Çin’in Doğu Türkistan politikasının hataları – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Vefatının 7. Yılında Prof. Dr. Turan Yazgan Anılıyor   • Halil Açıkgöz vefat etti

Çin’in Doğu Türkistan politikasının hataları

Geçtiğimiz hafta Doğu Türkistan ile ilgili Çin hükümetinin basına sızan belgelerini yorumlayan James A. Millward, Doğu Türkistan’da görev yapan yetkililerin merkezdekiler tarafından dinlenmediğini bunun neticesinde ise Çin’in Doğu Türkistan politikasının başarısız olacağını ifade etti.

21 Kasım 2019
A. Selim Babaoğlu
Çin hükumetinin Doğu Türkistan ile ilgili yazışmaları
Çin’in Doğu Türkistan politikasının hataları

Newyork Times gazetesinde Çin hükumetinin Doğu Türkistan politikasına dair basına sızan yazışmaları ile ilgili James A. Millward’ın değerlendirmesi yer aldı.

Millward, söz konusu yazışmaların Çin’in Doğu Türkistan politikasının gerekçesini ve Çin Komünist Parti hiyerarşisinin en üst mevkiden en aşağıya kadar nasıl işlediğini de gösterdiğini belirtiyor.

Çin’in değişen politikası

Çin devlet başkanı Şi Jinping’in bölgedeki Türk azınlıklara karşı tutumunun da yine belgelerden anlaşıldığını dile getiren Millward, Çin hükumetinin ilk olarak bölgeyi kalkındırma yoluyla uyuşmazlıkları gidermek amacında olduğu, ancak 2014 yılındaki saldırılar neticesinde bölgenin kalkınmasının bağımsızlık isteyenleri tatmin etmeyeceği görüşüne ulaştığını ifade ediyor.

2014 yılındaki saldırılar karşısında Çin Komünist Partisinin Doğu Türkistanlı Uygur ve Kazak Türkleri ile diğer azınlıkların psikolojisini tümden değiştirme politikasını tercih ettiğini belirtiyor. Bunun neticesinde bölge halkının kitle olarak beyin yıkama kamplarında tutulmaya başladığını söylüyor.

Merkezdeki parti yetkilileri bölgedeki yetkilileri dinlemiyor

Basına sızan belgelerin parti içinde üst mevkidekilerin aşağı mevkidekilerin tavsiyelerini dinlemediğinin de anlaşıldığı ifade ediyor.
Kamplarda tutulan 7000 Doğu Türkistanlı Türk’ü serbest bırakan Çinli görevli Wang Yongzhi’yi örnek gösteren Millward, Wang’ın kahraman gibi görülmemesi gerektiğini zira beyin yıkama kampları için ciddi gayretleri olduğunu, belgelerden anlaşıldığını üzere Wang’ın esas derdinin kendi kariyeri olduğunu, çok fazla kişinin kamplarda hapsedilmesi halinde bölgenin ekonomisinin çökmesinden endişe ettiğini, bu hususları da merkeze bildirdiği belirtiyor.

Wang Yongzhi’yi gibi parti hiyerarşisinde aşağı kademelerde olan ve Doğu Türkistan’da bulunup merkeze uzak olan yetkililerin merkez tarafından seslerinin kesilmeye çalışıldığını değerlendirmesine ekleyen Millward bu hususun ise Çin Komünist Partisinin zayıf tarafı olduğu zira Doğu Türkistan’ı tanıyan yetkilerin tavsiyelerine uyulmamasının Çin Komünist Partisinin Doğu Türkistan politikasının hezimeti olacağını ifade ediyor.

Kaynak: (https://www.nytimes.com/2019/11/20/opinion/china-xinjiang-documents.html?login=email&auth=login-email, 20/11/2019)

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları