Zeki Velidi Togan’ın büstü Rus makamlarını rahatsız etti

Kırım Haber Ajansı'nın haberine göre, ünlü Türkoloji âlimi, Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan’ın St. Petersburg Devlet Üniversitesi'nde bulunan büstü, Rusya Federasyonu savcılarını rahatsız etti.


 

 

Rus Bölge Savcılığı tarafından, 20 Ocak 2021 günü St. Petersburg Devlet Üniversitesi yönetimine bir bildiri gönderildi. Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, savcılık Zeki Velidi Togan’ın 2008 yıkılan dikilen büstünün kaldırılması talebinde bulundu.

Savcılığın talimatında, üniversitede Türkolog Ord. Prof. Zeki Velidi Togan’ın büstünün, aşırılıkla mücadele yasasını ihlal ettiği kaydedilirken; Togan’ın “Nazi lideri Hitler’in destekçisi” olduğu ifade edildi.

 

BÜYÜK TÜRKOLOG ZEKİ VELİDİ TOGAN (1890-1970)

Başkurt tarihçi ve fikir adamı Zeki Velidi Togan’ın vefatının üzerinden yarım asır geçmesine rağmen bıraktığı miras bugün hâlâ silinmedi.

Zeki Velidi Togan, 1890 yılında İdil Ural coğrafyasında Tatar ve Başkurt halklarının yoğun olarak yaşadığı bir bölgede dünyaya geldi.

1908 yılında eğitim arzusu ile Tataristan’ın Kazan şehrine geldi. Kazan’da Türk tarihi ve edebiyatı üzerine yetkinlik kazandı. Yayımladığı “Türk ve Tatar Tarihi” ona daha 1911 yılında akademik bir ün sağladı.

1913’te Türkistan yolculuğuna çıkan Zeki Velidi Togan, Fergana bölgesinde Kutadgu Bilig’in on birinci yüzyıla ait el yazması bir nüshasını buldu.

Akademik alanda kısa zamanda büyük ün kazanan Zeki Velidi Togan, siyasî alanda da kendi halkının temsilcisi oldu. Duma’da Ufa Başkurt Müslümanlarının temsilcisi olarak yer aldı.

29 Kasım 1917’de bağımsızlığını ilan eden Başkurtistan’ın ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak Başkurtistan’ın bağımsızlık girişimi, üç ay içinde Bolşevikler’in Orenburg’u işgal etmesi ile sona erdi. Zeki Velidi Togan hapse atıldı ancak daha sonra kaçmayı başardı. 1920li yılların başında Basmacı Hareketi ile Ruslar’a karşı mücadele etti.

1925’te Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı’nda tercüme ofisinde görev aldı. Çeşitli üniversitelerin Türkoloji sahasındaki kaynak yetersizliğine çözümler üretti.

1939 yılında İstanbul Üniversitesi’nde Genel Türk Tarihi Kürsüsü’nü kurdu. 1970 yılında İstanbul’da hayata veda etti.

Zeki Velidi Togan’ın birçok eseri hâlâ genel Türk Tarihi alanında birincil kaynak olarak kullanılmaktadır. İslâm öncesi Türk tarihi alanında bilimsel olarak akla gelen ilk öncülerdendir.

 

 

Kaynak: https://qha.com.tr/haberler/guncel/rus-savciligi-st-petersburg-taki-zeki-velidi-togan-anitindan-rahatsiz-oldu/296302/ (20/01/2021)

Yazar

Kâmil Engin

Yorum Yap

Kayıt olmadan yorum yapabilirsiniz.