve iki kere iki kızıl bayrak, dört kızıl bayrak etmiş; İstanbul’da Beyazıt’a, Ankara’da Tandoğan’a, Kars’ta kaleye, Diyarbakır’da burca çekilmiştir. Bakarlar ki bir başbakan devletin mülkî ve idarî kadrolarını yetiştiren bir fakültenin talebelerine “Türk gençleri!” dediği için iki gözü iki çeşme, kürsüden indirilmiştir. Bakarlar ki devletin en kaliteli teknik okullarında İstiklâl Marşı susmuş, enternasyonal çalınmaktadır. Bakarlar ki yurt haritasını bayrağımızın çekilemediği, millî marşımızın söylenemediği “hassas bölge”ler kaplamıştır. Ve bakarlar ki bir adam, karşısına Lenin’in resmi asılır endişesiyle midir, yoksa Lenin’in resmine yer açmak endişesiyle midir bilinmez, Atatürk’ün gençliğe hitabesini, Fatih’in resmini, Mohaç tablosunu duvarlardan indirmektedir. Bakarlar ki bir başka adam futbol takımlarını burjuva ve proleter diye tasnif etmekte, izci teşkilâtını burjuva bulup yavrukurtların faşistliğinden dem vurmaktadır. Ve milletlerarası ideolojik savaşta müdafaasız bıraktıkları milletin içinden millî felsefeyi millî insiyakla öğrenmiş bir avuç ülkücü çıkıp göğüslerini siper etmese bir sabah iki kere iki dört militanın devleti iptal ettiğini görür.

Bu satırların muhatabı komünistler değildir. Onlar doğru bildikleri yanlış yolda yürüyen yeni savaş ölüleridir. Onlar, ideolojik taarruzun milletimize verdirttiği zayiattır. Onlar, üniformasız düşman askerleridir artık… Bu satırların muhatabı falan veya filân sol parti de değildir. Bu satırların muhatabı, kırk küsur senedir millî eğitimi felsefesiz bırakan iktidarlar silsilesinin hepsidir. Hainler, dünkü yağmurla Türkiye’ye inmedi. Bu hainlerin yeşermesini sağlayan vasat bir yılda teşekkül etmedi. 1950’lerde bir iktidarın devraldığı ilkokul öğrencileri 1960’da onu meydanlarda yıktılar. 1960’larda bir iktidarın devraldığı ilkokul öğrencileri bugün TİKKO’nun, THKP-C’nin birliklerini teşkil ediyor, öğretim dilinin bölgelere göre ayrı olmasını savunan, içinde Rusçu -Çinci kavgası verilen öğretmen teşkilâtının üyeleri 1978 yılında yetişmedi. Hulâsa olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün öğretmenlere hak ettikleri bir hakaretini burada tekrarlayayım :

«Muallimler, yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.»

Bu söz bidayette, herhâlde, övgü maksadıyla sarf edilmiştir. Ama öğretmeniyle ve öğrencisiyle yeni nesle bakarsak bu vecizeden bugün hakaretten başka bir mânâ çıkarmamız mümkün değildir. Ve otuz kırk senenin en yüksek idarecisinden en basit millî eğitimcisine sesleniyorum: Bu muallimler sizin eserinizdir. Bu nesiller sizin eserinizdir. Bu batak sizin eserinizdir. Sizin felsefesiz millî eğitiminizin, millî olmayan eğitiminizin eseridir. Ve eserinizin hesabını er geç vereceksiniz. Duam, sizin gafletinizin faturasını milletin artık ödememesidir. Çünkü ilk taksitler, binlerce şehit olarak tahsil edilmiştir bile… Bu sözlerimin tek istisnası ülkücü öğretmenler ve ülkücü öğrencilerdir; ülkücü nesillerdir.

Bugün seçim zamanı, kongre, genel kurul zamanı gelmediği için veya tesadüfen hâlâ koltuğunu, sandalyesini koruyan bitaraf zevatı muhterem bu fikre katılmazlar. Bazıları hâlâ ne komünist ne de ülkücü bir orta gençliğin varlığını hayal ederler. Hatta bir kısmı bu muhayyel gençliği ve öğretmeni yüceltmek için ona “Atatürkçü” sıfatını lâyık görmüştür. Peki, nerededir bu gençlik ? Nerededir bu öğretmen? Maksadımız siyaset değildir ama, son ay içinde bir siyasînin Millî İstihbarat Teşkilâtı hakkında söylediklerini burada misal olarak kullanmak isterim: “MİT’in yarısı MHP’li diyorsunuz. Peki öbür yarısı da TİKKO’nun elinde midir ki hiç istihbarat alamıyoruz?” Biz de soralım: Komünistler ve ülkücüler azınlıktadır diyorsunuz. Peki o çoğunluk budist midir, brahman mıdır ki Türkiye’de dirhem ağırlığı yoktur? Efendiler, komünistleri beğenmiyorsunuz, bizi beğenmiyorsunuz. Peki, nerededir sizin genciniz, sizin öğretmeniniz ? Siz ki kırk yıldır bu devlete hâkimdiniz…

Son sığınak, son canhıraş müdafaa şudur: Sessiz çoğunluk! Öyle bir çoğunluk ki Atatürkçü’dür. Yani, bugünkü anlayışın ötesinde sert ve tavizsiz milliyetçi; zaman zaman “ırkçı” denilebilecek sertlikte milliyetçi ve devrimcilerin ağızlarından düşürmedikleri Bursa nutkundaki gibi polise, jandarmaya, hapishaneye kafa tutan bir dinamizme sahip bir çoğunluk. Ve bu çoğunluk, Türkiye 1979’u yaşarken sessiz !.. Efendiler, Türkiye bu durumda iken sizin genciniz sizin öğretmeniniz sessiz durabiliyorsa onları mekteplerde, sıralarda aramakla hata ediyorsunuz. Belki Ankara’da Yenimahalle ötelerine, İstanbul’da Karacaahmet’e ve yurdun diğer yerlerinde mümasil mahallere bakarsanız isabet buyurursunuz. (Ve ne hazindir ki oraya baktıklarında görecekleri yine bizim şehitlerimizdir…)

Yaşlı oligarşi işte böyledir. Aynı düşüncenin taze idarecileri, 30 ilâ 50 yaş arasındaki aydınlarımız bir adım daha ilerdedirler. Onlar kendilerini millî değil evrensel kültüre daha yakın hissederler. Millî Eğitim Felsefesi mefhumuna temelden karşı çıkarlar. Genç, hangi felsefeyi seçeceğini hür iradesiyle kendi tayin etmelidir. Yaşı ne olursa olsun ferdin düşüncesine müdahale edilmemelidir. Gerçi bu zevâtın hiçbiri okul çağına kadar kendi çocuklarına müdahale etmemeye yanaşmaz. Devrimci okullarda çocuklarının zorla devrimci eğitim ve hatta eylemden geçirilmesine de pek fazla itirazları yoktur. Hatta sosyalisttirler. Ferdin menfaatlerini, ferdin fikirlerini, toplum adına hiçe sayıp ezmeğe, yok etmeğe hazırdırlar. Fakat sıra millî eğitim felsefesine geldiği zaman koyu ferdiyetçi kesilirler. Hürriyetçidirler. Namık Kemal’in,

Ne efsunkâr imişsin ah ey dîdarı hürriyet

Esiri aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten

beytinde kötü bir kastı olmadan ve bilmeden tarif ettiği hürriyet esiridirler. Şuursuz hürriyet esareti de herhangi bir şuursuzluktan ve herhangi bir esaretten daha az zararlı değildir. İnsanı saçmaya, cemiyeti de bugün yaşadığımız buhrana götürür. İçtimai mikropları hür bırakıp cemiyetin tabiî müdafaa mekanizmasını bağlayan hürriyetçilik esiri, sonunda mikropların esiri olacak ve bütün hürriyetlerini hürriyet uğrunda kaybedecektir Milletlerin ideolojilerle mücadele ettikleri çağımızda felsefesiz millî eğitim ancak bugünümüzü doğurabilirdi. Ve bugünümüzü doğurdu. Aynı gidişin ufukta görülen yarını, Türk Milleti’nin ve son bağımsız Türk Devleti’nin tahribinden ibarettir. Fikir sistemleri savaşı çağında hiçbir fikri telkin etmemek, genci hür seçime değil, seçme hakkını kaybetmeye götürür. Çünkü yabancı ideoloji gazetede, dergide, okulda, kitapta her an karşısındadır. Her an taarruzdadır. Buna karşı millî felsefeyi, millî fikir sistemini vermemek, genci ambalajlayıp yabancı ideolojinin kollarına teslim etmeğe eşdeğerdir.

İhtiyar ve genç oligarşiye tekrar soruyorum: Sizin devlet felsefeniz neydi ? Sizin millî eğitim felsefeniz neydi ? Aşırı sola da aşırı sağa da karşıydınız. Komünizme de, hilâfete de, bolsevizme de, faşizme de, budizme de karşıydınız. “Nerden, hangi taraftan ve kimden gelirse gelsin…” klişesiyle başlayan cümlelerinizle karşı olduklarınızı sayıp döktünüz. Peki Allah aşkına siz neye taraftarsınız. Karşıların felsefesi yoktur. Menfilerin felsefesi olmaz. Müsbetlerin felsefesi, taraftarlıkların felsefesi olur. “Türk’üm, doğruyum, çalışkanım…”dan ibaret miydi felsefeniz ? (Nitekim bu çok büyük lâfın bir kelimesi değiştirilince ortaya Türk Devleti’ni yıkmağa yönelmiş bir ifade çıkmaktadır.) Böyle felsefe mi olur? Milyonları bu felsefeyle mi şuurlandıracaktınız ? Soldan bir romancı, Fürüzan, “Kırkyedililer” adlı kitabında, komünist militan olan kahramanlarına sık sık sordurur: “Bu koca adamlar, bu bebek fikirleriyle nasıl düşünür? Nasıl yaşarlar?” Ve bu sorular, 47 doğumluların THKO’ya katılma gerekçelerinin dibacesidir. Aynı günleri – 12 Mart öncesini – ele alan bizim yazarımız, “Sancı” romanında, poker masası etrafına toplanmış tarafsız, ilerici, biraz da solcu üniversite hocalarının konuşmalarını şöyle veriyor :

«—Rest !

«—Rölans.

«—Gençleri anlamak demek onların dünyalarını kavramak demek efendim, onlar aydın ve ilerici, biz ise…

«—Ben Atatürkçüyüm…

«—Kabul. Neyiniz var ?

«—Üç rua.»

Felsefesizlik müdafilerinin gençleri de ihtiyarları da kendilerine umumiyetle “Atatürkçü” derler. Hele ordunun icraya yaklaştığı sıkıyönetim ve benzeri devrelerde Atatürkçülüklerinin piyasası birden yükselir. Romandaki gibi biz de soralım, “Kabul, neyiniz var ?” Şaşırtıcı bir sorudur bu onlar için. Çünkü Atatürk katiyen onların tavrında değildir. Millî Eğitim felsefesi olmalı mıdır ve millî eğitim felsefesi ne olmalıdır ? Biz Türk Milliyetçileri, bu sorulara cevabımızı rahatlıkla Atatürk’ün ağzından verebiliriz :

“Çocuklarımız ve gençlerimiz yetiştirilirken, onlara, bilhassa mevcudiyetiyle, hakkıyle, birliğiyle taaruz eden bilumum yabancı anasırla mücadele lüzumu ve efkârı milliyeyi kemali istiğrakle her mukabil fikre şiddetle ve fedâkârane müdafaa zarureti telkin edilmelidir. Yeni neslin bütün kuvayı ruhiyesine bu evsaf ve kaabiliyetin zerki mühimdir. Daimî ve müdhiş bir cidal şeklinde tebarüz eden hayatı akvamın felsefesi, müstakil ve mesut kalmak isteyen her millet için bu efsafı kemali şiddetle taleb etmektedir.” [2]

“Yetişecek çocuklarımıza ve gençlerimize görecekleri tahsilin hududu ne olursa olsun, en evvel ve he şeyden evvel. Türkiye’nin istiklâline, kendi benliğine ve ananatı milliyesine düşman olan bütün anasırla mücadele etmek lüzumu öğretilmelidir. Beynelmilel vaziyeti cihana göre, böyle bir cidalin istilzam eylediği anasırı ruhiye ile mücehhez olmayan fertlere ve bu mâhiyette fertlerden mürekkep cemiyetlere hayat ve istiklâl yoktur. [3] [4] “

Hangi felsefe ?

Buraya kadarki münakaşa ve Atatürk’ün yukarıya aldığımız sözleri aslında “Hangi Felsefe ?” sorusuna da kâfi cevaptır. Fakat “Atatürk şöyle dedi, o hâlde…” şeklinde başlayan skolastik akıl yürütmeden sarf-ı nazar edelim ve soruyla ilk defa karşılaşıyormuşçasına dikkat ve ciddiyetle cevap arayalım. Hangi felsefe?

Aslolan Türk Milleti’dir dedik. Devlet, yani Türkiye Cumhuriyeti milletin teşkilâtıdır. Bu esas üzeredir ki Cumhuriyet, millî bir devlet olarak kurulmuştur. Sınıf, zümre veya insanlık devleti olarak değil. Anayasa’nın başlangıcında, devletin niteliklerinin tadad edildiği (sayıldığı) ikinci maddesinde, devletin bütünlüğü, dili ve başkentine ait üçüncü maddesinde bu husus açıkça belirtilmektedir. Burada “millî” ve “milliyetçilik”ten kastedilen de herhâlde Türk Milliyeti ve Türk Milliyetçiliği’nden başkası olmasa gerektir. O hâlde Türk Millî Eğitimi’nin benimseyeceği ve benimseteceği felsefe de Türk Milliyetçiliği Fikir Sistemi’nden gayrısı değildir.

Milliyetçilik nedir? Kim milliyetçidir?

Milliyetçi, mensup olduğu birçok cemiyet birimi içinden millet birimini diğerlerine tercih eden insandır. Biz buna temel tercih diyoruz. Bir insan hem kozmopolit hem milliyetçi olamaz. Hem siyasî ümmetçi hem milliyetçi olamaz. Hem sınıfçı hem milliyetçi olamaz. İnsanlığa, ümmetine, soyuna hatta gerçekten bir mensubiyet hissediyorsa, sınıfına sevgi duyabilir. Ama eğer milliyetçi ise milletini bütün bunların üstünde tutar, bunlardan önce düşünür. Aslında milliyetçi, milletini yalnız insanlık, ümmet, sınıf, soy gibi büyük içtimaî birimlerden değil, aynı zamanda şahsın, ailesinden, sülâlesinden de aziz sayar. Fakat bu ikinci grup fedakârlığı herkes yapamaz. Biz bunu da yapabilene özel bir sıfat veriyor, böylelerine ülkücü diyoruz. (Bu “ülkücü” kelimesinin birinci manasıdır. İkinci anlamı biraz sonra göreceğiz.)

Peki milliyetçinin gayesi nedir ?

Türk Milliyetçlliğinin gayesi ile Türk Devlet’nin gayesi ve dolayısıyla Türk Millî Eğitimi’nin gayesi özdeştir, tektir:

Türk Milletinin bekası

Bizim milliyetçiliğimizin hedefi bu üç kelimeyle özetlenir. Türk Milliyetçiliğinin gayesi budur ve bundan başka bir şey değildir. Ancak bu üç kelime, bütün bir millî eğitim felsefesini taşıdığı gibi millî devletin bütün kurumlarını, bütün faaliyetlerini ve hedeflerini tayin eden felsefenin tamamını ihata eder.

İfadenin ilk kısmındaki “Türk Milleti” ibaresi, “Türk’üm!” diyen herkesi içine alır. Ancak dünyadaki bütün insanlar “Türk’üm!” demez, “Türk’üm!” diyenler, Türk’ü Türk yapan değerlere, onlara “Türk’üm” dedirten müştereklere sahip, o müştereklere beraberce mensup olmanın şuurunu taşıyan insanlardır. Türklük, bir neseb meselesinden, nüfus kâğıdındaki bir damgadan ibaret değildir. Türk’ü Türk yapan, Türk Milleti’ni tarif eden değerlerdir. Bu değerler yoksa ortada Türk de yoktur. O hâlde, bekasını temin edeceğimiz içtimaî varlık bir insanlar yığını ve onların sulbünden gelecek nesiller değil, Türklüğü tarif eden değerleri taşıyan nesillerdir. Demek ki baki kılınacak şey bu değerlerin ta kendisidir. O hâlde “Türk Milleti’nin bekası”, her şeyden önce Türk’ü tarif eden değerlerin muhafazasıdır. Bu değerler, “Türküm!” diyenlerin ortak özellikleridir ve başlıca, din, kültür, dil, soy, vatan, tâbiyet, ülkü, tarih, menfaat müşterekleridir. Eğer yüz yıl sonra Almanca, İngilizce uydurukça kırması bir dil konuşan, Bavyera tipi deri pantolon ve tüylü şapka giyen, Fransız şiirini, İngiliz tiyatrosunu, Alman müziğini benimseyen ortodoks veya budist bir yığın -velev ki mesut, demokratik ve müreffeh olsun – bu toprakları işgal edecekse biz bunu beka saymayız. Bu takdirde Türk Milleti yok olmuş demektir. Diğer taraftan içtimaî değerlerin yaşayan unsurlar olduğu da unutulmamalıdır. Yaşayan bir unsurun muhafazası onun dondurulması değil, tabiî gelişmesinin teminidir. Bize bir fidan teslim edilir ve onu muhafaza etmemiz istenirse, on yıl sonra emaneti yine fidan hâlinde iadeyi düşünmek, onu öldürmek demektir. Fidan, on yıl sonra ağaç olacaktır, muhafazakârlık, fidanın tabii gelişme seyrini ve bu seyrin gereklerini temin ederek güçlü bir ağaç elde etmektir. (Devrimcilik ise, meselâ çınar ağacı beş yıllıkken gövdesini ortadan kesip üzerine başka ağacı monte etmeye benzer.) Şu hâlde Türk Milleti’nin bekasının birinci neticesi, Türk Milliyetçiliği’nin ve Türk Millî  Eğitim Felsefesi’nin ilk şartı şudur : Muhafazakârlık ve Gelişmecilik

Amansızca sürüp giden milletler mücadelesi içinde, hele bu mücadelenin çağdaş tarzı olan ideolojik taarruzlar karşısında “beka”, “güçlülük”le eş mânâlıdır. Bekanın teminatı ise en güçlü olmaktır. Şu hâlde Türk Milletinin bekasının ikinci neticesi, Millî Eğitim’den tekniğe, askerî güçten iktisada kadar güçlülüktür.

“Türk Milleti”, sadece siyasi sınırların değil, bütün bir değerler sisteminin tarif ettiği içtimai bir varlıktır. Şu hâlde yalnız sınırlarımız içinde yaşayanlar değil, “Türküm!” diyen herkes, yani müşterek değerlerimize sahip bütün insanlar Türk Milleti’ne mensuptur. Bakülü ile Karslı, Urfalı ile Kerküklü, Edirneli ile Batı Trakyalı arasındaki fark, mesela Edirneli ile Karslı arasındakinden az olduğu müddetçe Türkiye sınırları dışındaki Türkleri Türk kabul etmeyenler kendilerine yeni bir millet aramak zorundadırlar. Dünyanın neresinde bir Türk yaşıyorsa bizim kalbimizde ona da bir yer vardır. Bu hükmümüz ne misak-ı millîye, ne Atatürkçülük’e ne de Kıbrıs politikasına aykırıdır. O hâlde bekasını hedef aldığımız millet, Türkiye sınırları içinde yaşayanlardan ibaret değildir ve gayemizin üçüncü sonucu şudur : Turancılık

Nihayet, bizim anlayışımızdaki Türk Milleti, sadece bugün dünya üzerinde yaşayanlardan ibaret değildir. Bu milletin yaşayanlarından fazla geçmiş nesilleri, şehitleri vardır ve Allah’ın izniyle geçmişlerinden ve yaşayanlarından fazla gelecek nesilleri olacaktır. Bugün yaşayanlar, ezelden ebede akan Türk Milleti’nin bir anlık kesitinden ibarettir. Şu hâlde Türk Milleti’nin bekasını düşünen, yalnız yaşayanları değil, gelecek nesilleri; gelecek yüzyılların, hatta bin yılların Türk Milleti’ni de düşünür. Türk Milliyetçisi’nin kısa vadeli taktik plânları vardır ama aslında ömürler, nesiller ötesinde uzanan stratejik hedeflere yönelmiştir. O hâlde dördüncü ve son netice: ülkülerin fertlerin ömürleriyle sınırlanamayacağını ifade eden sonuç (ülkücülüğün ikinci mânâsı) şöyle ifade edilebilir : Milletin zaman boyutu ve ülkücülük.

Türk milliyetçiliği ilkelerinin Millî Eğitime tatbiki

Temel tercihi, gayeyi ve gayenin tabii neticelerini tespit ettikten sonra tatbikat esaslarını bulmak çok kolaylaşır. Milliyetçi mensup olduğu cemiyet birimleri içinde milleti ilk tercihe yerleştiren insan olduğuna göre Millî Eğitim de her şeyden önce böyle hisseden insanların çoğalmasını sağlamakla yükümlüdür. Her canlı nasıl önce kendi neslinin idamesine çalışırsa millî devletin eğitimi de her şeyden önce kendi tercihine sahip insanların yetişmesini, genç nesillerin de ilk tercihlerini millet doğrultusunda yapmalarını temin edecektir. Türk Millî Eğitimi’nin ilk hedefi milliyetçi nesiller yetiştirmektir. (Ülkücülük üzerinde aynı ısrarla durmayacağım. Çünkü şahsî ve ailevî menfaatlerini millet menfaatlerine feda etmek herkesin başarabileceği bir iş değildir. Millî eğitim, ülkücülük, yolunda da telkinde bulunacak, fakat bunun herkesin ulaşamayacağı bir paye olduğunu akılda tutup gençlerin onda birini ülkücü yapabilirse başardım diyecek ve onda dokuzun sadece milliyetçi olarak kalmasından hayal sükutuna düşmeyecektir.)

Temel tercihin verdiği bu esastan sonra gayenin ortaya koyduğu dört ilkenin uygulaması başlar.

1) Muhafazakârlık ve Gelişmecilik

Türk Millî Eğitimi nesillere Türk’ü Türk yapan değerleri hakkıyla öğretmek, öğretmekle de kalmayıp hissettirmek, kavratmak zorundadır. Aksi, milletin inkârıdır ve millî devlet anlayışıyla bağdaşmaz.

Şu halde millî eğitim, musikisiyle, lisanıyla, edebiyatıyla, mimarisi ve her türlü sanatıyla Türk kültürünü, İslamiyet’i, devir farkı gözetmeksizin ve devirler arasında taraf tutmaksızın bir bütün olarak Türk tarihini yalnız öğretmek değil, hissettirmek, kavratmak mecburiyetindedir. Diğer milletlerin kültürleri ve tarihleriyle ilgili bahisler ancak bundan sonra ve yine bu gayeye hizmet için müfredata alınabilir.

Bu birinci kademedir. «Muhafaza» merhalesidir. İkinci kademe, muhafaza edilenin en güçlü bir tarzda zamanın şartlarına dökülmesi ve geliştirilmesidir. Fidanların ağaç, ağaçların dev çınarlar olması, aynı tohumdan yeni fidanların boy atmasıdır. Bu, Türk kültürünün rönesansı, yeniden doğuşu, muasır medeniyet ufkunda bir güneş gibi parlamasıdır,

