Milliyetçilik 101

Prof. Dr. İskender Öksüz, ABB TV’de yayımlanan ‘İnsana Dair’ adlı programa katıldı. Araştırmacı Yazar, İlahiyatçı ve Gazeteci Ayşe Sucu’nun sunduğu programda milliyetçilik ele alındı.


Prof. Dr. İskender Öksüz, ABB TV’de yayımlanan ‘İnsana Dair’ adlı programa katıldı. Araştırmacı Yazar, İlahiyatçı ve Gazeteci Ayşe Sucu’nun sunduğu programda milliyetçilik ele alındı.

Ayşe Sucu’nun girizgâhından sonra sözü alan İskender Öksüz öncelikle şunları dile getirdi:

“Evvela şunu vurgulayarak başlamak istiyorum: Millet, bir vakıa. Millet diye bir şey var. Dolayısıyla millet bilimin konusu, münakaşanın değil. Mesela siyasî ümmetçilik yapanlara sormuştum, ‘Birleşmiş ümmetler binası hangi şehirde?’ diye. Hâlbuki Birleşmiş Milletler diye bir yer var. Bir şey var ki onun birleşmişi var.”

Milliyetçiliğin tarihî gelişiminden bahsedildiği anlarda, millet kavramının doğuşunu Fransız İhtilali ile özdeşleştirmenin yanlış olacağından söz eden İskender Öksüz, özellikle Türklerin çok eskiden beri millet olma şuuruna sahip olduğunu vurguladı.

Dil, kültür, millet ve devlet kavramları arasındaki ilişki sorulduğunda Hoca’nın cevabı şuydu:

“Dil ve kültür birliği milleti doğuruyor. Bu millet teşkilatlanıp devleti kuruyor. Devlet dönüp bu kültür ögelerini yeni nesillere aktarıyor. Bütün dünyada bu böyle oluyor.”

Hoca, Türk-İslam sentezine nasıl mı bakıyor?

Şöyle:

“Türkçülük, Türk milliyetçiliğinin özel ismidir. Türk-İslam sentezi… Neresinden yakalasam? Bir kere biz İslam medeniyetini büyük çapta yüceltmiş bir milletiz. Özellikle musikimizde… Musikimiz tekke musikisinden çıkmadır.

Biz hem bu medeniyeti inşa etmişiz hem de medeniyet bizi inşa etmiş. Türkçemiz, tarihimiz, edebiyatımız var.

Bu kadar yıl Müslüman olmuşuz, hâlâ -kültür anlamında- sentezini yapamadıysak acayip bir şey var demek ki.

Milliyetçilik siyasî bir kavram. Hedefi de siyasidir. Nedir? Türk milletinin bekasıdır.

İslam’ın hedefi nedir? Güzel ahlakı tamamlamak.

Şimdi bunların sentezi nasıl olacak?

Milliyetçilik ilme dayanır. Din ilme dayanmaz ki. (Hoca bu noktada ‘ilim’ kavramının hadis, tefsir, kelam gibi alanlardaki kullanımıyla karıştırılmaması gerektiğinin altını çiziyor. D.A)

Bilim yanlışlanarak ilerliyor, din öyle değil. Zaten Türk milliyetçiliği fikir sistemi olarak başlangıcından beri bilime dayanma gayreti içindedir. Türk milliyetçiliğinin temelinde tartışmasız bir şekilde bilim var.”

“Atatürk’ün milliyetçiliği ile Türk İslam sentezini bir araya getirebilir miyiz?” sorusuna ise Hoca’nın yanıtı kısa, öz ve de vurucu oluyor:

“Atatürk milliyetçiliği kavramına karşıyım. Atatürk düpedüz Türk milliyetçisidir. Ziya Gökalp’in, Sadri Maksudi’nin, Ahmed Ağaoğlu’nun tipinde milliyetçidir.

Milliyetçilik ile dinin aynı sahalara hitap etmediğini söylüyorum. Buyrun yapın.”

“Siz cumhuriyetin ikinci yüzyılı için neyi önerirsiniz?” sorusuna Türk milliyetçiliğinin yaşayan efsanelerinden İskender Öksüz’ün cevabına kulak kesilmeli:

“İki şey söyleyeceğim.

Burası Türkiye. Biz Türk milletiyiz. İnanmayan anayasaya baksın.

Kırk etnisiteden bir Amerikan milleti yapıp dünyanın en güçlü milleti haline getirebiliyorsunuz. Pekiyi bizim ne eksiğimiz var?

1- Bu millet için çalışmaya mecburuz. Attığımız her adım Türk milletinin menfaati için olmalı.

Türk’üm ama Türkçü değilim diye bir ibare hatırlıyorum. Fransa’nın başındaki zat Fransızcı, Almanya’nın başındaki Almancı, Amerika’nın başındaki Amerikancı. Bir tek biz mi zavallıyız da Türklerin başındaki Türkçü olmayacak?

Türklük için çalışmamız gerektiğinin şuuruna varmalıyız.

2- Türk milletinin bekası için çalışırken bilimi alet olarak kullanmalıyız.

Ne diyor Atatürk?: En hakiki mürşit ilimdir.

Bakın bilimi alet olarak kullanmalıyız diyorum. Dini alet olarak kullanmalıyız dersem ben doğru dürüst bir laf etmemiş olurum.

Ne kadar farklı kavramlar (din ve bilim) bunlar.”

Programın sonunda sorulan “Türkiye, cumhuriyetin ikinci yüzyılına hangi ideolojiler üzerinden gidecek?” sorusuna İskender Öksüz’ün yanıtı şöyle idi:

“Mazallah hiçbir ideoloji üzerinden gitmesin.

Ben Türk milliyetçiliğine ideoloji demekten çekiniyorum. Fikir sistemi diyorum. Çünkü Türk milliyetçiliği bilime dayanan bir düşünce platformu.

Cemil Meriç’in lafıdır: İdeolojiler idrakimize giydirilen deli gömlekleridir.”

Yayında ve yapımda emeği geçen herkese teşekkür ediyor, Cumhuriyet’in yüzüncü yılına bugünden bir selam gönderiyoruz.

Yazar

Doğukan Altıparmak

Yorum Yap

Kayıt olmadan yorum yapabilirsiniz.




Benzer Yazılar