Ukrayna Savaşı

Putin’in emriyle Rus orduları 24 Şubat’ta Ukrayna’ya saldırdı. Putin’in, belki ABD yöneticilerinin de kanaati Ukrayna’nın Rus saldırına fazla mukavemet edemeyeceği, en çok dört gün içinde Rusya’nın hedefine ulaşacağı, Rusya yanlısı bir idareyi iş başına getireceği ve Ukrayna’yı Rusya’ya bağlayacağıydı. Bizde de konunun uzmanlarından bazılarının da kanaatleri böyleydi.

Bugün 18 Nisan. Rus saldırısı sekiz haftayı doldurdu, dokuzuncu hafta başladı. Bu yazı okunurken muhtemeldir ki onuncu haftayı da geçecektir. Putin istediği sonucu almış değil, Ukrayna’nın o güzelim şehirlerini yıktı, harabeye çevirdi fakat Ukrayna’nın direncini kıramadı.

Ukrayna savaşıyla ilgili televizyonda konuşulanları dinliyorum. Bazılarını anlamakta güçlük çekiyorum; Ukrayna Ruslara direniyor diye Ukrayna’yı, Ukrayna yönetimini, bilhassa Zelenski’yi suçluyorlar. Zelenski göz göre ülkesini yıktırıyor, insanlarını kırdırıyormuş. Zelenski’nin ipi ABD yöneticilerinin elindeymiş.

Zelenski seçilmiştir. Seçimle Ukrayna başkanı olmuştur. Belki başkan seçilmesinde ABD’nin katkısı olmuştur. Avrupa’ya yakındır ve NATO’ya girmek istemektedir.

Zelenski’nin seçiminde ABD’nin etkili olması, NATO’ya girmek istemesi, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasını haklı göstermez.

Ukrayna 1991 yılından beri özgürdür. 1991 yılında Sovyetler Birliği dağıldığında bağımsızlığını kazanmıştır. Kırım da Ukrayna’ya bırakılmıştır. 2004 yılında Gürcistan’ın NATO’ya girmek istemesini Rusya’nın güvenliği için tehlike oluşturacağını düşünen Putin, Güney Osetya ile Ahbazya’yı Gürcistan’dan almış Rus topraklarına katmıştır.

Putin 2014 yılında da Kırım’ı Rusya’ya ilhak etmiştir.

Stalin tarafından sürüldükleri topraklardan 50 yıl sonra yurtlarına dönen Kırım Türklerinin bir kısmı, tekrar vatanlarını terk etmiş, Ukrayna’ya taşınmışlardır.

Putin 2020 yılında Rusya Anayasasında değişiklik yaptırmıştır. Değişikliğe göre Rusya eski Sovyetler Birliği topraklarının tamamının da sahibidir. Bu sebeple Sovyetler Birliği’nden ayrılan bütün ülkeler Rusya’ya bağlı olmalıdırlar. Rus dili tek devlet dili olacaktır, Ukrayna Rus toprağıdır. Ukrayna NATO’ya giremez. Ukrayna’nın NATO’ya girmesi, Rusya Anayasası’na göre kabul edilemez. Ukrayna’nın NATO üyesi olması ayrıca Rusya’nın güvenliği sebebiyle de kabul edilemez. Rusya’nın talepleri bunlardır.

ABD yönetimi de iyi niyetli değildir. Ukrayna’yı NATO’ya almak isterken Rusya’nın bunu kabul etmeyeceğini mutlaka görmüştür. Rusya Ukrayna sınırına günler öncesinde asker yığmıştı, Ukrayna sınırında tatbikat yapıyordu. ABD, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırı hazırlığı yaptığını görmüştür. Ayrıca Rusya Anayasası’nda yapılan değişikliklerden, Rusya’nın Ukrayna’yı Rus olarak kabul ettiğinden de haberi vardır.

Rusya, Ukrayna’ya saldırmadan önce ABD ve müttefiki NATO üyesi ülkelerden Ukrayna’nın NATO’ya alınmayacağı taahhüdünün verilmesini istiyor. Bu taahhüt verilirse Ukrayna’ya saldırmayacağını söylüyordu. ABD ve müttefiki diğer ülkeler Rusya’ya istediği taahhüdü vermedi.

ABD müttefiki NATO üyesi ülkeler, Ukrayna’nın NATO’ya alınmayacağı taahhüdünü verselerdi, Rusya Ukrayna’ya saldırmaz mıydı? Saldırmazdı diyemiyorum. Yine saldırırdı diye düşünüyorum. Yazımın başında anlattım, Putin eskiden Sovyetler Birliği’ne bağlı olan bugün bağımsızlığını kazanmış bütün ülkeleri Rusya’nın uzantısı olarak görüyor. Putin Ukrayna’sız bir Rusya’yı hayal dahi etmiyor. Rusya’da bu şekilde düşünen yalnız Putin değildir. Putin gibi düşünen başka Ruslar da var.

ABD Putin’i, sivilleri katletmekle suçluyor. ABD’nin sicili de temiz değildir. ABD Irak’ı işgal ettiği dönemde milyonun üzerinde Iraklı sivili katletti.

Irak’ı işgal etmesinin sebebinin, Irak’ta kitle imha silahları olduğunu, insanlık için tehlike arzeden bu silahları imha edeceğini söylüyordu. Irak’ta kitle imha silahı bulun(a)madı.

Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın Irak’ın işgaliyle ilgili karar çıkarması lazımdı. Almanya ve Fransa işgale karşı olduklarından karar çıkarılamadı. ABD buna rağmen Irak’ı işgal etti. milyonun üzerinde Irak vatandaşını katletti, Irak’ı böldü, Mesut Barzani liderliğinde yarı müstakil bir Kürt devleti kurdurdu.

Sovyetler Birliği’nin dağıldığı 1991 yılından bugüne bağımsız vatanlarında yaşayan Ukraynalılarda çok değişiklikler olduğu anlaşılıyor. Millî şuur gelişiyor, Rus yanlısı idarecilerin yerine halk, Rus yanlısı olmayan idareciler seçiyor.

Zelenski’nin seçilmesinde de belki ABD’nin önemli katkıları olmuştur. Ancak bir de şunu görmek lazım, medyadan duyduğumuz Ukrayna halkının idareden memnun olmamasıydı. Ukrayna’da rüşvetin yaygın olduğu söyleniyor. Buna rağmen Rus işgali başlayınca Ukrayna halkı, vatanlarını korumak için memnun olmadıkları idarecilerinin etrafında toplanmıştır. Eli silah tutan genç kadın ve kızlar dahi vatanlarını korumak için orduya yazılmışlardır. Aralarında opera yıldızları, kadın-erkek milletvekilleri, rock şarkıcıları, televizyon sunucuları, hepsi ellerinde silahla Rus işgalcilerine karşı direnişe geçmişlerdir. Bir televizyonda izledim. Yaşlı bir kadın Rus askerlerini karşısına geçmiş, “Burası bizim memleketimiz, burada ne arıyorsunuz memleketinize gidin” diyordu. Rus askerleri efendice davrandılar. Yaşlı kadına dokunmadılar.

Ukrayna’da iki milyon kadar Türk’ün yaşadığı tahmin ediliyor. Kırım Türkleri, Kazak Türkleri ve biraz da Ahıska Türkü Ukrayna’da yaşıyor. Ukrayna vatandaşı olmaları sebebiyle Türkler de Rus işgalcilerine karşı savaşmaktadır.

Ukrayna halkı vatanlarını korumak için savaşıyor. Rusya çok güçlü. Urayna’yı havadan ve füzelerle vuruyor. Ukrayna şehirleri harabeye döndü. İki taraftan da çok insan kaybı olduğu muhakkak. Tabii savaşın en acı çekenleri, evlerini terk etmek zorunda kalan kadınlar ve çocuklardır.

Televizyonda bazı konuşmacılar Zelenski’yi İşgale direndiği ve o güzelim Ukrayna’nın harabeye çevrilmesine sivillerin katledilmesine sebebiyet vermekle suçluyor.

Bu düşünce bana doğru gelmiyor. Ruslar çabuk netice alsalardı ilk icraatları Ukrayna’nın başına Rus yanlısı idarecileri getirmek olurdu. Bununla kalmazlar, Rusya’dan Ukrayna’ya Rus getirir yerleştirirler, işi sağlama alırlardı. Anayasalarında Rusça da Ukrayna’nın resmi dili olurdu.

Şimdi savaş nasıl neticelenirse neticelensin Ruslar Rusya’dan ayrı bir Ukrayna olduğu kabul etmek durumunda kalacaklardır.