2) Güçlülük

Türk Millî Eğitimi, mükemmeliyetçi, vasıfçı olmak zorundadır. Günümüz dünyasında birinci sınıf kalitenin altı boş gibidir. İkinci sınıf kalite lüzumsuzdur. Bu düşünce “seçkincilik” (=elitizm) olarak anlaşılmamalıdır. Sadece birinci sınıf ilim adamı değil aynı zamanda birinci sınıf laborant istiyoruz. Birinci sınıf doktor kadar birinci sınıf hastabakıcı da istiyoruz. Birinci sınıf general kadar birinci sınıf onbaşı da yetişecektir. Milliyetçi eğitim her ferde yükselebileceği sahanın zirvesine çıkma yolunu açacak, fakat askerliğini yedek subay olarak yaptırtmak veya üniversite kapısındaki birikmeyi önlemek gibi suni ölçülerle eğitim plânlanmasına gidilmeyecektir. Milliyetçi eğitim, de her sahada kaç kişinin yetişeceği amfi kapasiteleriyle değil, millî menfaatlerce tayin edilecektir. Bu plânlamada muhtar olan tek müessese, milletin teşkilâtı olan devlettir.

Bu hedeflere varabilmek için her şeyden önce öğretmenin zirve vasıflara sahip olması gerekmektedir. Yukarıda saydığımız ilim ve teknik dallarında bu ne kadar doğruysa, milletin değerlerini ele alan tarih, din, edebiyat ve diğer kültür dallarında da o derece doğrudur. Aslında bu ikincilerde zirve kalite birincilerdekinden daha hayatîdir. Bir süre birinci sınıf fizikçimiz olmadan da idare edebiliriz. İkinci sınıf bir doktor birkaç kişinin hayatına mal olabilir. Fakat kalitesiz kültür, tarih, din, dil hocaları ve bu eğitimin plânlayıcıları nesillerin ve sonunda milletin hayatına mal olur.

3) Turancılık 

Milliyetçi eğitim nesillere Türk dünyasının tamamını tanıtacak ve kavratacaktır. Türk milletinin tarihinde hiçbir kopukluğa yer verilmeyeceği gibi coğrafyasında ve bu coğrafya üzerindeki kültürünün, dilinin, sanatının, siyasî durumunun öğrenilmesinde ve kavranmasında da hiçbir kopukluk bulunmayacaktır. Türk genci Kıbrıs’ta Türk yaşadığını yalnız harp zamanı öğrenmeyecektir. Bu bilgi, bir gazetenin neşriyatının lütfu ile de elde edilmeyecektir. Millî Eğitim’den geçmiş genç, Kerküklüden Batı Trakyalıya, Azerî’den Özbek’e kadar bütün dünya Türklüğünün müşterek değerleriyle ve mahallî vasıflarıyla tanıyacak, bilecek, hissedecektir.

4) Milletin zaman boyutu ve ülkücülük

Millî Eğitim, her Türk gencine, ezelden ebede akan Türklük nehrinin bir damlası olduğu şuurunu verecektir. Kafalar yalnız yarını, yalnız öbür yılı, öbür seçimi değil, öbür nesilleri, öbür bin yılları kavrayabilecek bir görüş zaviyesine çıkarılacaktır. Kafalar yalnız cemiyette, yalnız coğrafya üzerinde değil, zaman içinde de yalnız olmadıklarının şuuruna ereceklerdir. Ve bu kafaların plânlan, projeleri insan ve nesil ömürlerinin ötelerine uzanacak, mazimizin haşmetini âtimize taşıyacaklardır. Bu kafalar, yıldızlara ömürleri içinde ulaşamayacaklarını bilseler bile yönlerini, o ulaşılmaz yıldızlara bakarak tayin edeceklerdir. Ve kendilerinin, çocuklarının, hatta torunlarının o yıldızlara varamayacaklarını kabul etseler bile belki beş yüz, belki bin beş yüz sene sonra Türk Milleti denilen akışın yüce ülküye, kızıl elmaya mutlaka ulaşacağını hissedeceklerdir.

Sonuç

Bir şeyi gösterdik; bir şeyi ispat ettik : Bu devlet Türk Devleti ise, Türkiye Cumhuriyeti ise, aklen, hukuken, ruhen, “ülkücü” adı verilen insanların felsefesi dışında bir millî eğitim felsefesini savunmak mümkün değildir. Bu felsefe de Türk Milliyetçiliğinin ta kendisidir. Cemiyet birimler arasında “millet” temel tercihiyle, Türk Milliyetçiliğinin gayesinin tabiî neticeleri olan muhafazakârlık ve gelişmeciliğiyle, güçlülüğüyle, turancılığıyla, milletin zaman boyutu ve ülkücülüğüyle Türk Milliyetçiliği Fikir Sistemi’nden ibarettir.

Bu tespitten hemen sonra bir ikincisi gelmektedir: Millî Eğitimimizi kaybetmiş bulunuyoruz. Yenisi kuruluncaya kadar eskisinin hükmü yoktur.

Nihayet, sadece esasların tespitiyle yetinemeyeceğimizi söyleyelim. Esasların tespiti, işe başlamamızı temin eder. Bundan sonra yapılacak, bu esasların işaret ettiği doğrultuda hızlı, fakat sağlam icraattır. Ham maddemiz insandır ve bu ham madde yalnız mantıkla, yalnız matematikle yoğrulmaz. Bu yüzden daha ilkelerin tespitinde zaman zaman tabiî bu satırların yazarının kapasitesi dâhilinde şiire kaçmak zaruret oldu. “Öğrenmek”, “eğitmek” fiillerinin yanında sık sık “şuurunu vermek”, “hissettirmek”, “kavratmak” ifadelerini kullanmak zorunda kaldık. Şu anda icraatın teferruatını bu kürsüden anlatmanın bir anlamı olmayacaktır. Zaten bu bir kişinin, hatta birkaç düzine insanın başarabileceği bir iş değildir. Fakat yeterli sayıda elemanımızı toplasak ve teferruata girsek bile, Selçuk tarihinin nasıl öğretileceğinden mimarî dersinin hangi sınıfta verileceğine kadarki icra teferruatı burada kopuk sesler, ahenksiz notalar gibi gelirdi herkese. Fakat milliyetçi eğitim işte bu notaların, bu seslerin birleşmesinden teşekkül eden bir şah beste olacaktır. Şimdi tekrar edelim: Ülkücü öğretmenler ve öğretim üyeleri. Bu şaheserin bestekârları ve icracıları sizler olacaksınız. Ve inanıyorum ki bu söz bugün ne kadar övgü ise yüzyıl sonra da aynı derecede övgü olacaktır. Zaman geçip bestenin nağmeleri idrakleri doldurdukça daha iyi anlaşılan, daha iyi kavranan bir övgü.

Allah yardımcımız olsun.

[1] Faşizmde aslolan millet değil devlettir. Komünizmde, sosyalist ihtilâlden sonra kurulan devlet teşkilâtı proleteryanın diktatörlüğünü tesis ile görevlidir ve milletin devlete önceliği söz konusu olamaz.

[2]  15 Temmuz 1921’de, Ankara’da toplanan Maarif Kongresi’nde Atatürk’ün yap­tığı konuşmadan. Atatürk’ün Maarife Ait Direktifleri, İstanbul Maarif Matbaası 1939. s.: 4.

[3] 1 Mart 1922, Meclis’i açış nutkundan. A. g. e. s. : 7.

[4] Atatürk’ün bu sözleri bize hemen millî eğitimin gayesini «milliyetçi, örf ve âdetlerine bağlı…» gençler yetiştirmek şeklinde veren kanunu hatırlatıyor. Bi­lindiği gibi bu ifade mahkemeye verilmiş, «milliyetçilik» beraat etmekle birlikte millî örf ve âdetler Anayasa Mahkemesi’nce metinden çıkartılmıştır. Ata­türk’ün nutuklarında «ananatı millîye» ve «efkârı milliye» ifadelerine bakıp davâ, davacı, davalı ve yargı hakkında düşünmek faydalı olacaktır. Hazindir ki, çok kritik bir devrede başbakanlık yapmış bir zât, bizim bu tarif ettiğimiz melez cemiyetin ilk belirtilerini sevinç ve heyecanla karşılamış, bir yabancı gazeteye verdiği beyanatta, «Kendi seçim bölgemde Bavyera tipi deri pantolonlar giyen ve Almanca’dan başka lisan bilmeyen Türk çocuklarıyla karşılaştım. Türkiye büyük bir değişikliğin içinde. Fevkalâde birşey bu…» demişti.