Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesi Kırım Hanlığı’nın ve Kırım Tatar halkının tarihine Rusya’nın ve 2. Katerina’nın (Yekaterina) agresif kolonileştirme politikası sonucunda devletin çöktüğü ve bağımsızlığın kaybedildiği dönem olarak tarihe geçti.
Kırım Tatar halkının en büyük trajedilerinden biri olarak hafızalardaki yerini günümüzde de koruyan bu kara tarih, Rusya’nın, Kırım’ı işgal etmesinin yanı sıra burayı kültürel ve ekonomik olarak asırlara uzanan sömürüsünü de gözler önüne seriyor.
İşgal Kırım Tatar halkının maddi değerlerini ortadan kaldırdı. Ruslar en itibarlı şahısları seçip yok ettiler, en verimli toprakları gasp ettiler. Kırım Tatarlarının siyasi kurumları ortadan kaldırılarak Kırım Tatar toplumunun geleneksel dini ve yerel öz yönetim organları lağvedildi.
Kırım Tatarları için en büyük facia ise Kırım’dan dışarıya itilmeye başlamaları oldu. İşgalciler Kırım’a Rusya’dan ve başka ülkelerden göçmenler yerleştirmeye başlayarak yarımadanın sosyo-kültürel yapısını tahrip ettiler.
Kaynakların ışığında, 1783-1793 yılları arasında Kırım Tatarlarına ait 380 bin hektardan fazla verimli toprağın işgalcilerce gasp edildiği görüldü. Bu topraklar, Grigoriy Potyomkin’in sekreteri Popov ve Kont Bezborodko başta olmak üzere Rus burjuva kesimine ve memurlara dağıtıldı.
Kırım’ın toplam nüfusunu 1778’de 527 bin kişi oluşturuyordu. Bu nüfusun 500 bini (yüzde 95) Kırım Tatarları idi. İşgalin ilk döneminde 1776-1795 yılları arasında 300 binden fazla Kırım Tatarı veba salgını ve işgal koşullarında hayatını kaybederken sağ kalanlar ise Osmanlı İmparatorluğu’na sığındı.
Kaynak: QHA
