Siyasetin doğal seyrinde hâkim olan Makyavelci tavırlar son yıllarda yeni bir boyut kazandı. Belki siyasetin doğasında böyle bir anlayış yoktur ama sıradan her Türk vatandaşı kadar siyaset uzmanı olan bu satırların yazarı, bu Makyavelci tavrı normal karşılıyor. Çeşitli sebeplerle koltuğunun sallandığını fark eden iktidar; birleştirici gücünün farkına vardıktan sonra, üzerine çıkıp tepindiği milliyetçiliği, başının üstünde taşımaya başladı. Böylece koltuğa tutunabildiğini fark ettiğinde artık iktidardan başka milliyetçi kalmadı. Bozkurt’a binip Kızılelma’ya gittiler, gitmişken de Turan’a uğramadan gelmediler. Ergenekon’a da uğrayacaklardı ama birilerinin aklına bir şeyler gelmiş olacak ki hiç ses etmeden orayı geçtiler. Ne saçmalıyorsun dediğinizi duyar gibiyim. Girişte bahsettiğim siyasetteki yeni boyutu anlatmaya çalışıyorum. Bu yeni boyut işte buradaki kadar saçma. Ve her şeye alıştığımız gibi buna da alıştık.

Sembol hırsızlığı

Siyasette alıştığımız ve normal olarak gördüğümüz bir diğer tavır da lideri göklere çıkarmak. Belki bu da normal değildir ama başka türlüsünü görmediğimiz için olağan karşılıyoruz! Geçtiğimiz günlerde önümüze düşen bir video ile siyasetteki lider övgüsünün Makyavelci tavırla birleşerek ne kadar pespaye bir hâl aldığını bir kez daha gördük. Söz konusu video AKP İstanbul İl Başkanlığı tarafından paylaşıldı. Videoda Türk milliyetçilerinin ve Türk dünyasının bir marşı gibi görülen “Çırpınırdın Karadeniz” şarkısı AKP Genel Başkanına hitaben sözleri değiştirilip çalınmıştı! Son yıllarda Türk milliyetçiliğinin sembollerinin iktidar tarafından fütursuzca kullanıldığı malumunuz. Hatta bazılarımız bu durumdan memnun da… Çünkü bu sembollerin tanındığı savunuluyor. Evet bu sayede sembollerin isimleri daha bilinir oluyor. Ama ya manası?

Çırpınırdın Karadeniz

Türk dünyasının sanatçılarından Azerin, verdiği konserlerde hemen herkesin bildiği “Çırpınırdın Karadeniz” şarkısını söylemeden önce hikayesini anlatıyor:

“…Mesela Çırpınırdın Karadeniz dediniz. Ben onu öğrendiğimde sadece şarkı gibi öğrendim. Türkiye’de konser yaptığımda imza için yanıma gelen biri, ‘Bir eser var repertuvarınıza alırsanız çok güzel olur.’ dedi. Türkiye’de biliniyordu. Azerbaycan’da biz bilmiyorduk. Ben onu şarkı gibi öğrendim. Azerbaycan’da çıktım sahneye okuduğumda dışlandım. Bu kız Türk’ün bayrağı deyip duruyor. Yeni bir dönem, insanlar millî kimliklerini bilmiyorlar. Düşünün ki yetmiş iki sene başka bir şey aşılanmış size, dininden, millî kimliğinden uzak yasaklı bir dönemin içinde… Dedim bunu bir araştırmam lazım. Niye insanlar bunu yadırgıyor? Türkiye’de de biliyorlar ama anonim oluyor. Öğrendim ki Türk dünyasının büyük şairi Ahmed Cevad, Kafkas İslam Ordusuna muhabbetinden bu sözleri kaleme alıyor 1914’te. Daha sonra 1918’de Bolşevikler ve Ermeni Taşnakları Azerbaycan’a girip kırk bin insanı katlediyorlar. Aydınlarımız mektup yazıyorlar ki ‘Burada sizin kardeşlerinize bunlar yapılıyor, imdat bize yardım lazım!’ diyor. O dönem biliyorsunuz, Türkiye de her taraftan savaşın içinde. Enver paşa da savaşta, görevde. Diyor ki Nuri Killigil Paşa’ya: ‘Gidin ve oradaki kardeşlerimizi yalnız bırakmayın.’ Nuri Paşa Kafkas İslam Ordusuyla Azerbaycan’a geliyor. Kırk beş gün Gence’de eğitim veriyorlar. Tabii Türkiye’den askerlerle geliyorlar ama oradaki bizim askerimiz de vuruşmak istiyor. 1918’de 15 Eylül’de bütün bölgelerimizi kurtara kurtara galibiyetimizi ilan ediyorlar. Temizliyorlar Azerbaycan topraklarını düşmandan. Çoluk çocuk elinde silah olmayan insanları katlettiler. O toprakları istedikleri için. 1918’de 15 Eylül’de dâhi bestekâr Üzeyir Hacıbeyli Bakü valiliğinin önündeki İstiklal Sokağında Kafkas ordusunu karşılıyor.”

Ahmed Cevad (1892-1937)

Kahraman bir şair: Ahmed Cevad

Bu şiirle ilgili başka bir değerlendirmeye bakalım.

“Çırpınırdın Karadeniz şiiri, millî olana düşünsel yaklaşan sanatkârın ‘kültürel bellek kodlarının taşıyıcısı’ niteliğindeki eseridir. Azerbaycan Türklerinin özlemini dile getiren bu metin, Ahmed Cevad’ın Türkçü ve Turancı duygularını içerir. 1914’te Gence’de yazılır; 1918 yılının başlarında Nuri Paşa komutasındaki Türk ordusunun Azerbaycan Türklerini soykırımdan kurtarmak için Azerbaycan’a gönderildiği dönemde de bestelenir. Eser, ilk kez 1919’da Ahmed Cevad’ın ikinci şiir kitabı “Dalga”da yer alır. Çırpınırdın Karadeniz’in notasının 1918 senesinde bestecisinin evi Ermeniler tarafından yakıldığında veya Azerbaycan Halk Cumhuriyeti dağıldıktan sonra Hacıbeyli İran’a zorunlu muhaceret ettiği dönemde kaybolduğu tahmin edilir. Mevcut nota ise, 1990 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Süleyman Şenel tarafından Üzeyir Hacıbeyli ev müzesine sunulur. Eser, 1920 yılından sonra ilk kez Azerbaycan’da 10 Mart 1992’de Cumhuriyet sarayında Ahmed Cevad için düzenlenen törende seslendirilir.”[1]

Şairi Ahmed Cevad ömrünü Türk dünyasına vakfetmiş, işgallere karşı sadece fikrî olarak değil fiziki olarak savaşmış bir Türkçüdür. Bu nedenle Sovyet rejiminin zalim diktatörü Stalin tarafından düzmece suçlardan hüküm giydirilerek 1937 yılında kurşuna dizdirilir. Beraat kararı idamından 18 yıl sonra, 1955 yılında verilir.

Görülüyor ki bu şarkının yüreklerimizi kabartması, duygulandırması sadece müziği ve sözleri değil. Arkasındaki bu hikâye, şiiri ve şarkıyı daha anlamlı kılıyor.

Türk’ün kardeşlik duygusunu, bayrak ve istiklâl aşkını, Turan sevdasını yüreğinin derinliklerinden gün yüzüne çıkaran Hacıbeyli’nin eseri Türk milletinin ruhuna işlemiştir. Böyle bir eseri bozarak sıradan bir seçim şarkısına çeviremezsiniz. Türk bayrağını selamlayan bu şarkıyı, parti başkanınız için çalarak, Ahmed Cevad’ın ve Üzeyir Hacıbeyli’nin ruhlarına eziyet, hatıralarına hakaret edemezsiniz.

[1] https://ktu.edu.tr/dosyalar/karendergi_47758.pdf

Selam Türk’ün bayrağına yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Azerbaycan müziğinin klasiği, besteci, yazar, müzikolog Üzeyir Hacıbeyli (1885-1948) için St. Petersburg’da bir anıt inşa ediliyor. St. Petersburg Valiliği ile Haydar Aliyev Vakfının işbirliğiyle yapılacak anıt projesi için 25 Ocak günü resmî temel atma töreni düzenlendi.

Törene, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Anar Alakbarov, Azerbaycan’nın Moskova Büyükelçisi Polat Bülbüloğlu, St. Petersburg Vali Yardımcısı Anatoly Poveliy, Yasama Meclisi Başkan Yardımcısı Marina Şişkina, Viborg Bölge İdaresi Başkan Yardımcısı Arina Artyomova, Azerbaycan’ın St. Petersburg diasporası başkanı Vagif Memişov ve diğer konuklar katıldı. Protokol konuşmalarının ardından anıt temel taşının resmî açılışı yapıldı, törene katılanlarca temel taşının önüne çiçekler bırakıldı

Besteciler Caddesinde Üzeyir Hacıbeyli Parkında inşa edilecek anıt projesi tamamlandıktan sonra çevre ve rekreasyon alanlarının düzenlemesi yapılacak.

Anıtın proje sahibinin, Rusya Ressamlar Akademisi üyesi ve heykeltıraş Aydın Zeynalov olduğu bildirildi.

1913-14 yıllarında St. Petersburg’da yaşayan sanatçı, ünlü eserlerinden biri olan “Arşın Mal Alan” operetini bu şehirde bestelemiş ve St. Petersburg Konservatuvarında müzik öğrenimine devam etmişti.

Kaynak: https://www.edebiyyatveincesenet.az/index.php/az/memarliq-foto/item/1732-dahi-uzeyir-baeyae-sankt-peterburgda-udzald-ladzag-abidaenin-yerindae-taentaenaeli-dashgoyma-maerasimi-kechirilib

St. Petersburg’da Üzeyir Hacıbeyli için anıt inşa ediliyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Azerbaycan Cumhuriyeti Diaspora Çalışmaları Devlet Komitesinin resmî web sitesinden verilen bilgiye göre, yarışmanın amacının ünlü Azerbaycan bestecisinin eserlerinin intihalden korunması, dünyada Üzeyir Hacıbeyli müziğinin ve Azerbaycan kültürünün tanıtılması olduğu açıklandı.

Yarışmaya katılmak için, Üzeyir Hacıbeyli’nin eserlerinden seçilmiş on melodi veya birkaçı temel alınarak özgün eser bestelenmesi ve eser adında kaynağın vurgulanması gerekiyor. Ayrıca, belgeler, eserin düzenlenmiş elektronik versiyonu ve ses kaydı, 1 Eylül 2021 tarihine kadar kabul edilecek.

Yarışmanın toplam ödül miktarının 3.500 Dolar olduğu ilan edildi. Kazananların eserleri ABD’de yayımlanacak ve New York şehrinde bulunan Lincoln Merkezi’nde icra edilecek.

Yarışma hakkında ayrıntılı bilgi https://nmgcs.co/competition-about/ linkinden alınabilir.

Kaynak: http://diaspor.gov.az/xeberler2020/x2293.php (1801/2021)

ABD’de Üzeyir Hacıbeyli Uluslararası Beste Yarışması düzenlendi yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

“Arşın Mal Alan” müzikli komedisi

Uluslararası Türk Kültür ve Mirası Vakfı’ndan AZERTAC’a verilen bilgiye göre, Azerbaycan Millî Marşının bestecisi, Şuşa doğumlu ünlü besteci Üzeyir Hacıbeyli’nin müellifi olduğu dört perdeli “Arşın Mal Alan” oyunu, bestecinin yüz otuz beş yıllık jübilesi münasebetiyle Kırcali’nin tanınmış Kadriye Latifova Müzikal Tiyatrosu’nda sahneye koyuldu.

Oyunun yönetmenliğini, Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu’nun baş yönetmeni Hafız Guliyev üstlendi. Guliyev, bu oyunu daha önce Türkiye, Rusya, Çin ve Beyaz Rusya tiyatrolarında sahneye koymuştu. Kırcali’de temsil edilen oyunun başrollerinde ise, İzmir Devlet Tiyatrosu sanatçılarından Mesure Tahir (Gülçehre), Bulgar ve Türk oyuncuları Yakup Yakup (Esker), Dinko Kovaçev (Sultan Bey), Nursen Apturahman (Cahan Hala) ve Orhan Tahir (Süleyman) rol alıyorlar.

Covid-19 salgını nedeniyle yönetmen Hafız Guliyev’in katılamadığı ve sıkı tedbirler alınarak düzenlenen oyunun ilk gösterisinin, seyirciler tarafından büyük ilgiyle karşılandığı bildirildi.

Oyunun kısa tanıtım videosuna bu bağlantıdan ulaşılabilir.

Öte yandan, dört düğün ve mutlu sonla biten, zengin müzik, şarkı ve renkli danslarla anlatılan aşk komedisi “Arşın Mal Alan” oyunu, 1963/1964 mevsiminde Kırcali Türk Tiyatrosunda temsil edilmiş ve Sofya’da düzenlenen tiyatro şenliğinde birincilik ödülünü kazanmıştı.

Kaynak: Bolqarıstanda Üzeyir Hacıbəylinin “Arşın mal alan” musiqili komediyasının premyerası keçirilib (13/01/2021)

Üzeyir Hacıbeyli’nin müzikli komedisi Bulgaristan’da sahneleniyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

31 Ekim günü “O Olmasın, Bu Olsun” adlı oyun, çevrim içi olarak erişime açılacak.

Ünlü besteci Üzeyir Hacıbeyli’nin 1910 yılında yazıp bestelediği “O Olmasın, Bu Olsun” isimli müzikli komedi, Azerbaycan opera tiyatrosunun önde gelen eserlerinden biri olarak tanınıyor.

Azerbaycan Devlet Kukla Tiyatrosu’nda Elşad Rehimzade’nin yönetiminde 19 Eylül 2010 tarihinde ilk gösterimi yapılan oyun, 31 Ekim Cuma günü saat 12.00’de tiyatronun resmî youtube kanalında yayımlanacak.

Oyunun Konusu

İflas etmiş Rüstem Bey, içinde bulunduğu maddî zorluklardan kurtulmak için genç ve güzel kızı Gülnaz Hanım’ı, ihtiyar tüccar Meşedî İbad’la evlendirmek ister. Gülnaz Hanım ise, üniversite öğrencisi Server’i sevmektedir.

Üzeyir Hacıbeyli, bu öykünün etrafında Meşedî İbad’dan para koparmak isteyen ve dönemi karakterize eden -zorba Asker, entelektüel Hasan Bey, gazeteci Rıza Bey, milliyetçi Hasangulu Bey ve bir hamal- tiplerini bir araya getirerek hem ilgi çekici bir olay örgüsü kurmuş hem de durum ve karakter komedisi yaratmıştır. Besteci, “Leyli ve Mecnun” mugam operasında olduğu gibi, “O Olmasın, Bu Olsun” müzikli komedisinde de Azerbaycan folkloru ve mugamlarından yararlanarak özgün aryalar, düetler ve koro icraları oluşturmuştur.

“O Olmasın, Bu Olsun” eseri bir asır önce, kadın haklarının çiğnendiği bir devirde yazılmış olsa da hâlâ güncelliğini koruyor.

Azerbaycan Kukla Tiyatrosu, oyunlarını çevrim içi erişime açıyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.