Angara ve seğmenleri – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Millî Davamız Kıbrıs ve Doğu Akdeniz (509. Bilgi Şöleni)   • Söz Konusu-7: İttihatçılık Bağlamında Enver Paşa ve Mustafa Kemal Paşa

Angara ve seğmenleri

Seymen, Ankara ve çevresinde genelde “Ankara efesi/yiğidi” diye bilinir. Aslında Seymenlik yalnızca oyun ve müzikten de ibaret değildir. Bunların ötesinde ruh ve beden terbiyesini de içine alan, binlerce yıllık bir Oğuz geleneğidir.

13 Ekim 2020
Burçin Öner

Seğmen, Ankara ve çevresinde genelde “Ankara efesi” veya “Ankara yiğidi” olarak bilinir. Ankara’nın köylerinde ve Anadolu’nun bazı yörelerinde efe veya köy yiğidi olarak isimlendirilir. Aslında Seğmenlik yalnızca oyun ve müzikten de ibaret değildir. Bunların ötesinde ruh ve beden terbiyesini de içine alan, binlerce yıllık geçmişe sahip bir Oğuz geleneğidir. Seğmenliğin değerleri ise Oğuz Türklerinin çeşitli dönemlerde oluşturduğu ve birer “kardeşlik” örgütlenmesi diye niteleyebileceğimiz Alperenlik ile Ahilik statülerindeki gibi; cömertlik, mertlik ve bilgelik temel ilkelerinden teşekkül üçlü bir sacayağı üzerine oturmaktadır.

Cömertlik ilkesi; fedakârlık, vericilik, yardımseverlik ve dayanışma erdemlerini kapsamaktadır. Mertlik ilkesi cesur, dürüst ve güvenilir olmakta ifadesini bulmaktadır. Ruh ve beden terbiyesinin en üst kıdemi olan Bilgelik ilkesi ise aydın, engin, ağırbaşlı ve tevazu içinde olmayı içermektedir.[1]

Seğmen Orta Asya Türklerinin, obaları koruyan yiğitleri iken, İslamiyet’in kabulüyle birlikte Alperenler ve Gaziler gibi farklı tanımlar içerisinde yer almışlardır. Devlet teşkilatının ve şehir organizasyonlarının oluşmasıyla birlikte bu gelenek biçim değiştirerek “kurumsallaşmaya” başlamıştır. O dönemlerde seğmenler, devletin olmadığı veya otoritesinin zayıfladığı durumlarda oba, köy, kasaba ve şehirleri koruyan sivil oluşumlar olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Bu tür örgütlenmelerin daha sonra Ahi örgütlenmesindeki gibi ekonomik, sosyal, dini, kültürel, siyasal, askeri olmak üzere birçok boyutu bulunmaktadır.

Seğmenlik geleneği, 14’üncü yüzyılda Ankara’da devlet kuran Ahiler döneminde yeniden biçimlenmiştir. Zira Ankara, Ahilik Cumhuriyeti’nin başkentidir. Mertlik, cömertlik ve bilgelik ilkelerini esas alan Seğmenler de Ahi Teşkilatı’nın askerî kanadıdır. Bugünkü tanımıyla “Seğmen Alayı” ya da Ahiler döneminde “Yiğit Alayı” denilen Türk geleneği de o devirlerdendir ve yalnızca Ankara’da korunmuştur. Bunun nedeni, Ankara ve civarındaki çoğu köy ve kasaba yerleşim biriminin Oğuz boylarıyla dolu olması ve birçok yerleşim biriminin adını Oğuzlar’ın 24 boyundan almasıdır. Örneğin Çubuk’ta Kınık, Kargın, Çavundur; Elmadağ eteğinde Bayındır, Kırbız, Kusunlar; Ayaş’ta Kayı, Gökler, Hüseyin Gazi Dağı eteğinde Peçenek, Yazır, Dodurga, Kayaş; Bala’da Avsar; Gölbaşı’nda Eymür ve Bökdüz köyleri gibi…

Seğmenlik geleneğinin köklü tarihinde son büyük Seğmen Alayının düzenlenişine 27 Aralık 1919′a rastlamaktadır. Anadolu işgal altındayken Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’ya gelmesi ve görkemli karşılanışı, tıpkı Oğuz geleneğindeki gibidir. 27 Aralık millî bir galeyan anıdır ve bu özel günde Seğmen Alayı kurulmuştur. Halk, Oğuz töresinde olduğu gibi liderini seçmiştir.

Kısacası seğmen dediğimizde akla pavyonlarda kadeh tokuşturup kendinden geçercesine Ankara havası oynadığını zanneden kişiler ya da türlü evlilik törenlerinin eğlence aracı değil adı Oğuz, soyu Oğuz, boyu Oğuz, töresi Oğuz; kendi beyini kendi seçen, çağ kapatıp çağ açan, vatan için serden geçen, doğrularla hemhal olan, yiğitlikte aslana emsal olan, dürüstlükte dünyaya timsal olan, Anadolu’yu yurt yapan Selçuklu’nun temelinde var olan 3 kıtada at koşturan  27 Aralık 1919′da Dikmen sırtlarında Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’e “Paşam seni Görmeye Geldik, bu Vatan Uğruna ölmeye Geldik” diyerek Cumhuriyetin temelinde var olan, bir gerçek, bir tarih olan Ankaralı Seğmenler gelmelidir.

Bu vesileyle Ankara’nın başkent oluşunun 97. yıl dönümünü kutlar; Gazi Paşa’nın kut aldığı ataların ve binlerce yıllık kutlu mazinin aziz hatırası önünde saygıyla eğilirim.

Ankara Klübü Derneği’inin Seğmen cepken giydirme ve yemin törenini ile Seğmen Zeybeği oyununu aşağıdaki bağlantıdan izleyebilirsiniz.

[1] http://www.ankyrareklam.com.tr/icerik/ankara-seymenleri-49.aspx

 

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları