Bosna Hersek’te Hükumet Kuruluyor – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Vefatının 7. Yılında Prof. Dr. Turan Yazgan Anılıyor   • Halil Açıkgöz vefat etti

Bosna Hersek’te Hükumet Kuruluyor

Geçen sene yapılan seçimlerin üzerinden 13 ay geçmesinin ardından Bosna Hersek’te hükümet için uzlaşı sağlandı. Ancak Dayton anlaşmasının yarattığı istikrarsızlık Bosna Hersek’in geleceğini çalıyor. Gözde Kılıç Yaşın’a Bosna Hersek’in geleceğini sorduk.

21 Kasım 2019
Batur Kılıç
Bosna Hersek’te hükümet krizinin çözülmesine rağmen Dayton anlaşmasının mirası etkisini sürdürüyor.

Bosna Hersek’te 2018 Ekim ayında yapılan genel seçimlerin ardından Boşnak, Sırp ve Hırvat partileri arasında uzlaşı sağlandı.

Sırp partisi Bağımsız Sosyal Demokratlar Birliği lideri Zoran Tegeltija’ya hükümet kurma yetkisi verildi. Hükümet ülkenin en büyük Boşnak partisi Demokratik Eylem Partisi, Sırp Partisi SNSD ve Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği(HDZ BİH) öncülüğünde kurulacak.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri bakanlığı bir açıklama yayınlayarak hükümetin kurulmasından memnuniyeti dile getirdi. Açıklamasında Bosna Hersek’in siyasi ve toprak bütünlüğünü korunmasını gerekliliğine vurgu yapılırken, Bosna Hersek’in Avrupa Atlantik kurumlarının yakın durmasının önemini altı çizildi. Açıklamada

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin bugün gerçekleştirdiği toplantıda, ülkede devlet düzeyinde hükümetin kurulabilmesinin önünü açacak bir mutabakata varılmış olmasını memnuniyetle karşılıyoruz(…) Hükümetin kurulması konusundaki uzun süren siyasi tıkanıklığın aşılmasının Bosna Hersek’in ve tüm bölgenin barış ve istikrarına katkıda bulunacağına inanmaktadır.İfadelerine yer verildi.

Ancak benzeri hükümet kurulamama süreçlerini yaşamış Bosna Hersek’te 1995 tarihinde yapılan Dayton Anlaşmasının yenilemesi bir kez daha gündemde. Anlaşmanın o dönemde silahları susturmayı başardı ancak ülkede istikrarı sağlamak için yenilenmesi gerektiği konusunda Bosnalı siyasetçiler de hemfikir. Bir çok Bosnalı siyasetçi ve uzman ülkenin kalkınması ve NATO, AB üyeliğinde ilerleme için anlaşmanın yenilenmesi konusunda uzlaşıyor.

21. Yüzyil Turkiye Enstitüsü Balkan ve Kıbrıs Araştırmaları Merkezi Başkanı Gözde Kılıç Yaşın: Lafı dolandırmak gereksiz, en büyük sorun Sırp entitesindeki yöneticilerin, ülkenin toprak bütünlüğünü her daim tehdit eden yaklaşım ve çıkışları.

Bu süreci 21. Yüzyil Turkiye Enstitüsü Balkan ve Kıbrıs Araştırmaları Merkezi Başkanı Gözde Kılıç Yaşın’a sorduk. Gözde Kılıç Yaşın “Bosna Hersek’in her seçim sonrasında ve bazen ülkenin 3 etnik unsurunu derinden etkileyen durumlarda benzer hükümet krizlerinin yaşandığını” dile getirdi:

“13 ay boyunca hükümet kurulamaması, ülkenin geleceğinden çalıyor. Yine de hükümet kurulması için üzerinden 16 ay geçmesi gereken 2010 seçimlerinden bu kez çok az hızlı gerçekleşti. Tüm çevreler biliyor ki Dayton Barış Anlaşması, ülkeyi geliştiren değil can çekişmenin kıyısında tutan bir yönetim sistemi dizayn etti. Geçici bir anlaşma olması gerekiyordu, revize edilemediği için ülkeye, vatandaşına hizmet etmeyen bir boyunduruk halini aldı. Dayton’ın gözden geçirilip yeni bir yönetim sistemi üzerinde anlaşılması ise imkansız. Çünkü taraflardan hiç biri Dayton’ın kurduğu sistemin kendine sağladığı söz hakkından geri adım atmak istemeyecektir.  Lafı dolandırmak gereksiz, en büyük sorun Sırp entitesindeki yöneticilerin, ülkenin toprak bütünlüğünü her daim tehdit eden yaklaşım ve çıkışları. Dayton’ın en büyük adaletsizliği de soykırımla aldıkları toprakları Sırpların yönetimine bırakmasıdır. Üstüne ülke idaresinde, bundan sonra geri alınamayacak denli güçlü haklar tanımış olması, Sırp yöneticilerin ülkenin ilerlemesiyle ilgili her türlü kararı yavaşlatması, engellemesine sebep oluyor. Bunlara Sırp entiteye bırakılan toprakların ayrılması için yaptıkları girişimler de eklenirse o büyük savaşın aslında bitmediği, yönetim krizleri şeklinde sürdürüldüğü görülecektir.”

 

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları