Feride Rüstemova’nın Rus üst kademelerinin içinden aldığı bilgilerle yazdığı 1 Mart tarihli Rusça raporu Ilya Lozovsky, İngilizce’ye çevirmiş ve “A Sip of Freedom” (Bir Yudum Hürriyet) adlı blogunda yayımlanmış. Raporu editörlerimizden Dr. Mustafa Levent Yener Türkçeye çevirdi.[i]

Lozovsky, Rüstemova’yı ve raporunu şöyle değerlendiriyor:

Feride Rüstamova, mükemmel ve süper sağlam bağlantılara sahip bir Rus gazeteci. Rus Hükümetinin en üst düzeylerinden derin kaynakları var. Bunlar sayesinde, işgali izleyen günlerde hâkim olan ruh halinin şimdiye kadar şahit olduğum en iyi resmini çiziyor.

Rüstemova’nın raporunun Türkçesi şöyle:

Putin’in davranış biçimi

Âni, çok gizli özel operasyonlara girişmek Rusya Başkanı Vladmir Putin’in temel davranış biçimidir. Eski bir ‘Çekist’ (İlk Rus istihbarat teşkilatı olan ÇEKA üyesi) olarak, her zaman, korkutmak ve istediğini yapabileceğine ikna etmek için herkesi gafil avlamak ister. Savaştan üç gün önce, [Rusya] Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısında buna tekrar şahit olduk.

Yabancı istihbarat başkanı Sergei Naryshkin’in kekeleyişi, Kremlin yönetimi başkan yardımcısı Dmitry Kozak’ın kafa karışıklığı ve Moskova belediye başkanı Sergei Sobyanin’in endişeli yüzü yeterli kanıttı. Rusya’nın en etkili kişileri, Putin’in önünde aniden sınav yapacağını söyleyen bir öğretmenin önünde oturan öğrenciler gibi dizilmişlerdi. Kaldı ki bu toplantı savaş hakkında bile değildi, toplantıda Donetsk ve Luhansk ‘halk cumhuriyetleri’ tartışılıyordu.

Savaşın patlak vermesiyle, Rus siyasi alanı mümkün olduğu ölçüde temizlenmişti. Yetkililer ve yasa koyucular, ruhlarının derinliklerinde liderlerinin kararlarıyla aynı fikirde olmayabilirler – ama yalnızca ruhlarının derinliklerinde. Yüksek sesle, doğrudan doğruya yüzüne itiraz eden çok pek az kişi kalmıştı.

Üst düzey yetkililerin savaş sırasında yaptığı resmi yorumlar tek tip ve savaş ilan edildiğinde Başkan Putin’in söylediklerinin yankısıydı: “Rusya’ya başka seçenek bırakılmadı.”, “Ordumuz Ukrayna halkını milliyetçilerin baskısından kurtarıp özgürleştiriyor.” vs. vs.

Vekiller istifayı düşünüyor

Gerçekte, güç koridorlarında savaşa karşı tutum belirsizdir. Bu sonuca, birkaç parlamento üyesi ve çeşitli düzeylerdeki yetkiliyle konuştuktan sonra vardım. Bunların birçoğunun cesareti kırılmış, birçoğu korkuyor ve kıyamet tahminleri yapıyor. Andrei Kostin [büyük ölçüde devlete ait olan VTB Bankasının başkanı] “yasta”. Duma üyelerinin bazıları koltuklarından vazgeçmeyi düşünüyor. Putin ‘özel harekât’ı ilan etmeden iki gün önce Putin “özel harekat”ın başladığını duyurdu, ‘En bilgili’ arkadaşlarımdan biri savaşın olmayacağını çünkü savaşın kimseye fayda sağlamayacağını düşünüyordu. Görüyorum ki devlet kurumlarında görevlerinden ayrılan yetkililer, milletvekilleri ve hatta gazeteciler artık bu işle ilgileri kalmadığı için rahatlıyorlar ve savaşa karşı seslerini yükseltiyorlar.

Muhataplarımın söylediklerine dair herhangi bir ahlaki yargıda bulunmadan, tarafsız bir gazeteci olarak gözlemlediklerimi paylaşmaya karar verdim.

Birçok yetkili felç oldu

“Keşmekeş sözcüğünü dikkatlice telaffuz ediyorlar.” Konuştuğum bir kişi, yetkililerin savaşa tepkilerini böyle anlatıyor. Onun sözleriyle, iktidar koridorlarındaki ruh hâli hiç de mutlu değil.  Birçoğu neredeyse felç olmuş durumda.

“Kimse keyif almıyor. Birçoğu bunun bir hata olduğunu anlıyor ancak görevlerini yerine getirirken bir şekilde bununla başa çıkmak için açıklamalar yapıyorlar.” diyor Kremlin’e yakın başka bir kaynak. Bazı yetkililer, Putin’in kararını, üzerinde hiçbir etkileri olmayan ve anlamını bir süre daha kimsenin anlayamayacağı tarihi bir seçim olarak görerek olup bitenlerle kendilerini hiç ilişkilendirmiyorlar.

Sürpriz… savaşa giriyoruz

Putin’in savaş kararı alacağını kimse bekliyor muydu? Herkes, beklemedikleri konusunda beni ikna etti. Başkanın güvenlik garantileri konusunda [Batı ile] müzakerelerde daha fazla koz elde etmek için durumu tırmandırdığını ve her şeyin kendi idari sınırları içinde Donetsk ve Luhansk ‘halk cumhuriyetleri’nin tanınmasıyla sınırlı olacağını düşünüyorlardı.

Hükümete yakın bir kaynak, “Herkeste asıl soruya, “Bombalamaya başlayacak mıyız, başlamayacak mıyız?” sorusuna yanıt vermeyen dağınık bilgiler vardı.” dedi. “Ancak cumhurbaşkanlığı yönetimindeki bazı tanıdıklar, tüm kararların çoktan aldığından emindi. Ama her şey bir kişinin kafasında gerçekleşiyor.”

Kaynaklarım, büyük olasılıkla yalnızca en dar çevrenin bilgilendirildiğini söylüyor: Savunma Bakanı Sergei Shoigu, Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov ve karşı istihbarat servisinin liderleri. Kaynaklarıma göre, örneğin, daha etkili haleflerinin aksine rolü daha çok özel sekretere benzeyen başkanlık idaresi başkanı Anton Vaino’nun, bu tür kararlardan haberi yoktu. Ayrıca Vaino, birkaç haftadır süren ciddi bir COVID-19 vakasından mustaripti.

Bir kaynak, savaş başlamadan önceki genişletilmiş Güvenlik Konseyi toplantısında Putin’in Donetsk ve Luhansk ‘halk cumhuriyetleri’ni tanıma hakkında hemen hiçbir şey söylemediğini aktardı. Oturumun kendisi, gerçek bir tartışma görüntüsü sunmak için yapılan bir doğaçlama girişimdi. Kaynak, ‘Bu yüzden oradaki herkes çok kıpır kıpırdı’ dedi. ‘Onlara kesin olarak ‘Evet, onu destekliyoruz’ demeleri söylenseydi, öyle yaparlardı” diye ekledi.

Putin tarzı demokrasi

Kısa bir arasöz: Güvenlik Konseyi üyeleriyle -çoğunlukla ‘Küçük Konsey’le, yani yaklaşık bir düzine kişiden oluşan Konseyin daimi üyeleriyle- iletişim, Rusya’da demokrasinin küçüldüğünün göstergesidir. Bana göre bu, yaklaşık son on yıldır, Putin’in demokrasiyi nasıl anladığını gösterir: Güvenlik kurumlarının liderleriyle, Devlet Duması’nın konuşmacılarıyla, Federasyon Konseyi’yle ve başbakanla haftada bir konuşuyordu. İşte bu kadar. Böylece demokrasi uygulanmış, halka danışılmış oluyordu. Savaştan önceki güvenlik konseyi toplantısı Putin tarzı demokrasinin bir örneğidir.

Rusya yaptırımlara hazırlanıyor

Hükümet ve Merkez Bankası yaptırımlara hazırlanıyor ve finansal altyapı baskıya bir süre dayanacak. The Bell, savaştan kısa bir süre önce Başbakan Birinci Yardımcısı Andrei Belousov’un SWIFT bağlantısının kesilmesi ve yüksek teknoloji ithalatının yasaklanması gibi konular dahil olası zorluklara hazırlanmak için çeşitli toplantılar düzenlediğini bildirdi. Ve Başbakan Mihail Mişustin, Güvenlik Konseyi toplantısında, hükümetin birkaç aydır Donetsk ve Luhansk’ın tanınması için yaptırımlara hazırlandığını ağzından kaçırdı.

Ancak, Rus ekonomisinin gerçekten uygulanan ağır yaptırımlardan hızlı bir şekilde toparlanması pek mümkün değil – ve muhataplarım buna kimsenin hazırlıklı olmadığını söylüyor. Ayrıca ABD, AB ve Birleşik Krallık yetkilileri Merkez Bankası’nın uluslararası rezervlere erişimini kısmen sınırlamaya başlamıştır.

2021 ortalarındaki verilere göre, Merkez Bankası kasasındaki altın, kendi rezervlerinin sadece yüzde 21,7’sini oluşturuyor. Bunların çoğu, yüzde 63,6’sı yabancı tahvil ve mevduatlara yatırılıyor. Avrupa diplomasisi başkanı Josep Borrell, Merkez Bankası’nın G7 ülkelerinde tutulan finansal rezervlerinin yaklaşık yarısının bloke edileceğini söyledi. 18 Şubat itibariyle, rezervler rekor 643 milyar dolara ulaştı.

İmparatorluk rüyası

Putin’in savaşı başlatma nedenleri hakkında ne düşündüğünü sorduğumda, yüksek rütbeli bir yetkili, kırık bir sesle, “Rusya kendini bir imparatorluk olarak görüyorsa, neden komşularını sadakatlerini zorlamak yerine ülkeyi geliştirerek komşularına çekici gelmiyor? İyi yollar, kaliteli sağlık ve eğitim inşa edelim ve sonunda Mars’ı ilk kolonize eden olmamızı sağlayacak türden bir teknoloji bulalım. Bu oldukça imparatorluk gibi olurdu.” dedi.

Kokainman Zelensky

Başka bir kaynak – ona Putin’in iyi bir tanıdığı diyelim – şöyle diyor: Rusya Devlet Başkanı’nın kafasında oyunun kurallarının kırılıp yıkıldığı ancak bunun Rusya tarafından yapılmadığı fikri var. Ve eğer bu kuralsız bir kavgaysa, o zaman bu kuralsız bir kavgadır – içinde yaşadığımız yeni gerçeklik. Bu kaynak, “Burada o, kendini gücendirilmiş ve aşağılanmış hissediyor. Saçmalık noktasına ulaşan paranoyadır içinde.” diyor. Ona göre Putin, yönetiminin, en azından ilk yıllarında, Batı ile ilişkileri geliştirmek için elinden gelenin en iyisini yaptığına içtenlikle inanıyor. “Bir yanda, her yıl çeşitli ölçeklerde sürekli olarak zarar gördüğümüz ve Ukrayna’dan çok önce düşman ilan edildiğimiz gerçekten adaletsiz bir durum var.” dedi. “Öte yanda, politikalarımızı halka açık olanlar da dahil olmak üzere akıllıca oluşturup uygulayamamamız var. Üçüncüsü ise Putin’in çok uzun süre iktidarda kalmasından dolayı itibar kaybetmesi.” diye ekliyor. “Putin şimdi [Savunma Bakanı] Shoigu ve [Genelkurmay Başkanı] Gerasimov’un kendisine söylediklerine ciddi bir şekilde inanıyor: Kiev’i ne kadar çabuk alacakları, Ukraynalıların kendilerini havaya uçurduğu, Zelensky’nin bir kokain bağımlısı olduğu hakkında.”

Kimse itiraz edemiyor

Şimdiye kadar, yetkililerin hiçbiri, kamuya açık şekilde olanlara en küçük bir itiraza hatta istifaya cesaret edemedi. Yalnızca en zengin Rus işadamları arasında sayılan, şu anda yaptırımlarla tehdit edilen Alfa Group’un kurucusu Mikhail Fridman eleştirel bir şekilde konuştu. Londra merkezli Letter One şirketinin çalışanlarına yazdığı halka açık olmayan mektubu Financial Times tarafından alındı ancak bence bunu gazetecilerle kendisinin paylaşmış olması daha olası. Alfa Bank’ın yönetim kurulu başkanı Peter Aven, savaş ilan edildikten sonra Putin’in işadamlarıyla yaptığı toplantıdaydı ve oldukça mutsuz görünüyordu. Yandex’in genel müdürü Tigran Khudaverdyan’ın toplantıya hiç gitmek istemediği söylendi, ancak sonunda şirket çalışanlarına karşı sorumluluğu nedeniyle gitti, Yandex’in yönetimi ise içeride neler olduğu konusunda herhangi bir görüş belirtmedi.

Savaş karşıtı kapitalistler

Devlet bankası VTB başkanı Andrey Kostin’in de ağır yaptırımlar nedeniyle Ukrayna’daki askerî harekâtı hiç onaylamadığı söyleniyor. Bir tanıdığı “Yas tutuyor.” diyor. “20 yıldır bankayı inşa ettiğini söylüyor ve şimdi aptallık yüzünden her şey boşa gidiyor.”

Milyarder Oleg Tinkov dördüncü gün savaşa karşı çıktı. Instagram’da “Ukrayna’da her gün masum insanlar ölüyor, bu düşünülemez ve kabul edilemez! Devletler savaşa değil, insanları iyileştirmeye, kanseri yenmek için araştırmalara para harcamalı. Bu savaşa karşıyız!” yazdı.

Büyük çoğunluğuna yaptırım uygulanan Duma milletvekillerinden sadece üçü, Putin’in kararını sosyal medya hesaplarından eleştirerek ses çıkarmaya cesaret etti. Üçü de parlamentoda son sekiz yıldır Donetsk ve Luhansk “halk cumhuriyetlerini” tanımakta ısrar eden, en büyük ikinci hizip olan KPRF’yi [Komünist Parti] temsil ediyor.

Savaş karşıtı komünistler

Duma’nın bilim ve eğitim komitesi birinci başkan yardımcısı ve KPRF üyesi Oleg Smolin, tahminlerinde yanıldığını ve işgali öğrendiğinde şok olduğunu belirten bir yazı yayınladı. Smolin, Rusya’nın büyük çaplı düşmanlıklar başlatmayacağını ve durumun, Rusya’nın yalnızca Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlıklarını savunmasına yardım ettiği 2008’deki çok daha ılımlı bir senaryoya göre gelişeceğine inanıyordu.

Bir diğer Komünist, bölgesel politika komitesinin başkan yardımcısı Mihail Matveev, “savaş derhal durdurulmalı, öz yönetim ilan eden cumhuriyetlerin tanınmasına oy verdiğimde, savaşa değil barışa oy verdim. Rusya’nın bir kalkan olması için Donbass bombalanmasın, Kiev bombalanmasın diye.” diye yazdı.

Kandırıldık

Yetkilileri muhalefete zulmettikleri için eleştiren emekli Albay Vyacheslav Markhaev, Duma milletvekillerinin yanlış yönlendirildiğini ve savaş açma niyetinin gizlendiğini belirtti. “Aynı çifte standart yöntemlerini kullanmaya başlayan Rus liderliğini de kınıyorum. Öz yönetim ilan eden cumhuriyetleri tanımanın himayesi altında, en yakın komşumuzla topyekün bir savaş başlatma planlarını gizledik.” diye yazdı.

Smolin, Matveev ve Markhaev, yurtdışında mal varlığı veya mülkü olan milletvekilleri arasında değiller -en azından medyada böyle bir durum konu edilmedi- ve konuştuğum parti arkadaşları bunun farkında değil. Başka bir deyişle, beyanlarıyla korumaya çalıştıkları şey itibarlarıdır. Aynı zamanda, KPRF’nin Ukrayna ile savaş konusundaki genel çizgisi, partinin Putin’in endişelerini paylaştığı ve askeri operasyon başlatma kararını anladığı yönünde.

Üç cesur komünistin bakış açısı, görüştüğüm sözde muhalefet gruplarının diğer milletvekilleri tarafından paylaşılıyor. Alt meclis milletvekilleri ise yalnızca kendi kendini ilan eden cumhuriyetleri tanımak ve onlara meşru müdafaa konusunda sınırlı şartlarla yardımcı olmak istiyorlarken Askerlerin konuşlandırılmasına izin verenin senatörler olduğunu söyleyerek Federasyon Konseyi’ni [parlamentonun üst kanadını] suçluyorlar. Komünistlerden biri, gerçekten de tam ölçekli bir savaş gibi bir şey beklemediklerini söylüyor.

Başka bir Duma milletvekili, “Kimse Kiev’e yürüyeceğimizi düşünmedi” dedi ve ekledi “İlk başta, bunun çılgınca bir hile olduğunu düşünüyorsunuz ama sonra gerçek olduğu ortaya çıkıyor.” Rus makamlarının eylemleriyle artık hiçbir bağlantısı kalmaması için görevinden vazgeçmeyi düşünüyor.

Feride Rüstemova

[i] https://ilyalozovsky.substack.com/p/what-russian-officials-think-of-the?s=w&showWelcome=true&utm_source=pocket_mylist

Rus Yetkililer Ukrayna’nın İşgali Hakkında Ne Düşünüyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Amerikan araba yarışçısı Igor Sushko, https://twitter.com/igorsushko adresli twitter sayfasından Rusya’daki mevcut durumun analizini muvazzaf bir Rusya Federal Güvenlik Servisi analistinin 2000 sözcükten oluşan twitter akışını İngilizceye çevirerek paylaştı. Bu ilginç paylaşımı Türkçeye Mustafa Levent Yener çevirdi. Köşeli parantez içindeki yorumlar Igor Sushko’nun.

FSB memuru şöyle yazmış:

Pandora’nın kutusu açıldı

Bu günlerde neredeyse hiç uyumadım, neredeyse her zaman bilincim bulanık. Belki aşırı çalışmaktan ama gerçeküstü bir dünyadaymışım gibi hissediyorum.

Yaz itibariyle gerçek bir küresel korku başlayacak – küresel kıtlık kaçınılmaz. Rusya ve Ukrayna, tahılın dünyadaki ana tedarikçileriydi. Bu yılki hasat daha az olacak ve lojistik sorunları felakete yol açacak. [Bunun küresel kıtlıkla sonuçlanacağına katılmıyorum.]

Yetkili kişileri bu operasyonu yürütmeye devam ettirme kararı almaya neyin sevk ettiğini söyleyemem ancak şimdi metodik olarak bizi [FSB-Rusya Federal Güvenlik Servisi] suçluyorlar. Analizimiz nedeniyle azarlanıyoruz. Son zamanlarda, daha fazla rapor hazırlamak için giderek daha fazla baskı görüyoruz. Tüm bu siyasi danışmanlar, politikacılar ve siyaseten etkin güçler, kaosa neden oluyor. En önemlisi, kimse böyle bir savaş olacağını bilmiyordu – herkesten gizlendi. Örneğin, bir meteor fırtınasının çeşitli nedenlerini ve sonuçlarını analiz etmeniz isteniyor. [Burada büyük olasılıkla Batı’nın yaptırımlarını kastediyor] Saldırı şeklini araştırıyorsunuz. “Bu bir varsayımdan ibarettir, ayrıntıya boğulmayın” dendiği için raporun sadece bir onay kutusu olarak tasarlandığını anlıyorsunuz. Analizin sonuçları Rusya için olumlu olmalıdır, aksi takdirde temelde iyi iş yapmadığınız için sorgulanırsınız. Bu nedenle, belirli bir saldırı türünün etkilerini geçersiz kılmak için gerekli tüm önlemleri aldığımızı yazmalısınız. Çok fazla çalışıyoruz. Ama sonra varsayımın gerçeğe dönüştüğü ortaya çıktı ve bu varsayım üzerinde yaptığımız analiz tamamen çöp oldu.

Bu yüzden yaptırımlara bir cevabımız yok.

Kimse böyle bir savaş olacağını bilmiyordu, bu yüzden kimse yaptırımlara hazırlıklı değildi.

Sır perdesinin öte tarafındaki herkes, karanlıkta tutulduğuna göre, buna nasıl hazırlanabiliriz?

Kadirov çıldırdı!

Kadirov çıldırdı. Onun Kiev’deki ekibiyle ilgili Ukraynalıların FSB’den istihbarat aldıklarına dair dezenformasyonlar nedeniyle onunla bir çatışmaya çok yakındık. Birlikleri daha savaşmaya başlamadan parçalara ayrıldı ve tamamen yok oldu. Ukrayna’ya bir FSB sızıntısı olup olmadığına dair herhangi bir bilgim yok, bir sızıntı varsa da buna % 1-2 olasılık verirdim ancak bu olasılığı tamamen dışlayamazdım.

Kadirov toynaklarıyla yeri dövüyor. Kendi maceraları var. Yenilmez diye bir ün kazandı ama bir kez düşerse kendi halkı onu ortadan kaldıracak.

Blitzkrieg’imiz tamamen çöktü

Blitzkrieg’imiz[i] tamamen çöktü. Görevi tamamlamak imkânsız: Teorik olarak Zelenski ve milletvekilleri ile tüm kilit binalar ilk üç gün içinde ele geçirilseydi ve ülkeye teslim olduklarına ilişkin bir teslim bildirisi okumak zorunda kalsalardı, Ukrayna’nın direnişi büyük olasılıkla minimum düzeydeyken çözülürdü. Ama sonra ne olacak? Bu ideal sonuçta bile çözülemeyen bir sorun vardı: Görüşmelerimizin muhatabı kim?

Zelenski’yi çıkarırsak

Zelenski’yi çıkarırsak anlaşmayı kim imzalayacak? Zelenski çıkarıldıktan sonra bu anlaşmanın bir değeri yok.

ОПЗЖ [Ukrayna’da Rusya ile işbirliği yapan Muhalefet Partisi] işbirliği yapmayı reddetti. Korkak Medveçuk kaçtı. Başka bir lider var, Boyko ama o da reddetti; kendi halkı bile onu anlamayacak. Tsaryova’yı geri getirmek istedi ama Rusya’da bizimkiler bile ona karşı. Yanukoviç’i geri getirmek mi? Ama nasıl? Eğer işgal edemeyeceksek yeni kurulan hükümet biz gider gitmez 10 dakika içinde devrilir.

İşgal etmek mi?

İşgal etmek mi? Bu kadar insanı nereden bulacağız? Komuta merkezi, askeri polis, karşı istihbarat, güvenlik – Ukraynalıların minimum direnişinde bile, tedarik ve lojistik dahil olmak üzere 500.000’den fazla kişiye ihtiyacımız olacak. Bir kural var, eğer kalitesiz liderliği, nicelikle örtmeye çalışırsanız her şeyi daha da kötü hale getirirsiniz. Ve tekrar ediyorum, ideal senaryoda sorun bu olurdu ki ideal senaryo yok.

Peki şimdi ne olacak?

Peki şimdi ne olacak? Genel seferberliği iki nedenden dolayı ilan edemeyiz:

1) Seferberlik Rusya’nın içindeki durumu bozacaktır: siyasi, ekonomik ve sosyal açıdan.

2) Lojistiğimiz bugün zaten aşırı yayılmıştır. Ukrayna’ya çok büyük bir birlik göndererek ne elde edebiliriz? Ukrayna – bölgesel olarak muazzam bir ülke ve bize karşı nefretleri astronomik. Yollarımız bu tür konvoyların ikmalini karşılayamaz ve her şey durma noktasına gelir. Ve mevcut kaos içindeki yönetimle bunu başaramayız.

Bu iki nedenden sadece biri bile her şeyi yıkmak için yeterliyken ikisi de aynı anda bulunmakta.

Rus askeri kayıpları

Gerçek Rus askeri kayıplarını bilmiyorum; kimse bilmiyor. İlk 2 gün bazı bilgiler vardı ancak şimdi Ukrayna’da neler olduğunu kimse bilmiyor. Koskoca tümenlerle bağlantıyı kaybettik (!!) Yeniden temas kurabilirler veya bir saldırı altında dağılabilirler. Komutanlar bile kaç kişinin öldüğünü, yaralandığını veya esir alındığını bilmiyor. Toplam ölü kesinlikle binlerce, belki 10.000, belki 5000 ya da sadece 2,000. Ama bizim komutanlarımız dahil kimse bilmiyor. Muhtemelen 10.000’e daha yakın. Ve DNR &LNR’deki kayıpları saymayacağız.

Zelenski’yi öldürsek…

Şimdi Zelensky’yi öldürsek de esir alsak da hiçbir şey değişmeyecek. Bize karşı nefret seviyesi Çeçenistan’dakine benziyor.

Ve şimdi, Ukrayna’da bizim yandaşlarımız bile alenen bize karşı:  Her şey en üstte (Rusya’da) planlandığı için; bize, böyle bir senaryonun ancak ilk önce bize saldırıldığı takdirde gerçekleşeceği, barış yoluyla bir sonuç almak amacıyla pazarlık yapmak için tehditlerimizi en üst düzeye çıkarmamız gerektiği söylendiği için, Ukrayna’yı işgal etmeyi hiç düşünmeden Zelenski’ye karşı protestolar hazırlatıyorduk. Şimdi bizimkiler de şaşlın ve aleyhimize döndüler.

Şimdi, Ukrayna’daki sivil kayıplar geometrik bir örüntüyle artacak ve bize karşı direniş daha da güçlenecek. Piyadeler zaten şehirlere girmeye çalıştı – 20 paraşütçü gruptan sadece birinin “geçici” başarısı vardı. Musul’un işgalini hatırlayın – bu bir kuraldır – her ülkede olur, yeni bir şey değil.

Kuşatma mı?

Kuşatma mı? Avrupa’da -son on yıllarda Sırbistan en iyi örnektir- şehirler yıllarca kuşatma altında işlevsel kalabilir.

Avrupa’dan Ukrayna’ya insanî yardım konvoyların gelmesi an meselesi.

Koşullu son tarihimiz Haziran. Koşullu çünkü Haziran ayında Rusya’da ekonomi kalmayacak – hiçbir şey kalmayacak. Genel olarak, gelecek hafta [Rusya’da] iki taraftan birine devrileceğiz, çünkü durum mevcut koşullar altında sürdürülemez.

Analizlerimiz yok, bu kaosta herhangi bir tahminde bulunamıyoruz, kimse kesin bir şey söyleyemeyecek [Rusya’da].

Sezgilerle hareket etmek, özellikle yüksek duygusallık içinde, işe yaramaz; bu bir poker oyunu değil. Ancak bazı seçeneklerin başarılı olacağı umuduyla bahislerimizin büyümesi gerekecek.

Basitçe yanlış hesaplamamız ve sonuç olarak her şeyi kaybetmemiz bir trajedidir.

Genel olarak, Rusya’nın bir çıkışı yok. Olası bir zafer için seçenek yok, sadece kayıplar var – hepsi bu.

Hızlı bir zafer elde etmek için “zayıf” Japonya’yı tekmelemeye karar verdiğimiz geçen yüzyıldaki hatamızı %100 tekrarladık ve bu, ordumuzu tam bir felaketin eşiğine getirdi Sonra muzaffer sona kadar bir savaş başlattık, sonra tekrar orduya eğitim için Bolşevikleri askere almaya başladık. Sonra bu pek tanınmayan Bolşevikler, savaş karşıtı sloganlar atmaya başladılar.

Düşman motive

Cepheye hükümlülerden oluşan askeri birlikler gönderdiğimize dair en ufak bir ipucu bile olmaması için her şeyi yaptık. Siyasi tutukluları ve sosyal olarak istenmeyenleri askere alırsanız, ordunun ahlaki ruhu olumsuzlaşacaktır.

Düşman motive. Korkunç derecede motive. Nasıl savaşılacağını biliyor, Birçok yetenekli komutanları, silahları ve destekleri var. Dünyadaki insan felaketinin bir örneğini oluşturacağız.

Sözde Donbas Krizi

En çok korktuğumuz şey: Üst kademe, eski sorunları yeni sorunlarla maskelemeye çalışıyor. Büyük ölçüde, bu nedenle 2014’te Donbass krizi çıktı . Batı’yı Kırım’daki Rus Baharı’ndan uzaklaştırmamız gerekiyordu, bu yüzden sözde Donbas krizi tüm dikkatleri çekmek için kullanıldı ve bir pazarlık kozu hâline getirildi. Ama daha büyük sorunlar orada başladı. Ardından Erdoğan’a Güney Akımı’ndan [gaz] 4 boru alması için baskı yapmaya karar verdik ve Suriye’ye girdik. Bu, Süleymani’nin [İslam Devrim Muhafızları] kendi sorunlarını çözmek için bize, bilerek yanlış bilgi vermesinden sonra oldu.

Sonuç olarak, Kırım’la ilgili sorunu çözemedik ve Donbas’ın sorunları ortadan kalkmadı. Güney Akımı 2 boruya (gaza) düşürüldü ve Suriye sorunu havada kaldı – biz ayrılırsak Esad devrilecek; aptal gibi görüneceğiz. Orada kalmak zor ve anlamsız.

Ukrayna Blitzkrieg’i

“Ukrayna Blitzkrieg”ini kim ortaya attı bilmiyorum. Tüm gerçek girdileri elde etmiş olsaydık, en azından ilk planın tartışılabilir olduğunu ve bu kadar şeyin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtecektik. Birçok şey yeniden değerlendirilmeli.

Şimdi boğazımıza kadar pisliğin içine batıyoruz ve ne yapacağımızı bilmiyoruz. “Denazifikasyon” ve “demilitarizasyon” analitik kategoriler değildir çünkü hedeflerin karşılanmasının değerlendirilebileceği somut olarak formüle edilmiş parametreleri yoktur.

“Z”miz Gamalı Haç’a eşit olacak.

Şimdi, akli dengesi bozuk bir danışmanın, üst yönetimi Avrupa’yı yaptırımları gevşetmeleri için harple tehdit etmeye ikna etmesini bekliyoruz. Ya yaptırımları gevşetecekler ya da savaş! Ya Batı reddederse? Bu durumda, tıpkı 1939’daki Hitler gibi gerçek bir uluslararası çatışmanın içine çekileceğimizi göz ardı edemem. “Z”miz Gamalı Haç’a eşit olacak.

Yerelleştirilmiş bir nükleer saldırı olasılığı var mı? Evet. Herhangi bir askerî amaç için değil. Savunmanın ihlaline böyle bir silahın bir faydası olmaz. Ama amaç herkesi [Batı] korkutmak.

Ukrayna gizlice nükleer silah inşa ediyor

Her şeyi, tüm sorumluluğu Ukrayna’ya yıkacağımız bir senaryo yaratmak için ileri sürüyoruz. Narişkin [Rusya Dış İstihbarat Servisi Direktörü] ve SVR’si, Ukrayna’nın gizlice nükleer silah inşa ettiğini kanıtlamak için toprağı kazıyor. Daha önce analiz ettiğimiz ve kapattığımız defteri yeniden açıyorlar. Uzmanların ve Uranyum’un herhangi bir kanıtını ve varlığını uyduramayız. Ukrayna’nın bir ton tükenmiş 238 izotopu var – bu hiçbir şey. Üretim süreci öyle bir şeydir ki bunu gizlice yürütemezsiniz.

Kirli bir bomba gizlice yaratılamaz. Ukrayna’nın eski nükleer santralleri malzemeyi sadece en az miktarda yan ürün olarak üretebilir. Amerikalılar, MAGATE’lei bu santralleri o kadar çok gözlüyor ki bu konuda konuşmak bile aptalca.

90’ların aç günleri kapıda

Bir hafta sonra ne başlayacak biliyor musunuz? Hadi iki haftada anlaşalım. O kadar mahvolacağız ki 90’ların aç günlerini yad etmeye başlayacağız. Piyasalar kapatılırken Nabiullina doğru adımları atıyormuş gibi görünüyor ancak bu bir geminin, delik deşik gövdesini su almasın diye parmaklarınızla tıkamaya çalışmak gibi. Durum her hâlükârda ve daha da şiddetli bir şekilde görünecek. Artık 3, 5 veya 7 gün içinde hiçbir şey çözülmeyecek.

Sonra…

Sonra, Suriye. “Çocuklar, bekleyin, Ukrayna’da her şey sona erecek ve sonra Suriye’deki konumlarımızı güçlendireceğiz.” Ve şimdi her an orada konuşlu birliğimizin kaynakları tükenebilir ve sonra anlamsız bir sıcaklık gelecektir. Türkiye boğazı kapatıyor ve Suriye’ye hava yoluyla malzeme göndermek, sobaya kâğıt para atarak ısınmak gibi bir şey. Lütfen dikkat edin: Bunların hepsi aynı anda oluyor ve analiz için hepsini tek bir yığın halinde toplamaya bile zamanımız yok. Şu anki konumumuz 1943-1944’teki Almanya gibi – ancak Ukrayna’daki başlangıç konumumuz bu.

Bazen bu fazla çalışmanın içinde kayboluyorum, bazen bu sadece bir rüyaymış gibi ve her şey eskisiymiş gibi hissediyorum.

Hapishaneler…

Hapishaneler daha kötü olacak. Cevizlerinizi kanatana kadar sıkmaya başlayacaklar [Hapishanelerde baskının artacağını söylüyor. Rusların barış yanlılarını tutuklamalarına atıf]. Her yerde. Dürüst olmak gerekirse, tamamen teknik olarak, durumun kontrolünü sağlamanın tek yolu budur. Zaten tam seferberlik modundayız ancak bu modda uzun süre kalamayız ancak takvimimiz bilinmiyor ve şartlar daha da kötüleşecek. Seferberlik yönetişimi çığırından çıkartır.B

Meğer maratona kaydolmuşuz

Ve sadece hayal edin: 100 m sprint koşabilirsiniz, ancak bunu bir de maratonda deneyin.

Böylece, Ukrayna sorununa 100 m sprinte gidiyormuşuz gibi saldırdık ama bir maratona kaydolduğumuz ortaya çıktı ve bu, mevcut olaylara oldukça kısa bir genel bakıştır.

Kırmızı düğme ve fedakârlık

Bir kinaye daha yapayım, Putin’in tüm dünyayı yok etmek için kırmızı düğmeye basacağına inanmıyorum.

Birincisi, karar veren tek bir kişi değil ve onlardan birisi reddedecek. Orada bir sürü insan var ve tek bir “kırmızı” düğme yok.

İkincisi, gerçekten düzgün çalıştığına dair bazı şüpheler var. Deneyimler, kontrol prosedürleri ne kadar şeffaf olursa sorunları tanımlamanın o kadar kolay olduğunu göstermektedir. Kimin neyi ve nasıl kontrol ettiğinin belirsiz olduğu ancak raporların her zaman kabadayılıklarla dolu olduğu yer, her zaman sorunların olduğu yerdir. “Kırmızı düğme” sisteminin bildirilen verilere göre işediğinden emin değilim. Ayrıca, plütonyum yakıtı her 10 yılda bir yenilenmek zorundadır.

Üçüncüsü ve bu en iğrenç ve üzücü olanı, ben şahsen Putin’in en yakın bakanlarının ve danışmanlarının bile yakınında olmasına izin vermediği bir ruh hâlinde, kendini feda etme iradesine inanmıyorum. Bu davranışının, COVID korkusundan mı yoksa olası bir suikastten mi kaynaklandığı önemli değil. Eğer en güvenilir insanların size yaklaşmasından korkuyorsanız, o zaman kendinizi ve sizin için en değerli olanları yok etmeyi nasıl seçebilirsiniz?

[i] Blitzkrieg ya da yıldırım harbi, II. Dünya Savaşı sırasında Almanların temel savaş doktrinidir.^[1]Doktrinin amacı hızlı ve ani saldırılarla, düşmanın düzenli bir savunma kurmasını engelleyip sonra da hızlı bir şekilde yok etmektir. https://tr.wikipedia.org/wiki/Blitzkrieg

Pandoranın kutusu Ukrayna yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

26 Şubat 1992’de Azerbaycan Hocalı’da 63’ü çocuk, 106’sı kadın, 70’i yaşlı toplam 613 kişi, Rus destekli Ermeniler tarafından soykırıma benzer şekilde katledildi. Hocalı’yı bu kadar vahşet boyutuna taşıyan önemli bir detay da Bosna Savaşı’nda yaşanan soykırım ile benzerlik göstermesi. Bosna Savaşı’nda 80 yeni işkence çeşidi vardı. Hocalı’da ise bu yeni işkencelere ek olarak insanlara öldükten sonra bile dizlerinin çıkarılması gözlerinin oyulması gibi işkenceler yapılmaya devam edilmiştir.
Ermeni vahşeti ile hayatını kaybeden Hocalı katliamının kurbanlarını, katliamının 29. yıl dönümünde saygı ve rahmetle anıyoruz.

Yakut(Saha) Türkçesiyle

1992 сыл, Олунньу 26 күнүгэр Армениялар Нуучча сэриитин көмөтүнэн Азербайджаңңа, Ходжали бөһүөлэгэр геноцид курдук быһахтаһыынан түспүттэрэ. Ол күн барыта холбоон 613 киһини өлөрбүттэр ол иһигэр 63 о5о, 103 дьахтар уонна 70 кырдьа5ас эр дьон. Ходжалига буолбут быһылааны ата5астабылга холуохха сөп, то5о диэтэр элбэх өрүттэрэ Босния сэриитигэр майгынныыллар. Босния сэриитигэр, саңа 80 муңнаан өлөрүү ньымалара туттуллубуттар.
Ол гынан баран Ходжали сэриитигэр, туспа ылан көрдөххө, сүрүннээн тобук сүһүө5үн холуннарыы ньымата туттуллубут. Маны таһынан, дьону өлөрөн баран харахтарын тэспиттэр.
Биһиги быһылааңңа түбэспиттэри билигин да хомолтолоохтук саныыбыт.

Түүр омуктар биир аһыылара: Türk Dünyasının ortak yarası Hocalı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Түрк дүйнөсүнүн жалпы тозогу- Хожалы

1992-жылы 26-февралда Азербайжан, Хожалыда Россия колдоо көрсөткөн армяндар тарабынан геноцид түрүндө 63 жаш бала, 106 аял жана 70и картаң кишилер болгон бардыгы биригип 613 адам кыргынга учураган. Хожалы жергесин ушундай жырткычтык акыбалга жеткирген дагы бир маанилүү деталь – бул Босния согушунда болуп өткөн геноцидге абдан окшош. Босния согушунда кыйноолордун жаңы 80 түрү пайда болгон. Хожалыда мындай жаңы кыйноолордон тышкары, өлгөн адамдардын сөөктөрүнүн тизелерин алуу жана көздөрүн оюп салуу сыяктуу оор кыйноолорду жасоону улантышкан.
Биз Хожалы кыргынынын курмандыктарын, армян мыкаачылыгынын кесепетинен кайтыш болгондорду, кыргындын 29- жылында урмат жана мээрим менен эскеребиз.

26 Şubat 1992’de Azerbaycan Hocalı’da 63’ü çocuk, 106’sı kadın, 70’i yaşlı toplam 613 kişi, Rus destekli Ermeniler tarafından soykırıma benzer şekilde katledildi. Hocalı’yı bu kadar vahşet boyutuna taşıyan önemli bir detay da Bosna Savaşı’nda yaşanan soykırım ile benzerlik göstermesi. Bosna Savaşı’nda 80 yeni işkence çeşidi vardı. Hocalı’da ise bu yeni işkencelere ek olarak insanlara öldükten sonra bile dizlerinin çıkarılması gözlerinin oyulması gibi işkenceler yapılmaya devam edilmiştir.
Ermeni vahşeti ile hayatını kaybeden Hocalı katliamının kurbanlarını, katliamının 29. yıl dönümünde saygı ve rahmetle anıyoruz.

Түрк дүйнөсүнүн жалры тозогү-Хожалы- Türk Dünyasının ortak yarası Hocalı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Türk-Amerikan Güvenlik Vakfı (TASFO)^[i] ünlü Amerikalı tarihçi ve nüfus bilimci Prof. Justin McCarthy ile bir röportaj gerçekleştirdi. Dr. McCarthy, Louisville Kentucky’deki Louisville Üniversitesi’nde tarih profesörüdür. Osmanlı tarihi konusunda uzmandır. Pek çok kitap ve yayını arasında en çok bilineni, Ermeni araştırmalarının dönüm noktası olan ve 1995 yılında yayımlanan “Ölüm ve Sürgün: Osmanlı Müslümanlarının Etnik Temizliği, 1821-1922” adlı kitabıdır. Emre Serbest’in gerçekleştirdiği röportajı sizlerle paylaşıyoruz.

1.Serbest: Sayın Prof. McCarthy, öncelikle Türk-Amerikan Güvenlik Vakfı (TASFO) adına röportaj talebimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederim. Ermeni diasporası sürekli kendilerine karşı bir soykırım yapıldığını iddia ediyor. Ancak sizin araştırmalarınız, Doğu Anadolu’daki Müslüman nüfusun önemli bir kısmının da 1.Dünya Savaşı sırasında katledildiğini gösteriyor. Neden böyle bir iddianız var ve eğer kısaca sizden alabilirsek, araştırmalarınızın sonucu neydi?

Prof. McCarthy: Yani, elbette yıllardır yapılan tüm bu araştırmaları birkaç dakika içinde vermek zor ama temelde demografiye yani nüfusa baktığımızda … Doğu Anadolu’da, Kilikya’da, Trans-Kafkasya’da, tüm bu yerlerde muazzam miktarda Müslüman Türk ve Kürt’ün öldüğünü görüyoruz. O dönemde ölen Türklerin sayısının 3 milyonu aştığını ve ölen Ermeni sayısının yaklaşık 600.000 civarinda olduğunu görüyoruz. Bir tarafta Ermeniler ve Rusların olduğu, diğer tarafta yerel nüfusun ve Osmanlı Ordusunun bulunduğu savaş bölgelerinde, her iki taraftaki nüfusun yaklaşık %40’ının öldüğü ortaya çıkıyor. Burada sorun şu ki, sadece bir grubun ölülerini saydığınızda, yani sadece ölen Ermenileri saydığınızda, bu bir soykırım gibi görünüyor. Ama herkesin ölenlerini bir arada saydığınızda, tüm tarafların birbirini öldürdüğü korkunç bir savaş gibi görünüyor. Ve temelde araştırmamın geldiği nokta bu. Bu insanların nasıl öldüğünü araştırıyorduk.

2. Serbest: Bu noktada size Trans-Kafkasya’ya göç edenleri sormak istiyorum. Araştırmanız, Osmanlılar tarafından yerlerinden edilmeyen önemli sayıda insanın Trans-Kafkasya’ya kendi rızasıyla gittiğini gösteriyor. Ve bu insanların önemli bir kısmı da orada can verdi. Ancak Osmanlılar tarafından Suriye ve Lübnan’a götürülen halkın çoğu hayatta kaldı. Bunu söylemek sizce adil bir değerlendirme olur mu?

Prof. McCarthy: Bu doğru. Doğru, yani “Sürgün” de denilen zorunlu göçün bir parçası olmayanlar… Bunlar, Osmanlılar bu bölgeleri geri aldığında Van, Bitlis ve Erzurum’dan kuzeye giden (Ermeni) halkıydı. Ve bunun Osmanlı Hükümeti’nin onları zorlamasıyla hiçbir ilgisi yok. Korktukları için gittiler. Ne de olsa Ermeniler, başta Kürtler olmak üzere nüfusun büyük bir kısmını öldürdü ve zorla yerlerinden etti. Ve fark ettiler ki, Ruslar çekilirken geride kalırlarsa acı çekeceklerdi. Kürtler intikam alacaktı. Ve bu kesinlikle doğrudur. Böylece kaçtılar. Şimdi Osmanlılar başta Güney Suriye’ye Filistin bölgesine, kimilerini Deyr-Zor bölgesine, kimilerini Halep’e, Urfa’ya ve daha bir çok farklı yere gönderdi. Ancak Osmanlılar, Van’da olduğu gibi Ermenilerin kendilerine karşı isyan edeceklerini -bir dereceye kadar haklı olarak- düşünüyorlardı. Van’da Ermeniler bu Osmanlı şehrini ele geçirdiler ve Ruslar gelene kadar Türk ordusuna karşı tuttular. Dolayısıyla, Osmanlıların Ermenilerden korkmak için nedenleri vardı. Korkmak durumunda kalmalarının bir diğer nedeni de başka isyanlardı. Osmanlı Devleti’nin Şebinkarahisar, Urfa ve diğer çeşitli yerlerinde isyanlar oldu. Savaş başladığında Osmanlılar, Türk halkına karşı kullanılmak üzere Ermenilere ait çok sayıda silah, cephane ve dinamit vb. buldular. Ve bu Anadolu’nun her yerinde bu şekildeydi. Osmanlılar, isyan edebilecek çok sayıda Ermeni olduğunu düşündü. Ve eğer bu olursa, Osmanlı en azından onları durdurmak için muazzam miktarda zaman, adam ve para harcamak durumunda kalacaktı.  Yoksa sonuç Van gibi olurdu. Osmanlılar, telefon kablolarını kesen, Osmanlı birliklerinin konvoylarına saldıran Ermenilerle savaşmak için bir milyondan fazla asker kullanmak zorunda kaldı. Hatta Osmanlılar Erzurum sınırı yakınlarında Ruslarla savaşırken bile Ermeniler saldırdı. Osmanlılar yolları, hastaneleri vb. geri almaya çalıştı ve Ermeniler bu gruplara da saldırdı. Sonunda Osmanlılar bir şeyler yapmaları gerektiğine karar verdi. Ve yapmaya karar verdikleri şey de zorunlu göç oldu; Ermenileri, özellikle bu tehlikeli bölgede yaşayanları güneye Büyük Suriye, Filistin bölgesine gitmeye zorlamak. Şimdi, Ermenilerin çoğunun tehcir edildiği doğru değil. Ancak önemli bir kısmının yer değiştirmeye zorlandığı doğrudur. Ancak Anadolu’da birçok şehirde ve Anadolu’nun taşra bölgelerinde kalan Ermeniler de vardı. Onlar orada kaldılar çünkü Osmanlılar onları kendilerinie tehdit olarak görmediler. Osmanlının tehcir ettiği insanlar, Osmanlının verdiği savaşa ve sivil halka karşı tehdit oluşturabilecek bölgelerde yaşayanlardı. Ancak Osmanlı’nın tüm Ermenileri toplayıp gönderdiği doğru değildir. Osmanlıların bu tehciri Ermenileri öldürmek için yaptığını söylemek de doğru değil. Bu çok saçma. Osmanlı Ermenileri öldürmek isteseydi, onları öldürebilirdi. Bunun yerine onları uzaklaştırdılar. Cemal Paşa, Osmanlı askerlerinin yiyeceklerinden alıp Ermenileri beslemek için kullandı. Dolayısıyla Osmanlıların onları öldürmeye çalıştığı kesinlikle doğru değildir.

3. Serbest: Yani Osmanlıların Ermenileri yok etme veya onların soyunu kırma gibi bir kastı kesinlikle yoktu?

Prof. McCarthy: Kesinlikle bu yönde hiçbir kanıt bulamadık. Elimize geçirebildiğimiz tüm belgeleri inceledik ve bunu önerebilecek herhangi bir kanıt yoktu. Böyle oldu demek… Yani sonuçta Ermenilerin çoğu savaştan sağ çıktı! Öyleyse, Osmanlılar onları gerçekten öldürmek istiyorduysa, bu konuda gerçekten kötü olduklarını varsaymalısınız. Ve bu tür şeylerde kötü değillerdi. Hayır, sadece propaganda amacıyla söylenebilecek türden bir şey bu. İnsanlar uzun zamandır bunun böyle olduğunu söylediler. Ancak tarihsel kayıtlara gerçekten baktığınızda, bu yönde hiçbir kanıt yok. Ermenilere kötü muamele edildiğine dair kanıtlar var. Bununla ilgili bir sorun yok. Ermenilerden çalındı, bazı Ermeniler öldürüldü, özellikle Ermenilerin Kürtlere saldırmasından sonra Kürt aşiretlerinin Ermenilere saldırdığına dair kanıtlar elbette var. Bu tür şeylerin olduğuna dair kanıtlar var. Ermenilerin ve Rusların her iki tarafta da Türklere ve Kürtlere saldırdığına dair de pek çok kanıt var. Ancak Ermenilerin tümünü öldürme, yok etme kastına dair hiçbir kanıt yok. Hiçbir kanıt!

4. Serbest: Bir sonraki soru … Birinci Dünya Savaşı sırasında, Ermenilerin hüküm sürdüğü Anadolu’nun doğu bölgelerinde, Taşnak ve Hınçak çetelerinin yöntemlerine katılmayan Van Belediye Başkanı, Bedros Kapamacıyan gibi bazı Ermeni yetkilileri ve Papaz Bogos gibi bazı din adamlarını öldürdüğünü biliyoruz.. Bunlar direkt olarak “Van’daki Ermeni İsyanları” kitabınızdan…

Prof. McCarthy: Burada bir süredir aktif bir politika vardı. Ama her alanda her zaman böyle değildi. Ermeni ihtilalcilerin iki politikası vardı. Sanırım siz Hınçaklardan çok Taşnaklardan bahsediyorsunuz. Politikaları, casuslara suikast düzenlemek, “Ermeni davasına karşı” gördüklerine suikastlar düzenlemek ve ayrıca, sizin de söylediğiniz gibi, zaman zaman (her zaman değil) Osmanlı yetkililerine saldırmaktı. Hatta saldırıya uğrayan valiler bile vardı. Daha çok jandarmalara ve bunun gibi insanlara saldırdılar. Çok az sayıda Ermeni papaz ve din adamı saldırıya uğradı ama bunların sayısı başkalarını korkutmaya yetti. Diğer Ermeniler bu konularda hiçbir şey söyleyemediler. Van vilayeti neredeyse bir istisnaydı çünkü Van’da Taşnaklar o kadar güçlüydü ki, kendilerine karşı gelen kimsenin zafer kazanamayacağından eminlerdi. Dolayısıyla sizin de dediğiniz gibi Osmanlı yetkililerini öldürdüler, bir valiyi öldürdüler, Van Belediye Başkanını öldürdüler. Mesela Kapamacıyanı ve bir papazı öldürdüler … Sonunda bu tür şeyler yaptılar. Çoğunlukla terör taktiklerini Ermenilere karşı eylemleri uygulamak için kullandılar. Birinci Dünya Savaşı’ndan önce Taşnak terör örgütü tarafından öldürülenlerin çoğu diğer Ermenilerdi. Ayrıca çok para kazanmak için de bu terör taktiklerini kullandılar. Şantaj dediğimiz şey. Zengin Ermenilere gittiler ve “bakın, davamıza katkıda bulunacaksınız” dediler. Sadece Anadolu’da değil Rusya’da da davaya katkıda bulunmayan bazı Ermeniler öldürüldü. Ve sonra diğerleri de para ödemezlerse öldürüleceklerini fark ettiler. Bu, gerek bu tür radikal devrimciler tarafından ve gerekse tüm dünyada mafya örgütleri tarafından kullanılan türden bir taktiktir. Davanız için para toplamanın bir yoludur ve o parayı elde etmek de için birkaç kişiyi öldürmekten çekinmezsiniz.

5. Serbest: Doğrudur. Ama araştırmanızda, Osmanlı Ermenileri’nin bu gangsterler tarafından Osmanlı Hükümeti yapmış gibi görünmesi için katledildiğine dair herhangi bir kanıt var mı?

Prof. McCarthy: Hayır. Yani, büyük ölçekli katliamları kast ediyorsunuz değil mi? Buna dair hiçbir kanıt yok. Davaya uymayan diğer Ermenileri öldürdüklerine dair kanıt var ama bunlar müstakil örneklerdir. Diğer Ermeniler (Taşnaklar) tarafından büyük Ermeni katliamları yapıldığına dair hiçbir kanıt yok. Ben bunun olduğunu hiç sanmıyorum.

6. Serbest: Ayrıca sözde Ermeni soykırımı için resmi “öldürme emirleri” olarak sunulan ünlü Andonyan belgelerine de kısaca değinmek istiyorum… Araştırmanıza göre bunların sahte olduğunu düşünüyor musunuz?

Prof. McCarthy: Evet, sahteler. Onlar sahtedir. Bu kesinlikle kanıtlandı. Osmanlı arşivlerine iki Türk bilim adamı girdi. Andonyan’ın söylediği (sözde Naim Bey denilen) tüm kayıtlara baktılar… Bütün sayıları kontrol ettiler, insanlar orada mı değil mi, imzaları vs. kontrol ettiler… Ve hepsi sahteydi. Hepsi sahteydi. Açıkçası, burada her detaya giremem. Telgraf numaraları filan… Osmanlılar gönderilen tüm telgrafların kayıtlarını tumuştu. Andonyan’ın telgraflar için verdiği numaralar tamamen yanlıştı. O zaman gönderilmiş olamazlardı. Örneğin Halep Valisine ait olduğu söylenen imza onun imzası değildi. Biri imzasını taklit edip bunun onun imzası olduğunu söylemişti. O dönemde bu konuda konuşanlar sadece Ermeni gruplarıydı.

6. Serbest: Peki, bir Türk akademisyen olan Taner Akçam, “Öldürme Emirleri” ve “Naim Bey’in Hatıraları” adlı iki kitap yazdı… İki kitapta da, daha önce bahsettiğiniz iki Türk akademisyenin gösterdiği gibi bu belgelerin aslen sahte olmadığını belirtti. Yani siz Akçam’ın araştırmasının inandırıcı olmadığını mı düşünüyorsunuz?

Prof. McCarthy: Ben sadece kendisinin sadece bir kitabını gördüm. O kitabın da içeriğine bakarsanız, “bu doğru olmalı çünkü falanca Ermeni grupları bunun doğru olduğunu söylüyor” vs. diyor. Sahte imzalar, yanlış telgraf numaraları, vs. bu tür şeyler hakkındaki ifadelere gerçekten hiç bir cevap vermiyor. Sadece sormak istediği soruları soruyor. Ya da, “ha, bu doğru olmalı, çünkü Kudüs’teki Ermeni Patrikhanesi bunun doğru olduğunu söylüyor” filan diyor. Kudüs’teki Ermeni Patrikhanesi gibi verdiği kaynakların bizim görmemize izin verilmeyen kaynaklar olduğunu da eklemeliyim. Bunlara biz bakamayız. “Bu delil Kudüs’teki Ermeni Patrikhanesi’nde, bu Boston’daki Taşnak Arşivlerinde” vs. diyorsa, bizim onları görmemize asla izin verilmiyor. Erivan’daki Ermeni kayıtlarını bile. Adını hatırlayamıyorum ama Ermeni yanlısı bir Türk akademisyen oraya gidip kayıtlara bakmaya çalıştı da, adamı tutukladılar! (gülüyor). Osmanlı arşiv kayıtları ise uzun yıllardır açıktır.

7. Serbest: Pekala, bir sonraki soru daha çok “ABD Büyükelçisi Morgenthau’nun Hikayesi” adlı kitapla ilgili… Ermeni halkını yok etme iddiaları ve aşırılıklar hakkında yazdığı kitap… Ayrıca başka bir İngiliz tarihçi ve filozof Arnold Toynbee de “Mavi Kitap” denilen bir kitap yazmıştı. Bunlar hakkında genel düşüncelerinizi alabilirsek… Bunlar ağırlıklı olarak propaganda yayınları mıydı?

Prof. McCarthy: Bunları kısaca anlatmak gerçekten zor. “Mavi Kitap” hakkında yaklaşık 100 sayfalık bir kitap yazdım. Mavi Kitap, Morgenthau’nun kitabıyla aynı şey değildir. Mavi Kitap, İngiliz Propaganda Örgütü “Wellington House” tarafından yazılmıs bir propaganda parçasıydı. Ve Türklerin kötü görünmesi için de bayağı parlatıldı. O zamanlar elbette tanımlamadıkları ve daha sonra bizim bulduğumuz kaynaklar, çoğunlukla misyonerlerdi. Aslında Taşnak Partisinden gelmiş sekiz kadar insan da var. Her halükarda güvenilir tarihsel kayıtlar değillerdi. Ayrıca belgelerin yaklaşık %50’si Amerikan misyoner teşkilatını yöneten Barton adlı bir adam tarafından, Amerikan misyoner örgütü tarafından gönderildi. Orada bir dizi aldatmaca da var. Mavi Kitabın saçma olduğunu gayet iyi kanıtladım bence.

Şimdi bir de Morgenthau Kitabı… Morgenthau kitabı hiç de öyle tarihsel bir kayıt değil. Morgenthau Kitabı, bildiğiniz gibi… Kitabın çoğunu kendisi bile yazmadı. Hayalet bir yazarı vardı. Ve Morgenthau delil vasfı olmayan şeyler de ifade ediyor. Örneğin, güya Alman Büyükelçisi Wangenheim’ın söylediği şeyler hakkında konuşuyor. Ve Wangenheim’ın Berlin’e yazdıklarına bakarsanız, bunların hiçbirini söylememiş! Wangenheim, güya  Morgenthau’ya Türklerin tüm Ermenileri öldürmeyi planladığını söylüyor. Wangenheim bunun doğru olduğunu düşündüyse, aynı mesajı Berlin’e de göndermemiş olması şaşırtıcı değil mi? Aynı mesajı kendi hükümetine hiç göndermemiş? Ve inan bana, Wangenheim’ın tüm kayıtlarına sahibim. Bunları Almancadan okumak zor. Ama hepsinin üzerinden geçtim ve inanın bana öyle bir şey yok.  Ayrıca, biraz Morgenthau’nun kendisine bakmak da önemlidir. Morgenthau hayal kırıklığına uğramış bir politikacıydı. Dışişleri Bakanı olmak istediği halde Osmanlı Devleti’ne elçi sıfatıyla gönderilen biriydi. Kendisine Türkiye Büyükelçisi olarak bir iş verdiler; aslında istemiyordu, ama işi kabul etti. Fakat adam tam bir ırkçıydı. Kitabını okursanız, Ermenilerin üstün bir ırk olduğundan ve Türklerin daha güçlü, daha iyi çocukları olsun diye tüm Ermeni kadınlarına tecavüz etmek istediğinden filan bahsediyor. Demek istediğim, tüm bunları okuyup dersiniz ki, “Bu ırkçı aşağılık adamın söylediği hangi şeye nasıl inanabilir?” Bırakın bir büyükelçi olmasını, evinizde misafir olarak bile tutmak istemeyeceğiniz türden bir insandı.

8. Serbest: Hemen bir sonraki soruya geçeyim… Türkler, Ermenilerin soykırım olarak iddia ettiklerinin Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarını koruma girişiminden başka bir şey olmadığını savunuyorlar. Ve benim inancım da bu yönde. Çoğunlukla, sizin de öne sürdüğünüz gibi, Doğu sınırlarını yabancı düşmanla işbirliği yapan bir grup Ermeniye karşı korumak için harekete geçtiler. Ancak Fransa ve diğer bazı devletler, Ermeni iddialarını durmaksızın destekliyor gibi görünüyor. Bunun sebebi sizce nedir? Sanırım varmaya çalıştığım nokta şu… Gerçekten bu konuyu Türkiye’ye karşı yumuşak bir güç olarak mı kullanmaya çalışıyorlar? Politik olarak Türkiye’ye yapmak istemediği şeyleri yaptırmak için kolunu bükmeye mi çalışıyorlar?

Prof. McCarthy: Ermeni örgütleri kesinlikle bunu Türklerin kolunu bükmek için kullanmaya çalışıyor… Mesela tüm Doğu Anadolu’yu Ermenilere devrettirmeye filan çalışıyorlar… Bu doğru. Fransa, Amerika Birleşik Devletleri veya dünyadaki diğer hükümetlerin bunu kullanma nedenlerine gelince… Bunu yapmalarının nedeni iki şeydir: Birincisi, önyargıdır! Müslümanlara ve Türklere karşı uzun süredir devam eden önyargı; böylece neredeyse istediğiniz her şeyi söyleyebilirsiniz ve bir çok insan “evet, yine o Müslümanlar” veya “evet, yine o Türkler” diyecek! Diğer neden ise Türk siyaseti. Türkiye şu anda dünyada siyaseten çok kötü bir durumda. Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler Türkiye konusunda çok kötü düşünüyor. Şimdi, bunun doğru mu yanlış mı olduğunu tartışmayacağım. Ama örneğin Amerika’daki duruma bir bakmanızı istiyorum. Uzun yıllar Birleşik Devletler Kongresi bir sözde Ermeni soykırımı olduğunu söylemekten imtina etti. Yıllarca bunu yapmadılar. Kısmen iyi nedenlerden ve kısmen de Türk müttefikleriyle iyi ilişkiler içerisinde kalmak istediklerinden. Kongre, Ermeniler veya Türkler hakkında hiçbir şey anlamadı. Birinci Dünya Savaşı’nı asla anlamadılar; tarihi asla anlamadılar. Davranışlarının nedeni tamamen politikti. Şu anda Türkiye hakkında, Türk tarihi hakkında istedikleri her şeyi söyleyebiliyorlar… Ve böylece ilk kez Amerikan Kongresi oyladı, oybirliğiyle, bir Ermeni soykırımı olduğunu söyledi. Bunu neden yapıyorlar? Meselenin iç yüzünü anladıklarından mı? Hayır, siyaset yüzünden. Ve maalesef Türk siyaseti değişmedikçe, bu da değişmeyecek. Amerikan Kongresi söyledikleri konusunda fikrini değiştirmeyecek, Kaliforniya’daki insanların siyasi görüşlerini ders kitaplarına koyması değişmeyecek, New York’ta veya diğer eyaletlerdekiler de fikirlerini değiştirmeyecekler. Bu, tarihsel gerçeklikle hiçbir ilgisi olmayan nedenlerden kaynaklanmaktadır. Tamamen modern siyasetle alakalı.

Serbest: Anlaşıldı.

Prof. McCarthy: Korkarım senin için mutlu bir cevap olmadı.

9. Serbest: Sorun değil. Burada tek istediğimiz gerçeğe ulaşmaktı. Ve bunu gayet bilimsel bir şekilde yaptığınızı da eklemeliyim. Çok teşekkür ederim. Ve son soru Birinci Dünya Savaşı yıllarıyla ilgiliydi … Sonunda en çok kayıplar hangi zümreye aitti? Türk tarihçiler arasında Müslüman nüfustan ölenlerin sayısı yaklaşık 530.000 olarak telaffuz ediliyor?

Prof. McCarthy: Hayır, o tamamen yanlış. Tamamen yanlış. Yaklaşık olarak 1912’den 1922’ye kadar savaşta ölen 3 milyondan fazla Müslüman vardı. Şimdi Birinci Dünya Savaşı’nda ölenleri ve Kurtuluş Savaşı’nda ölenleri ayıramayız. Bu sayıları ayıramayız çünkü demografi olayı bu şekilde… Önce 1914’te kaç kişi olduğuna, sonra 1923’te kaç kişi kaldığına bakarsınız. Ve bu sayıları birbirinden çıkarırsınız. Yani kaç kişinin öldüğünü öğrenmenin tek yolu bu. Kazım Karabekir zamanında kaç kişinin öldüğü ve daha önce 1. Dünya Savaşı sırasında kaç kişinin öldüğü konusunda kesin birşey söyleyemeyiz. Ama o dönemde 3 milyondan fazla Müslüman’ın öldüğünü biliyoruz. Belli ki sadece Ermeniler yüzünden ölmediler; Yunanlılarla savaşırken de öldüler. Birçok farklı alanda öldüler. Şimdi, Ermenilere gelince, yaklaşık 600.000’den az kişi öldü. Müslüman ve Ermeni ölümlerini rakamlarla gerçekten kıyaslayamazsınız. Çünkü savaştıkları savaş bölgelerinde sayılarına bakmanız gerekiyor. Daha önce de söylediğim gibi, bu yaklaşık % 40’tan biraz daha az oluyor. Bazı bölgelerde Müslümanlar çok daha fazla sayıda öldü. Örneğin Van’daki Müslümanların üçte ikisi gibi bir nüfus savaşlar sonunda öldü. Örneğin Sivas gibi Ermenilerle pek çok savaşın olduğu diğer bölgelerde ise nüfusun sadece yaklaşık %15’i ölmüştür. Erzurum’da Müslümanların yaklaşık % 40’ından biraz fazlası ölmüştü. Öyleyse, savaş zamanı dönemlerine bakarsanız, sonuçta gerçekten önemli olan yüzdelerdir. Ölülerin yüzdesi yaklaşık olarak aynı. Ve bunun nedeni, çoğunlukla aynı koşullardan muzdarip olmalarıdır. Evet, birbirlerini de öldürdüler ama çoğunlukla hastalıklardan ve açlıktan öldüler. Ve insanların ölmesinin ana nedeni buydu. Orduya da, sivil nüfusa da baktığınızda ölümlerin ana nedeni açlık ve hastalıktı.

10. Serbest: Peki ya ölen 600.000 Ermeni? Zor koşullar, açlık vb. yüzünden mi öldüler yoksa doğrudan öldürüldüler mi?

Prof. McCarthy: Kesinlikle öldürülenler vardı. Yani Ermeniler başka hiçbir şeyden ölmeselerdi bile, Rus Ordusu için savaştılar. Ancak hem Ermenilerin hem de Müslümanların ölmesinin ana nedeni öncelikle açlık ve hastalıktı. Bu konuda hiç şüphe yok. Ve eğer bakarsanız, bu gayet mantıklı. Tarihteki hemen hemen her savaş için bu doğrudur. Özellikle modern zamanlardan önceki savaşlar. Bakarsanız, insanların ölmelerinin birincil nedeni tifüs, tifo, kolera vs… Bütün bunlar Doğu Anadolu’da vardı. Bugün koronavirüs gibi, tifüs, tifo ve kolera da saldırmadan önce insanların dinine bakmıyor. Olan şuydu: Kürtler gibi insanlar da Ermeniler tarafından zorla evlerinden çıkarıldı. Daha sonra Ermeniler de Trans-Kafkasya’ya gitmeye zorlandı. Bu insanlar zayıf, aç, yeterli vitaminleri yok, kötü su içmek zorundalar vs. Mesela Kürtler Van vilayetinden atıldığında Van Gölü’nün güney yakasından kaçmak zorunda kaldılar ve Bitlis’e yöneldiler. Bunu yaparken, doğal olarak bir şeyler içmek zorunda kaldılar. Maalesef içebilecekleri tek nehir, Ermeniler ve özellikle Rus Koçakları tarafından öldürülen Kürtlerin kan ve cesetleriyle doluydu. Ve bundan başka içecekleri de yoktu. Yani, o suları içtiler ve tabii ki korkunç hastalıklara yakalandılar ve onlardan öldüler. Böyle şeyler oldu. Şimdi, ölmelerinden kim suçlu? Onları zorla evlerinden çıkaran insanlar! Nehirlerdeki cesetleri vuran insanlar! Suçlu taraflar bunlar. Ama insanların nasıl öldüğüne bakılırsa, hastalıktan öldüler.

12. Serbest: Elbette. Çok teşekkür ederim Dr. McCarthy. Bu son derece iyi bir sohbet oldu. Kuzeye, Rus topraklarına kaçmak zorunda kalan Ermeni kitlesi hakkında… Ve sonra tehcir edilip başka yerlere de taşınmışlar… Bu insanlar hakkında biraz daha fazla bilgi almak istiyorum.

Prof. McCarthy: Van, Bitlis, Erzurum ve Türkiye’nin diğer illerinden Kafkasya’ya 300-350 Bin kişi gitti… Ve bunların yarısından fazlası öldü.

13. Neden ölmüşlerdir Dr. McCarthy?

Prof. McCarthy: Açlık ve hastalık ya! Tıpkı sana söylediğim gibi. Orası o kadar kötüydü ki, yamyamlık bile vardı orada. Oraya giden millet birbirlerini bile yediler. Rus ordusunun da onlara yardımcı olmak için pek bir şey yapmadığını da eklemeliyim. Onlara yardım edenler sadece Erivan’daki Ermenilerdi. Onları biraz olsun beslemeye çalıştılar. Ama Ruslar umursamadı. Ruslar sadece Ermenileri kullanıyordu. Hep Ermenileri kullandılar. Tüm olan bu korkunç şeylerde bir suçlu aranacaksa, Ermenilere her türlü şeyi vaat edip asla vermeyenler Ruslardır … Ermenileri aç bıraktıkları için çok mutlu bile oldular. Ve Ruslar nihayet Van vilayetine geri döndüğünde, kaçan Ermeniler “geri dönmek istiyoruz” dediler. Ruslar geri dönmelerine bile izin vermediler! Ruslar bunu yapmıyordu çünkü Ruslar bütün o toprakları kendileri için istiyorlardı. Ermenileri istemediler, hatta Ermenileri asla sevmediler diyebilirim.

14. Serbest: Peki Suriye ve Lübnan’a tehcir edilen insanlar… Ağırlıklı olarak Suriye bölgelerine… Geri dönmeye çalıştılar mı?

Prof. McCarthy: Geri döndüler elbet. Fransızlarla birlikte Güneydoğu Anadolu’ya geri döndüler. Ve sonra orada yaşayan Müslümanları göçe zorladılar. Türkler, Araplar… En başta Türkler ve Kürtler. Onları göçe zorladılar ve daha sonra Türkler de tabii silahlı birlikler halinde örgütlendi ve milliyetçilerin, Mustafa Kemal’in ve ordusunun yardımıyla karşılık verip Fransızları ve Ermenileri oralardan attılar.

15. Serbest: Peki, o noktada ikinci bir Ermeni Tehciri mi oldu yani?

Prof. McCarthy: Hayır, yani savaştan insanların kaçmasini kastediyorsan, evet. Çünkü Ermeniler Kilikya’ya geldiklerinde Türklere saldırdılar. Türk kadınlarının Ermeni kadınları olduğunu iddia ettiler. Türk nüfusunun büyük bir kısmını Kilikya’dan kuzeye doğru göçe zorladılar. Sonra Türkler karşılık verdi ve Ermenilerle savaştıklarında Fransızlar yenildiler. Fransızlar Türklerle bir antlaşma imzaladı ve Ermeniler gitti. Çoğunlukla Suriye ve Lübnan’a geri döndüler. Bundan sonra o bölgede gerçekten çok az Ermeni kaldı. Belki biraz dağlarda filan. Bitlis dağlarında hâlâ da bazı Ermeniler var ama çok değil.

16. Serbest: Ayrıca sormak istediğim son bir soru… Benim kişisel araştırmalarım, 1923’ten sonra Suriye ve Lübnan’da kalan Ermenilerin önemli bir kısmının daha sonra Nansen Pasaportları ile dünyanın diğer bölgelerine bir şekilde taşındığını gösterdi. Bunlar vatansız kalanlara verilen pasaportlardı.

Prof. McCarthy: Evet, ne olduklarını biliyorum. Ve bu doğru. Hepsinin bu tür bir pasaporta ihtiyacı yoktu ama. Bu pasaportları almak çok zaman alırdı o zamanlar. Ama Fransızlar da ülkeye girmelerine izin verdi. Örneğin Fransa’daki Ermenilerin nüfusunun çoğu, Arjantin ve Güney Amerika’daki nüfus da o dönemde Milletler Cemiyeti nezdinde göç ettirilen insanlardı.

17. Serbest: Yani bu insanlar yok edilmedi. Aslında hayatta kaldılar.

Prof. McCarthy: Açıkçası hayır, elbette yok olmadılar (gülüyor). Dediğim gibi Anadolu Ermenilerinin yaklaşık %40’ı sonunda ölmüştü. Bu, % 60’ın ölmediği anlamına gelir. Ve bunlar dünyanın her yerine dağıldılar.

18. Serbest: Bu şekilde benim sorularımın sonuna geldik. Çok teşekkür ederim Dr. McCarthy. Bu çok iyi bir sohbet oldu. Çok teşekkür ederim size.

Prof. McCarthy: Rica ederim, yardımcı olabildiğime memnun

[i] 2008 yılında New York’ta kurulan Türk-Amerikan Güvenlik Vakfı (TASFO), Amerika Birleşik Devletleri’nde kar amacı gütmeyen bir yerel ve küresel güvenlik vakfı olup, Türk diasporası içinde fanatik, karalayıcı ve ırkçı Ermeni soykırım yalanlarıyla mücadelede kritik bir rol üstlenmektedir. Bu perspektifte TASFO, Ermeni Sorunu’na önemli araştırmalarla katkıda bulunan ünlü Batılı tarihçiler, akademisyenler ve entelektüellerle bir dizi röportaj yapmaya başladı.

Justin McCarthy ile Ermeni sorunu üzerine yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bebek katili PKK ve Almanya arasında gerilim

Almanya’da her yürüyüşlerinde huzursuzluk çıkarıp Türklere ait dükkânlara saldıran terör örgütü PKK yandaşları, dün akşam Hannover-Hamburg arasında bulunan Bardowick’teki tren istasyonunda bu kez de Alman polisini hedef aldı.

Lüneburg istasyonunda biletsiz bir şekilde trene binen grup, bilet kontrolünü sabote etti. Bardowick’te ise polislerle çatışmaya giren terör yandaşı grup, yürüyüş yerine trene bindi ve bunu da her yerde biletsiz yaptı.

Bölücü PKK yandaşları, Hamburg’a ulaştıktan sonra Wilhelmsburg bölgesinde gazetecilere ve yoldan geçmek isteyen sürücülere defalarca saldırdı. Terörist grup, kendilerine eşlik eden polislerle de zaman zaman çatıştı.

Çok sayıda kişinin gözaltına alındığı olayda, soruşturma açılan PKK’lıların bir bölümünün Almanya’da yasa dışı olarak kaldığı açığa çıktı.

Polisin yaptığı açıklamaya göre bileti bulunmayan terör örgütü PKK yandaşları, görevlileri tekmeleyip saldırarak çeşitli zorluklar çıkardı.

Kimlikleri belirlenen 80’den fazla PKK’lı terörist hakkında biletsiz kaçak yolculuk yapma, görevi başındaki polis memurlarına mukavemet ve adam yaralama suçlarından dava açılacak.

Bebek katili PKK’lılar, 5 Eylül’den beri Hannover, Celle, Uelzen, Lüneburg ve Harburg’da çeşitli gösteriler yapıyor.

Bebek katili PKK ve Almanya arasında gerilim yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Merkez Bankasından Çin Yuanı kararı

Merkez Bankasının yaptığı açıklamaya göre; perşembe günü yapılan işlemde çeşitli sektörlerdeki Türk şirketleri, bankalar aracılığıyla Çin’den ithalat faturalarını Yuan kullanarak ödedi.

Açıklamaya, bu hareketin Türkiye ile Çin arasındaki iş birliğini güçlendireceğini ve ticari bankaların swap* anlaşmasına dayalı bir strateji ile ticaret ve finansal faaliyetlerle ilgili ürünler ekleyebileceği ifadeleri eklendi.

Kısmen Devlet Bankasının lirayı desteklemeye yönelik müdahalelerinden kaynaklanan Türkiye Merkez Bankasının döviz rezervlerindeki düşüş, Türkiye’nin yabancı fonlara ihtiyaç duyacağı endişelerini arttırdı.

Reuters, Mayıs ayında Merkez Bankasının İngiltere ve Japonya Merkez bankalarıyla swap mekanizmaları kurmak ve mevcut swap hatlarını Katar ve Çin ile genişletmek için çaba sarf ettiğini bildirdi.

Katar ile swap mekanizmasının geçen ay yerel para birimlerinde 15 milyar dolara muadil olması, rezervlerde 8 milyar dolarlık bir artışa yol açtı, ancak analizciler ülkenin ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu söyledi.

*Swap: Kelime anlamıyla iki tarafın karşılıklı olarak konusu ve değeri aynı olan iktisadi ve mali değerleri birbiriyle değiş – tokuş etmeleri anlamına gelir. Bu anlamda mübadele, değişim veya takas demektir. (Halkbank)

Kaynak: (https://www.reuters.com/article/us-turkey-cenbank-china-idUSKBN23Q2AH, 21.06.2020)

Merkez Bankasından Çin Yuanı kararı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

ABD, kendi kazdığı kuyuya düştü

ABD’nin Minnesota eyaletinde 25 Mayıs’ta sokak ortasında “George Floyd” adındaki siyahî bir Amerikalının bir polis memuru tarafından boğularak öldürülmesi, ülkede ırkçılık tartışmalarının başlamasına yol açmıştı. Hızla dünya gündemine oturan hadise hakkında ABD Başkanı Donald Trump, FBI ve Adalet Bakanlığının soruşturma başlattığını açıklamış, Floyd’un ailesinin ve arkadaşlarının üzüntüsünü paylaştığını ifade etmişti.

Olay, ülke genelinde protestolara sebep olurken protestolarda birçok dükkân ve iş yeri yağmalandı, araçlar kundaklandı ve şiddet gösterileri baş gösterdi. Birçok maddî hasara yol açan olayların neticesinde Trump, bölgede güvenlik güçlerinin sayısını arttırarak göstericilere durmaları için defalarca uyarılarda bulundu. Yaptığı açıklamalarda göstericilerin George Floyd ile ilgisi olmayan “Organize Gruplar” olduğunu belirterek eylemcilerin “çapulcu” olduğunu söyledi. Söylemleriyle tepkileri git gide üstüne çeken Trump, olaylardan “Antifa” olarak bilinen radikal bir sol grubu sorumlu tuttu ve bu grubun “terör örgütü” olarak kabul edeceğini ilan etti.

Peki, kimdir bu ANTIFA?

Antifa ya da Anti-faşist hareketi, siyasî hedeflerine “politika reformu” yerine “doğrudan eylem” yoluyla ulaşmayı amaçlayan ve özerk eylemci grupları içeren; solcu, anti-faşist, militan bir politik aktivist hareket.

Aktivistler, dijital aktivizm, maddi hasar (yağmacılık) ve faşist, ırkçı veya aşırı sağcı olarak tanımladıkları kişilere taciz
gibi çeşitli protesto yöntemlerinde yer alıyorlar.

2000’li yılların başından bu yana bir süre kabuğuna çekilen hareket, Trump’ın 2016’da başkan seçilmesinden sonra yeniden sokaklara çıkmaya başladı.

Antifa ve YPG-PKK ilişkisi

1930’larda Nazi karşıtı hareket olarak ortaya çıkan ve 1980’lerden itibaren ABD’de de eylemlerine devam eden Antifa Örgütü, şimdilerde sadece ABD’de etkin bir grup gibi gözükse de Suriye ve Türkiye’de de terör eylemlerinde rol alıyor.

Yıllardır bazı Antifa eylemcilerinin Suriye’de PKK terör örgütünün Suriye temsilcisi YPG’den askerî eğitim aldıklarına dair uluslararası basına da yansıyan haberler var.

Ayrıca, Suriye’de çekilen, ANTIFA’nın kullandığı semboller ve terör örgütü YPG/PKK paçavralarının yan yana asıldığı fotoğraflar da defalarca basına yansıdı.

YPG, Batı medyasında IŞİD militanlarıyla savaşan Amerikalı müttefikler olarak Batı medyasında sürekli methedilirken, grubun görüş farklılıklarına hoşgörü göstermeyen ideolojisi ve terör eylemlerine verdiği destek hakkında pek bir şey söylenmemişti.

YPG’nin Türkiye kolu olan PKK, sadece Türkiye’de 40.000’den fazla ölümden sorumlu. Askerleri öldürmenin yanı sıra alışveriş merkezlerini bombaladı, politikacıları öldürdü ve grubun radikal görüşlerine uymayan yüzlerce Kürtçe konuşan köylüyü ve yüzlerce masum bebeği de katletti.

Fakat karanlık PKK-YPG tarihi, örgüte katılan genç Amerikalılar ve Avrupalılar için bir endişe kaynağı değildi; çünkü onlara sadece, kötülüğün sembolik bir tezahürü olan sakallı ve acımasız IŞİD militanlarıyla savaşma fikri aşılanmıştı.

Trump’ın Antifa’nın terör örgütü olarak kabul edileceğini açıklamasının ardından Birleşik Devletler’deki muhafazakar televizyon kanallarında bazı analistler, konu hakkında yorumlarda bulundu. Antifa’nın Suriye’de PKK ile doğrudan beraber çalıştığını, PKK’nın ise ABD ve Türkiye tarafından da kabul edilen bir terör örgütü olduğuna vurgu yaptılar.

Öte yandan, teröristbaşı Abdullah Öcalan’ın “manevi oğlum” dediği, ABD’nin Barış Pınarı Harekâtı’nın başından bu yana ismini sık sık dilinden düşürmediği SDG (Suriye Demokratik Güçleri) yöneticisi Mazlum Kobani, Türkiye’nin kırmızı listeyle aradığı, terör örgütü PKK’nın önde gelen üyelerinden biri. Trump’ın daha önce telefon görüşmesi yaptığı ve geçtiğimiz günlerde üst düzey ABD askerlerinin PYD/YPG’nin bir numaralı adı Mazlum Kobani’yi ziyaret edip samimi görüntüler vermeleri de dikkatlerden kaçmıyor.

IŞİD gibi Orta Doğu kökenli oluşumları terör örgütü olarak tanımasına rağmen, Türkiye’nin mücadele ettiği terör örgütlerinin başında gelen FETÖ ve PKK’ya çifte standart uygulayan ABD’nin, Antifa konusundaki kararı gündemdeki yerini koruyor. Önümüzdeki günlerde ABD’nin Antifa ve diğer terör örgütleri konusunda nasıl hareket edeceği merak konusu.

ABD, kendi kazdığı kuyuya düştü yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Güney Kore’nin koronavirüs ile mücadelesi

Hindistan’ın İngilizce yayın yapan The Economic Times gazetesinde Güney Kore’nin koronavirüs ile başarılı mücadelesi anlatılıyor.

Güney Kore Covid-19 ya da bilinen adıyla koronavirüs Güney Kore’de teyit edilmiş 7,755 vak’a gibi yüksek bir sayıya sahip olmasına rağmen Güney Koreli yetkililerin yumuşak ve yerinde müdahalesi ile salgını ilerlemesini büyük ölçüde durduran ve ölüm oranı (60 kişi) en düşük ülke. Ülkedeki ölüm oranı %0.77 ile dünya genelindeki ölüm oranı olan %3.4’ten düşük seyrediyor.

İşte Güney Kore’nin başarısının sırları

• Güney Kore’nin salgın ile mücadeledeki tutumu Çin’in aksine yumuşak bir yöntem tercih etmesi. Çin şehirleri bütünüyle kapatıp izole etme yolunu benimserken Güney Kore vatandaşlarına açık kaynaklı bilgi, kamu katılımı ve geniş çaplı test imkanı sunarak yumuşak bir yaklaşım sergiliyor.
• Koronavirüs teşhisi konulmuş insanların temas kurdukları herkesin izi sürülüyor ve muayeneye tabi tutuluyorlar.
• Teşhis konulmuş kişilerin son 14 günlük kredi kartı kullanımları, gezdikleri yerler hükumetin sitelerinde yayınlanıyor. Bu kişilerin bulundukları yerlerde yeni bir vak’a ortaya çıktığında o bölgedeki insanlar kısa mesaj ile uyarılıyor. Böylelikle insanların farkındalığı artırılıyor ve kendinden şüphe edenlerin test için müracaat etmesi sağlanıyor.
• Güney Kore’de test ücretli ancak şüpheli vak’alar için bedava test uygulanıyor.
• Güney Kore kontrol amaçlı testleri günde yaklaşık 15.000 kişi sayısı ile en süratli gerçekleştiren ülke, böylelikle teşhis ve salgının merkezi erkenden tespit edilebiliyor.
• Ülkede bu iş için görevlendirilmiş 500 klinik, 40’tan fazla seyyar test merkezi bulunuyor. Bu merkezler 24 saat çalışıyor.
• Güney Koreli yetkililer sosyal ilişkilerde mesafeli olma kampanyası başlatıyor. İnsanlar evlerinde vakit geçirmeye teşvik ediliyor. Konserler, maçlar ve benzeri etkinlikler erteleniyor.

***

(Azerbaycan lehçesinde)

Hindistan’ın İngiliscə yayımlanan The Economic Times qəzetində Cənubi Koreya’nın koronavirus ilə uğurlu mübarizəsindən bəhs edilir.

Cənubi Koreya Covid-19 ya da bilinen adı ilə koronavirus Cənubi Koreya’ da təsbit edilmiş 7.755 xəstə kimi yüksək bir sayıya sahib olmağına baxmayaraq Cənubi Koreyanın səlahiyyətli şəxslərinin yerində və doğru müdaxiləsi ilə pandemiyanın irəliləyişini böyük ölçüdə durduran və ölüm nisbəti (60 nəfər ) ən az olan ölkədir. Ölkədəki ölüm nisbəti 0.77% ilə dünya miqyasında ölüm nisbəti olan 3.4% dən azdır.

Cənubi Koreya’nın müvəffəqiyyətinin sirrləri

• Cənubi Koreya’nın virus ilə mübarizədəki tutumu Çin’in əksinə yumşaq bir yol izləməsidir. Çin şəhərləri bütünüyle qapadıb izolyasiya etmək yolunu mənimsərkən, Cənubi Koreya vətəndaşlarına açıq qaynaqlı məlumat, ictimaiyyətin iştirakı və geniş əhatəli test imkanı təklif ərək yumşaq şəkildə yanaşır.
• Koronavirus diaqnozu qoyulan insanların təmas etdikləri hərkəsi axtarır və müayinəyə məcbur edirlər.
• Diaqnoz qoyulan şəxslərin son 14 günlük kredit kartı istifadəsi, gəzdikləri yerlər hökümət saytlarında yayımlanır. Bu şəxslərin olduqları yerlərdə yeni bir yoluxma hali baş verəndə o bölgedeki insanlar qısa mesaj ile məlumatlandırılır.
  Cənubi Koreya ‘ da test ödənişlidir ancaq şübhəli xəstələr üçün ödənişsiz test həyata keçirilir.
• Cənubi Koreya kontrol məqsədi ilə testləri gündə təxminən 15.000 nəfər ilə ən sürətli həyata keçirən ölkədir. Beləliklə diaqnoz və virusun mərkəzi əvvəlcədən təsbit edilə bilir.
• Ölkədə bunun üçün vəzifələndirilmiş 500 klinika, 40 dan çox test mərkəzi var. Bu mərkəzlər 24 saat işləyir. Cənubi Koreyanın vəzifəli şəxsləri sosyal əlaqələrdə məsafəli olma kampaniyası başladıb. İnsanlar evlərində vaxt keçirməyə təşviq edilir.
• Konsertlər, idman qarşılaşmaları və digər fəaliyyətlər dayandırılıb.

Kaynak: (https://economictimes.indiatimes.com/news/international/world-news/coronavirus-can-south-korea-be-a-model-for-virus-hit-countries/should-south-korea-be-seen-as-an-example/slideshow/74591851.cms, 12/03/2020)

Güney Kore’nin koronavirüs ile başarılı mücadelesinin sırrı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Amerikan Eğitim Bakanlığı, Harvard ve Yale Üniversiteleri hakkında, yabancı kaynaklardan yapılan yüz milyonlarca doları devlete bildirmedikleri gerekçesiyle resmî soruşturma başlattı.

12 Şubat’ta Bakanlığın resmî sitesinden yapılan açıklamada, geçtiğimiz haftalarda Yale Üniversitesi’nin, son dört yılda hiçbir bağış ve sözleşmeyi bildirmeyerek, en az 375 milyon dolarlık geliri devletten sakladığının ortaya çıkarıldığı belirtiliyor. Aynı açıklamada, Harvard Kimya ve Kimyasal Biyoloji bölümü başkanı hakkında, Çin hükümetinin Bin Yetenek Planı’na dâhil olduğu halde yalan beyanda bulunmaktan dava açıldığına dikkat çekilerek, bu Üniversitenin de aynı şekilde bağış ve gelirleri bildirmediğine işaret ediliyor.

Federal kanunlara göre Amerika’daki yüksek öğrenim kurumları, yabancı kaynaklardan yapılan bağış ile yine yabancılarla yapılan sözleşmeler sonucu elde edilen gelirleri, miktarı 250 bin doları aştığı takdirde yılda iki defa devlete ve kamuoyuna açıklamakla mükelleftir.

Yale ve Harvard hakkında başlatılan bu soruşturma, geçtiğimiz Temmuz ayında başlayan daha kapsamlı bir incelemenin bir parçası. Eğitim Bakanlığı 1990’dan beri üniversitelerin Katar, Çin, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden aldıkları bağış miktarının 6,6 milyar dolardan fazla olduğunu kaydediyor. Bu meblâğın buzdağının görünen yüzü olduğunu söylemek mümkün.

Eğitim Bakanlığı son derece sert bir dille Üniversitelerin şeffaflık ilkesine bağlı kalmadıklarını,  yabancı hükümetlerden, şirketlerden ve şahıslardan kaynak dilendiklerini ifade ediyor. Bazı bağış sahiplerinin Birleşik Devletler’e hasmane tutum sergilediklerini, hassas ve patentli araştırmaların verilerini çalmak ve Amerika üzerinde yumuşak güç elde etmek amacında olduğuklarının da altını çiziyor. Açıklama Amerika’nın birkaç yıldır devam eden ve 2019’da sonuçlarını görmeye başladığımız Çin’e yönelik devlet politikası değişikliğinin de izlerini taşıyor.

Bilindiği gibi geçtiğimiz yıl, Amerikan parlamentosunun iki kanadında da Çin’in kamuoyu, yerel siyaset, teknoloji ve eğitim alanlarında yaptığı propaganda ve etki aaliyetlerine dikkat çeken raporlar yayınlanmıştı. Geçtiğimiz Şubat ayında yayınlanan “Çin’in Amerikan Eğitim Sistemine Etkisi” başlıklı Senato raporunda, Amerikan okullarının %70’inin Çin hükümetinin propaganda kolu olan Hanban’dan 250.000 dolardan fazla bağış alıp bunu bildirmediği belirtiliyordu. Senato raporu ayrıca Hanban’ın okullara toplam 113 milyon doları aşan miktarda hibe yaptığına ama okulların bunun ancak yedide birini bildirdiklerine işaret ediyor. Hanban sadece 2012-2018 yılları arasında 15 okula 15 milyon dolardan fazla direk bağış yapmış.

Konuyla ilgili bazı kaynaklar:

NPR’ın haberi: https://www.npr.org/2020/02/13/805548681/harvard-yale-targets-of-education-department-probe-into-foreign-donations

ABD Eğitim Bakanlığının açıklaması: https://www.ed.gov/news/press-releases/test-0

Bin Yetenek Programı: https://en.wikipedia.org/wiki/Thousand_Talents_Program

https://www.stanforddaily.com/2019/05/29/chinese-access-to-university-research-prompts-debate-over-inclusion-national-security/

Senato Raporu – Çin’in Amerikan Eğitim Sistemin Üzerindeki Etkisi https://www.hsgac.senate.gov/imo/media/doc/PSI%20Report%20China%27s%20Impact%20on%20the%20US%20Education%20System.pdf

YÖK Mevzuatı: https://www.yok.gov.tr/kurumsal/mevzuat

Amerikan Üniversiteleri Devletin Merceği Altında yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.