Avrasya Ekonomik Birliğine Girişten Kırgızistan Ne Menfaat Gördü? – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Türkiye’nin Korona’yla Sınavı (Canlı Yayın)   • Bayramınız Kutlu Olsun…

Avrasya Ekonomik Birliğine Girişten Kırgızistan Ne Menfaat Gördü?

Atambayev’in teşebbüsü ile Kırgızistan’ın AEB’ye girişine beş yıl oldu. Kırgızistan vatandaşı olarak bu hamle ülkeye ne verdi diye istatistikleri inceledim.

12 Ocak 2020
Umar Özbek

Atambayev’in teşebbüsü ile Kırgızistan’ın AEB’ye girişine beş yıl oldu. Kırgızistan vatandaşı olarak bu hamle ülkeye ne verdi diye istatistikleri inceledim. Kabul ediyorum ki ben ve benim gibi Rusya’da rızkını arayan Kırgızistan vatandaşı yabancı işçiler için bu birliğin elbette faydası oldu. Göçmenler için bir dert olan izin meselesi halledildi. İşe yerleşme kolaylaştı. Fakat Rus askerlerinin ve genel olarak Rusların biz Kırgız vatandaşlarına davranışları değişmedi. Şovenizm ve devlet dairelerindeki kötü muamele azalmadı. Yani biz birliğe girmekle sadece izinden kurtulduk, ama bize yönelik kötü muamele devam etti.  

Göçmenler meselesinden Kırgızistan’ın iç pazarı meselesine geçersek ülke bu birliğe girince Atambayev’in dediği gibi ekonomik olarak ilerledi mi, yoksa ekonomi günden güne kötüleşmekte mi? 

2019’un 29 Mayısında AEB’nin beşinci yılı Kazakistan’da kutlandı. Törene üye ülke sıfatıyla Kırgızistan da çağrıldı. Törene katılan Cumhurbaşkanı Ceyenbekov’a beş yıl dolayısıyla madalya verildi. Nursultan’daki toplantıda Ceyenbekov’a madalyayı bizzat aksakal Nursultan ağa taktı.  

Toplantı ve kutlamalarda övgü dolu konuşmalar yapılsa da Kırgız iş adamlarının çoğu AEB’nin beş yılda ülke ekonomisinin ilerlemesine katkı sunmadığını belirtiyorlar.  

Sovyet sonrası ülkelerde entegrasyon ve ekonomik işbirliği teşebbüsleri Nursultan Nazarbayev’den geldi. Bu teşebbüse Rusya Federasyonu sahip çıktıktan sonra, Belorus ve Ermenistan destekledi.  

Kırgızistan, birliğe Mayıs 2015’te eşit statüde girdi. Dönemin Başbakanı Temir Sarıyev ve hükümet, birliğe girişin ekonomik yönden sadece fayda sağlayacağını söylediler. Başbakan “birliğe girersek Kırgızistan ürünleri 200 milyonluk büyük bir pazara ulaşacak” dedi.  

Fakat, bu sözlerin hepsinin kâğıtta kalacağı birliğe girer girmez belli oldu.  

Rusya ve Kazakistan, Kırgızistan’ın eti, sütü ile bunlardan olan ürünlerini almaktan çok zaman imtina etti. Sonrasında ülkenin binlerce ton meyve-sebzesi de sınır boylarında kaldı veya Rus sınırından geri döndürüldü. Bu durum şu anda da devam ediyor. Bu şekilde, Rusya, AEB üyeleri ve dönemin Kırgız hükümetinin verdiği sözlerin hepsinin kâğıtta kaldığını kayda düşmek lazım.  

Zorla Entegrasyon 

Kırgızistan’da birçok uzman bu üyeliğe karşı çıkmıştı. Uzmanlar, bu birliğin ülke ekonomisine yararı olmadığını, sadece Rusya Federasyonunun siyasi maksatları için kurulduğunu söylemişlerdi.  

Birliğe üye olduktan sonra ithalat arttı, ama üyelik ihracatı arttırmadı. Belorus ve Ermenistan bir yana, komşu Kazakistan’a dahi ürün satamadığımız millî istatistik komitesinin verilerinden anlaşılıyor.  

Mesela, üyelikten önce 2013’te Kazakistan’a ihracat 377 milyon dolar iken, 2015’te 237 milyon dolara düşmüş. 2018’de ise bu değer 247 milyon dolara çıkmış. Rusya’nın üyelikten önce söz verdiği 200 milyon dolarlık yardım da beş yıldır gelmedi.  

Sonuçta, bu birliğin Kırgızistan ekonomisine faydadan ziyade zararı çok oldu. 

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları