Soru: Dünyanın hiçbir coğrafyasında hiçbir zaman kendi halkına ve komşu halklara kan ve gözyaşı getirmemiş bir milliyetçilik olmamıştır. Irkçılık ve milliyetçilik başkadır diyerek işin içinden sıyrılmak mümkün değildir. Kolaysa örnek gösterin.
“Dünyanın hiçbir coğrafyasında kendi halkına ve komşu halklara kan ve gözyaşı getirmemiş bir milliyetçilik olmamıştır.” iddiası, ilk bakışta tarihî deneyimlerden beslenen güçlü bir eleştiri gibi görünmektedir. Ancak bu cümle biraz yakından incelendiğinde, aslında oldukça sorunlu bir genelleme üzerine kurulduğu görülür. Çünkü burada iki farklı düzlem birbirine karıştırılmaktadır: Bir toplumsal kimlik biçimi olarak millet ve bu kimliği siyasallaştıran milliyetçilik ile insanların biyolojik veya sözde biyolojik farklılıklar üzerinden hiyerarşik biçimde sınıflandırılmasını ifade eden ırkçılık. Bu kavramların tarihte kimi zaman birbirleriyle birleşmiş olması, onların aynı şey olduğu anlamına gelmez.”
Yazarlarımızdan İkbal Vurucu bu soruya bir MİSAK makalesinde oldukça nitelikli bir cevap vermiştir.