Türkiye ile Azerbaycan arasında son dönemde yaşanan gerginliğin geride bırakılması ve iki ülke arasındaki kardeşlik hukukunun yeniden güçlü biçimde vurgulanması açısından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla Bakü’ye gerçekleştirdiği ziyaret son derece önemli ve yerinde bir adım oldu.
İki kardeş ve müttefik ülke arasında, hangi sebeple ortaya çıkmış olursa olsun, bir gerginliğin uzamasına izin verilmemeliydi. Çünkü Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, günlük siyasi tartışmaların, geçici anlaşmazlıkların ve sosyal medyada yürütülen karşılıklı polemiklerin çok ötesinde tarihî bir zemine sahiptir. Bu ilişkilerin temelinde ortak tarih, kültür, dil, kader ve millet bilinci vardır.
Erdoğan’ın Bakü ziyareti, yalnızca 8 Kasım Zafer Günü kutlamalarına katılmakla sınırlı bir diplomatik temas olarak değerlendirilmemelidir. Bu ziyaret, iki ülke arasında son dönemde oluşan soğukluğun giderilmesi, karşılıklı güvenin yeniden pekiştirilmesi ve kardeşlik ilişkilerinin geleceğe taşınması bakımından güçlü bir siyasi irade ortaya koymuştur.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in ortak açıklamalarında verdikleri mesajlar da bu iradenin açık göstergesidir.
Erdoğan, iki ülke arasındaki ittifakın ebedî olduğunu vurgulayarak hiçbir gücün Türkiye-Azerbaycan kardeşliğini bozamayacağını ifade etti.
Aliyev ise Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin yalnızca iki devlet arasındaki diplomatik ilişkilerden ibaret olmadığını, bu bağın sarsılmaz bir kardeşlik ve stratejik müttefiklik temelinde yükseldiğini bir kez daha ortaya koydu.
Eminim ki liderler basına kapalı görüşmelerinde, gerginliğe yol açan konuları da en ince ayrıntısına kadar ele almışlardır.
Liderlerin açıklamalarındaki bu güçlü kardeşlik vurgusu, aynı zamanda önemli bir mesaj taşıyor: Türkiye ile Azerbaycan’ın arasını açmak isteyenlere bu fırsat verilmeyecektir.
Nitekim Erdoğan’ın hiçbir gücün ittifakı bozamayacağı yönündeki sözleri üzerinde özellikle durulmalıdır. Çünkü bu kardeşliğin zayıflamasından çıkar sağlayacak çevreler yalnızca iki ülkenin dışında değil, ne yazık ki her iki ülkenin içinde de bulunmaktadır. Sosyal medya üzerinden yürütülen kışkırtıcı kampanyalar, maksatlı yorumlar ve iki ülkenin kamuoyunu karşı karşıya getirmeye yönelik girişimler bunun örnekleridir.
Elbette Türkiye’nin Azerbaycan’a, Azerbaycan’ın da Türkiye’ye yönelik her türlü eleştiriyi düşmanlık olarak değerlendirmesi doğru değildir. Kardeşlik, her konuda aynı düşünmek değil; farklılıkları karşılıklı anlayış ve güven içerisinde yönetebilmektir. İki bağımsız devletin zaman zaman farklı değerlendirmeler yapması doğaldır. Önemli olan, bu farklılıkların ortak stratejik çıkarları ve tarihî kardeşlik bağını zedelemesine izin vermemektir.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin geleceği, yalnızca iki cumhurbaşkanının kişisel dostluğuna bırakılmayacak kadar önemlidir. Bu nedenle liderler düzeyinde ortaya konulan siyasi iradenin, devlet kurumları ve ilgili bütün mekanizmalar tarafından desteklenmesi gerekiyor.
Bundan sonra benzer krizlerin yaşanmaması için iki ülke arasında diplomatik temasların, dışişleri ve güvenlik kurumları arasındaki istişarelerin, stratejik iletişim ve ortak bilgilendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi şarttır. Özellikle kamuoyunu yanlış yönlendiren dezenformasyon ve provokasyonlara karşı ortak hareket edilmeli, sorunlar sosyal medya tartışmalarına dönüşmeden doğrudan ve zamanında çözülmelidir.
Erdoğan’ın Bakü ziyareti bu bakımdan önemli bir başlangıçtır. Şimdi sıra, bu siyasi iradeyi kalıcı bir iş birliği sistemine dönüştürmektedir.
Unutulmamalıdır ki Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik, iki liderin bir araya gelmesiyle kurulmuş geçici bir siyasi yakınlık değildir. Bu bağ, tarihin, coğrafyanın ve ortak millet bilincinin ürünüdür. Hiçbir dış güç, hiçbir siyasi hesap ve hiçbir provokatif girişim bu gerçeği değiştiremez.
Türkiye ve Azerbaycan’ın birbirine ihtiyacı var. Türk dünyasının da güçlü bir Türkiye-Azerbaycan ittifakına ihtiyacı var. Bu kardeşliği korumak yalnızca Ankara’nın ve Bakü’nün değil, bütün Türk dünyasının ortak sorumluluğudur.