Teyitçinizi teyit ettiniz mi? – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • 523’üncü Bilgi Şöleni: Yaşadığımız su sıkıntısı ve su politikalarımız   • 522’nci Bilgi Şöleni: Türkiye’nin Suriyeli sığınmacılar meselesi

Teyitçinizi teyit ettiniz mi?

Yani esas dert edilmesi gereken mesele; Çin Başkonsolosunun canlı yayında söyledikleri değil de, Çin aşısı konusunda dünya genelindeki tutarsız açıklamalardır

6 Ocak 2021
Alperen Okur

Günümüzde iletişim ağlarının baş döndürücü şekilde gelişmesiyle birlikte, bilgiye ulaşmak ve bilgiyi yaymak, herhâlde en kolay işlerden biri hâline geldi. Öyle ki aklınıza gelen herhangi bir konuda bir cevap aradığınızda, birkaç anahtar kelime yazarak o konuyla ilgili bir yığın yazı, fotoğraf, video vs. bulmanız mümkün. Bulduğunuz bilgiyi ânında yüzlerce kişiye ulaştırmanız da… Hatta bazıları anahtar kelimeye bile ihtiyaç duymadan doğrudan soruyu sorarak cevap arıyor. Buluyor da… İnsanlar yazabildikleri bir kelimenin kaç harfli olduğunu bile internete soruyor. Üstüne üstlük bu sorulara cevap veren birileri de var. Google’dan iki örnek: “Bismillahirrahmanirrahim kaç harfli?”, “kaplumbağa kaç harfli?”

Bilgiye kolay ulaşıyorsunuz ama o bilgi doğru mu acaba? Kaplumbağa 10 harfli mi gerçekten? Birileri bizi kandırıyor mu? Kendi amaçları doğrultusunda bize yanlış bilgi veriyor olmasınlar? Yoksa biz mi vesveseye kapılıyoruz? Telaş etmeyin. Bütün bu sorularınızın cevabı da internette mevcut. Sizin için bu bilgilerin doğruluğunu inceleyen siteler var.

Bu sitelerin çalışmalarına baktığınızda, yöntemlerinin gayet güvenilir; bazı haber, bilgi vs. teyitlerinin doğru olduğu görülüyor. Gerçek ötesi çağda gerçekten gerekliler. Ancak insanın aklına ister istemez bir şüphe düşüyor. Üniversitede psikoloji dersinde bir arkadaşımız “psikoloğun psikolojisinden nasıl emin olacağız?” gibi bir soru sormuştu. Acaba bu teyit-doğrulama siteleri için de benzer bir soru sormalı mıyız? Teyitçiler de teyite muhtaç mı? (“Teyitçi” sözlükte olan bir kelime değil ancak teyit.org sitesindeki yazarlar, kendilerini böyle adlandırdıkları için bu kelimeyi kullanıyorum.)

Ülkemize Çin’den gelen Covid-19 aşılarıyla ilgili, Çin’in İstanbul Başkonsolosunun açıklamaları üzerine yapılan bir teyit.org analizi, yukarıdaki soruyu sormamızın gerekli olduğunu gösteriyor.

Öncelikle Başkonsolos’un açıklamalarına bakalım. Bu açıklamalar bir televizyon kanalında canlı yayında yapıldı.

Sunucu : Çin’de Faz-3 çalışmaları kapsamında ciddi bir kitlenin aşılandığı ifade ediliyor, zaman zaman medyada haberler yer alıyor. Durumu teyit eder misiniz?

Balkonsolos: Şimdi durum böyle, faz-3 durumundaki aşıların kullanımına daha yasal bir şekilde izin verilmedi, bu bir. Çin’de de kullanımı yoktur. Ancak acil kullanım onayı vardır[1].

Bu açıklamalardan önce de, Çin’in aşı çalışmalarının sonuçlarının şeffaf şekilde açıklanmadığıyla ilgili haberler yapılmıştı[2].

Çin Başkonsolosluğu sözcüsü ve bir kısım medya tarafından canlı yayında yapılan açıklamalar yalanlandı. İnternetteki içerikleri doğrulama iddiasında olan teyit.org sitesi de bir analizle, Sinovac aşısının Çin’de yasak olduğu iddiasını yalanladı[3].

Aykırı haber sitesinden Batuhan Çolak, Çin başkonsolosunun açıklamalarını, Bilim Kurulu üyesi Ateş Kara’nın bir televizyon programındaki konuşmasıyla birlikte değerlendirdi ve teyit.org sitesinin de manipülasyon yaptığını anlatan bir yazı yazdı[4].

Aslında kimin doğru söylediğini anlamak için canlı yayının kaydını izlemek yeterli. Ama her durumda olduğu gibi, olaylara taraftar gözüyle bakarsanız, sizin tarafın doğru söylediğini düşünürsünüz. Tarafsız bakmak isteyip de üşengeçlik yaparsanız, her derde bir deva bulunan internette, sizin için bunu yapabileceğini söyleyen teyit.org’a bakabilirsiniz.

Manipülatif teyit

Şimdi söz konusu teyit.org analizini, kendi yöntemleriyle inceleyelim.

Analiz: Türkiye’ye ulaşan Sinovac aşısının Çin’de yasak olduğu iddiası: Yanlış. Yanıltıcı yönü: Çarpıtma. Başkonsolosluk, aşının yasak olduğunu değil, acil kullanım izni aldığını söylüyor. Başkonsolosluk sözcülüğü de aşının yasak olmadığını açıkladı.

Analizin yanıltıcı yönü: Çarpıtma ve manipülasyon. Evet yasak olduğu iddiası yanlış. Çünkü Başkonsolos, aşının yasak olduğunu söylemiyor. “Aşının kullanımına yasal bir şekilde izin verilmediğini” söylüyor. Ancak iddia(!) incelenirken bu sözlere pek dikkat edilmemiş. Dolayısıyla bir çarpıtma ve manipülasyon yapılmış. Başkonsolosluk sözcülüğü de tabiî ki, söylemediği bir şeyi yalanlarken gayet dürüsttür. Sonuçta “aşıya yasal bir şekilde izin verilmedi” ifadesi ile “aşı yasak” ifadesi arasında net bir farklılık var! Ancak “yasal değil” ifadesini görmezden geliyorsanız, burada bir yönlendirme yaptığınız barizdir. Ayrıca, açıklamaların video kaydı bulunmasına rağmen, muhatapları tarafından yalanlanmasının, gerçeklerin peşinde olanlar için bir hükmü olmamalıdır.

Analiz: Çin Ulusal Sağlık Komisyonu’ndan Zheng Zhongwei Temmuz’dan bu yana bir milyon kişiye acil aşılama yapıldığını açıkladı.

Analizin yanıltıcı yönü: Güvenilir değil. Tabiî 4güvenilirliğini, oturduğumuz yerden ahkâm keserek değil, aşının hazırlanma ve uygulanma aşamalarındaki haberler ve açıklamalara dayanarak sorguluyoruz. Aşının uygulama aşamalarından elde edilen sonuçların açıklanma şekli ve verilerin tutarsızlığı bu soru işaretlerinden biri. Endonezya’dan bir haber: “Aralık ayı başında kamu şirketi Bio Farma aşının etkinlik oranının yüzde 97 olduğunu açıklamış, ardındansa aşının koruma düzeyinin nihai veriler açıklanmadan öngörülebilmesinin mümkün olamayacağını söylemişti.”[5]

Coronavac aşısının uygulandığı Brezilya’dan bir haber: Sağlık Düzenleme Kurulu Anvisa’dan yapılan açıklamada; Coronavac aşısının geliştirilmesinde Brezilya’nın uluslararası liderlik rolünü üstlendiği belirtilerek, “Bu aşının Çin’de geçtiğimiz hazirandan beri acil durumlarda kullanım ruhsatı var. Ancak Çin’de acil kullanım ruhsatı verilmesine ilişkin kriterler şeffaf değil ve Çinli yetkililerin bu kararları verdiği kriterler hakkında mevcut bir bilgi de yok.” [6]

Son olarak, Batuhan Çolak’ın dikkat çektiği, Türk Tabipler Birliği ve Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Ateş Kara’nın açıklamaları: [7]

TTB: “Uluslararası etik ilkeleri gereği bir aşının, ilacın Faz-3 test raporları çıkmadan, onaylanmadan bir ülkede uygulama başlarsa araştırma o noktada son buluyor. O aşının Faz3 araştırmalarına devam etme olanağı yok…Kontrol grubu da dahil artık aşılama yapmaya devam etmiş olursunuz. Bu da eksik sonuçlarla uygulama başlattığınız anlamına gelir. Türkiye’nin bu raporları beklemesi gerekiyor. Aksi halde dünyadaki aşı çalışmaları da etkilenir.”

Ateş Kara: “Sinovac aşısı bugün için Çin’de de resmî olarak onaylı bir aşı değil, bu aşı şöyle kullanılabilir veya böyle uygulanabilir diyebileceğimiz bir aşı değil, hala acil kullanım onayında.”

Bütün bu haberleri takip ettiğinizde, farklı ülke yetkililerinin açıklamalarından anladığımız şu: Çinli yetkililerin açıklamaları, yeterli, şeffaf ve güvenilir değil.

Yani esas dert edilmesi gereken mesele; Çin Başkonsolosunun canlı yayında söyledikleri değil de, Çin aşısı konusunda dünya genelindeki tutarsız açıklamalardır. Tabii eğer gerçekten bilinen yanlışlardan, sosyal medyanın gündemine oturan şüpheli bilgilere, medyanın gündeme getirdiği iddialardan, şehir efsanelerine birçok alanda doğrulama yaparak internet kullanıcılarının doğru bilgiye ulaşmasını sağlamak için çalışıyorsanız[8]. Bu iddianın altından kalkamıyorsanız, manipülasyon yapmak yerine kaplumbağanın ya da besmelenin harf sayısını teyit etmek gibi işlerle uğraşırsanız en azından birilerine yararı olur.

[1] https://www.aykiri.com.tr/cin-baskonsolosunun-asi-hakkinda-aciklamalari-kafalari-karistirdi-cin-de-faz-3-u-tamamlanmamis-asi-vurulmasi-yasak/8349/

[2] https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55464705?at_medium=custom7&at_custom2=twitter&at_campaign=64&at_custom4=61792190-4915-11EB-B5B4-B11C3A982C1E&at_custom3=BBC+Turkce&at_custom1=%5Bpost+type%5D

[3] https://teyit.org/analiz-turkiyeye-ulasan-sinovac-asisinin-cinde-yasak-oldugu-iddiasi

[4] https://www.aykiri.com.tr/yazarlar/batuhan-colak/sinovac-asisi-gercekleri-ve-cin-in-kamuoyu-manipulasyonu/314/

[5] https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55464705

[6]https://tr.euronews.com/2020/12/16/brezilya-dan-cin-e-covid-19-tepkisi-coronavac-as-s-n-n-onay-surecinde-cinli-yetkililer-sef

[7] https://www.aykiri.com.tr/yazarlar/batuhan-colak/sinovac-asisi-gercekleri-ve-cin-in-kamuoyu-manipulasyonu/314/

[8] https://teyit.org/nedir

Yorum yapın!

Comment *

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları