Millî Mücadele ve komplo teorisyenliğinin dayanılmaz cazibesi… – MİSAK- Millî Strateji Araştırma Kurulu
MDM- Millî Strateji Araştırma Kurulu
MİSAK logo

-
_______11.06.2019_______

Millî Mücadele ve komplo teorisyenliğinin dayanılmaz cazibesi…

Liath McGorman

Bir canlı türü olarak insanoğlunun en zayıf noktalarından birisinin, aynı zamanda kendisini diğer canlılardan ayıran en temel özellik olmasında tuhaf bir alaycılık yattığını düşünmüşümdür hep. Kastettiğim ayırıcı vasfımız; düşünme, kavrama, olgular ve varoluşumuz arasında zaman boyutunda da anlam ifade eden süreğen bağlantılar kurabilme yetimiz. Düz Türkçesi; halk dilinde “Allah akıl fikir vermiş” sözünde değinilen aklımızı kullanma becerimiz. En zayıf noktalarımızdan birisi de işte bu ilahi nimete kör bakma hususundaki tutku boyutuna ulaşabilen üşengeçliğimiz. Bir başka ifadeyle; düşünüp taşınarak fikir emeğimizin karşılığında mantıklı çıkarımlara varmaktansa hazırlop kalıpların alayına kavuk sallayıp amenna diyerek bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmanın kara büyüsüne kapılmak. Maalesef ülkemiz sınırları içerisinde pek bir makbul sayılan ve cehaletin kabartma tozuna benzetmekte sakınca görmediğim bu yaygın ve ne yazık ki muteber tutumun en net görülebildiği alanlardan birisi de, hele hele konu yakın tarihse, dünden belli: Komplo teorileri.

Komplo teorileri genellikle; nedensizce, kurulu otorite olarak hedef alınan kişi, kurum ya da olaylara sadece başkaldırmış olmak adına üretilip memleketimizin en yüksek tirajlı yayın organı olan fısıltı gazetesi ve onun sosyal medya nüshaları üzerinden servis ediliyor. Çoğu zaman doğrulanmamış bilgi kırıntılarının üzerine bolca hayal gücü boca edilerek fikir sofrasına konulan komplo teorileri, aslında kendi içerilerinde hak ettikleri biçimde değerlendirilip her yaşa yaygın ergenlik dönemi sanrıları olarak ele alınsalar ortada bir mesele kalmayacak. Gelin görün ki, kitap okuma oranlarının ortada olduğu memleketimizde komplo teorileri her zaman kendisine müşteri buluyor; üstelik baklanın bitini kör alıcıya anlatmaya çalışan en sabırlı akıl sahiplerini bile çileden çıkaracak boyutta.

İşte, Millî Mücadelemizin son yıllarda çoğalan biçimde komplo teorilerinin saldırısına uğramasının altında da, tedavi etmenin ilk adımını atmak adına teşhis edip adını koymamızın gereken işbu çok tekrarlanan her herzeyi yutma zaafımız yatıyor. Ülkemizin altında bulunduğu ve belge/bilgiyle çok kolay açıklanabilecek saldırının gerçekliğini bulandırıp en temel millî değerleri itibarsızlaştırmayı amaçlayan komplo teorilerinin odağında son devletimizin kuruluş destanı ve onun kahramanlarının bulunuyor. Bu milli değerler yıpratılmaya çalışılıyor ki, örülen çorabı kendi başına gönüllü geçirmeye razı ve özündeki cevheri reddetmenin ötesinde tahrip eden topluluklar oluşturulabilsin. Bahsedilen yalan zincirlerinin varlık nedenini en güzel açıklayan sözlerden birisi Will Durant’a ait:

Bir medeniyet kendi içerisinden çürümedikçe dışarıdan fethedilmez.

Bu noktada sizleri, şimdiye kadar eleştirdiğimiz komplo teorilerinin olabildiğince uzağında bir yerden Milli Mücadele’yi ele almaya başlamak adına, ilk paragrafta söz ettiğimiz temel yetimizi net bir biçimde kullanabileceğimiz, masrafsız bir düşünce deneyine davet etmek istiyorum müsaadenizle. Aşağıda Milli Mücadele’nin, Mondros’tan Cumhuriyet’in ilanına kadar olan dönemi kapsayan kısa bir kronolojisi/olay dizini yer almakta. Kendimize şu temel soruyu soralım ve yanıtı üzerinde kafa yoralım: Bu olayların gerçekleşmediğine ilişkin delil var mı? Diğer bütün soruların anası olan bu sorunun cevabını dört başı mamur biçimde verdiğimiz takdirde göreceğiz ki kerameti kendinden menkul, fesli ya da fessiz sözde tarihçilerin piyasaya sürdüğü komplo teorileri sadece kendi çarpık anlayışlarının gemisini oflaya poflaya güç bela yüzdürmeye ve hasbelkader ele geçirilen kaypak bir gücün sallantılı tribününe oynamaya yönelik saçmalıklardan başka bir şey değiller:

1918

30 Ekim            Osmanlı Devleti ile I. Dünya Savaşı galibi ülkeler arasında, savaşı sona erdiren Mondros Mütarekesi’nin imzalanması.

31 Ekim             Mustafa Kemal Paşa’nın Adana’da konuşlanmış bulunan Yıldırım Orduları Grubu komutanlığını Alman General Liman Von Sanders’den devralması.

1 Kasım             İttihat ve Terakki Fırkası’nın son kongresinin İstanbul’da toplanması.

2 Kasım             Enver Paşa, Talat Paşa, Cemal Paşa ve diğer bazı İttihat ve Terakki liderlerinin İstanbul’u terk etmeleri.

8 Kasım              Britanya ordusu birliklerinin Musul’u işgali.

8 Kasım              Sadrazam Ahmed İzzet Paşa ve kabinesinin istifası.

9 Kasım              Britanya ordusu birliklerinin İskenderun’u ve Çanakkale Boğazı’nın iki yakasını işgali.

11 Kasım             Ahmed Tevfik Paşa’nın sadrazam tayin edilerek yeni Osmanlı hükümetini kurması.

12 Kasım            Bir Fransız tugayının İstanbul’a girişi. Ertesi gün Britanya, Fransa ve Yunanistan savaş gemilerinden oluşan bir filonun İstanbul önünde demirlemesi ve karaya ilave birliklerin çıkması.

12 Kasım            Fransız ordusu birliklerinin İskenderun’u işgali.

13 Kasım            İstanbul’un işgali.

13 Kasım            Mustafa Kemal Paşa’nın Adana’dan İstanbul’a gelişi.

14 Kasım            Fransız ve Yunan ordusu birliklerinin Meriç Nehri’nin doğusuna geçerek Uzunköprü’yü ve Trakya demiryolu hattının Çatalca Hadımköy’e kadar uzanan bölümünü işgali.

15 Kasım            Osmanlı ordusu birliklerinin Bakü’den çekilmesi. Şehrin takip eden günlerde Britanya birlikleri tarafından işgali.

15 Kasım              Fransız ordusu birliklerinin Belen’i işgali

18 Kasım              Osmanlı ordusu birliklerinin Tebriz’den çekilmesi.

28 Kasım              Kâzım Karabekir Paşa’nın Kars’tan İstanbul’a gelişi.

1 Aralık                 Yapılacak barış anlaşmasında Osmanlı Devleti Türk-Müslüman halkının haklarını savunmak üzere ilk Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri’nin İzmir, Trakya ve Doğu Anadolu Bölgesi vilayetlerinde kuruluşu.

6 Aralık                Britanya ordusu birliklerinin Kilis’i işgali.

7 Aralık                Fransız ordusu birliklerinin Antakya’yı işgali.

11 Aralık              Fransız ordusu birlikleri ile beraber yerli Ermenilerin Dörtyol’u işgali.

17 Aralık              Fransız donanması gemilerinin Mersin’e çıkartma yapması ve Fransız ordusu birliklerinin şehri işgali.

19 Aralık              Fransız ordusu birliklerinin Tarsus’u işgali. Dörtyol’da işgale karşı ilk silahlı direnişin gerçekleşmesi ile Güney Cephesi’nde (Batı kaynaklarında “Cilicia War”) çatışmaların başlaması.

20 Aralık              Fransız birliklerinin güney Anadolu’nun anahtarı Adana’yı işgali.

21 Aralık              Osmanlı Meclis-i Mebusanının tek parti rejimi altında faaliyet göstermiş 1914-1918 Döneminin padişah tarafından sona erdirilmesi.

21 Aralık              “Adana Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti”nin kuruluşu.

23 Aralık              Fransız ordusu birliklerinin Osmaniye ve Islahiye’yi işgali.

23 Aralık              Britanya birliklerinin Batum’u işgali.

27 Aralık              Güney’de Fransız işgal bölgesinin Pozantı ve Gülek Boğazı’na kadar genişletilerek Çukurova’nın tamamı üzerinde işgalin tamamlanması.

30 Aralık              Yunanistan’ın toprak taleplerini başlatılacak Paris Barış Konferansı’na sunmak amacıyla Kasım ayında Paris’e yaptığı bir ziyaretin ardından, Yunanistan Başbakanı Venizelos’un, İngiltere Başbakanı Lloyd George’a ilettiği bir nota ile, bu toprak taleplerinin Rodos (veya Meyis) adaları karşısından Marmara Denizi’ne kadar uzanan Batı Anadolu bölgesinin tamamını içerdiğini yinelemesi.

1919

3 Ocak                 İngiliz ordusu birliklerinin Cerablus’u işgali.

15 Ocak               İngiliz ordusu birliklerinin Antep’ı işgali. Yılsonunda İngilizlerin yerini Fransız ordu birlikleri alacaktır.

15 Ocak               İngiliz ordusu birliklerinin Haydarpaşa Garı’nı işgali.

22 Ocak               Osmanlı ordusu birliklerinin Batum’u tahliye etmeye başlaması.

22 Ocak               İngiliz ordusu birliklerinin Eskişehir ve Konya tren istasyonlarını işgali.

1 Şubat                İngiliz ordusu birliklerinin Aydın-Turgutlu demiryolu hattını işgali.

22 Şubat              İngiliz ordusu birliklerinin Maraş’ı işgali. Yıl sonunda İngilizlerin yerini Fransız ordu birlikleri alacaktır.

27 Şubat              İngiliz ordusu birliklerinin Birecik’i işgali. Yıl sonunda İngilizlerin yerini Fransız ordu birlikleri alacaktır.

8 Mart                  Fransız donanmasının iki gambotunun Zonguldak ve Karadeniz Ereğlisi’ne asker çıkarması.

9 Mart                  İngiliz ordusu birliklerinin Samsun’a çıkması.

10 Mart                Ahmed Tevfik Paşa hükümetinin düşmesi. Damat Ferit Paşa’nın ilk sadaretinin ilk hükümetini kurması.

15 Mart                Samsun’daki İngiliz ordusu birliklerinden bir müfrezenin ilerleyerek Merzifon’u işgali.

16 Mart                İngiliz ordusu birliklerinin Tel Abyad ve Akçakale’yi işgali.

24 Mart                İngiliz ordusu birliklerinin Urfa’yı işgali. Yılsonunda İngilizlerin yerini Fransız ordu birlikleri alacaktır.

28 Mart                İtalyan birliklerinin Antalya’yı işgali.

13 Nisan              İngiliz ordusu birliklerinin Kars’ı işgali.

16 Nisan              Fransız ordusu birliklerinin Afyonkarahisar tren istasyonunu işgali.

26 Nisan              İtalyan birliklerinin Konya tren istasyonunu işgali.

30 Nisan              İngilizlerin Kars yönetimini Ermenilere bırakması.

4 Mayıs                İtalyan birliklerinin Kuşadası’nı işgali.

11 Mayıs              İtalyan birliklerinin Bodrum, Fethiye ve Marmaris’i işgali.

14 Mayıs              İtalyan birliklerinin Akşehir’i işgali.

15 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin İzmir’e çıkışı. İzmir’in işgalinin başlaması. Hasan Tahsin’in ilk kurşunu. Albay Fethi Bey’in “Zito Venizelos” diye bağırmayı reddettiği için süngülenmesi. Sarıkışla’daki silahsız Türk askerlerinin katledilmesi. Gün içinde farklı tahminlere göre 300-400 Türk sivilin öldürülmesi, yaralanması, taciz veya tecavüze uğraması.

15 Mayıs

(9 Eylül 1922)      Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi

16 Mayıs              Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu müfettişi olarak Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan Samsun’a hareket etmesi.

16 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Urla, Çeşme, Karaburun ve Sakız, Midilli, Sisam, Ahikerya Ipsara adalarını işgali Seferihisar’ı işgali.

17 Mayıs              İtalyan birliklerinin Güllük ve Söke’yi işgali.

19 Mayıs              Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a ayak basması.

19 Mayıs              Damat Ferit Paşa’nın İzmir’in işgali nedeniyle dağıtılmış olan kabinenin yerine ilk sadaretinin ikinci kabinesini kurması.

21 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Menemen ve Torbalı’yı işgali.

21 Mayıs              İtalyan birliklerinin Afyonkarahisar tren istasyonunu işgali.

22 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Selçuk ve Bayındır’ı işgali.

23 Mayıs              Sultanahmet Mitingleri’nin birincisinin gerçekleştirilerek Halide Edip’in tarihi bir konuşma yapması (mitingler 30 Mayıs 1919, 10 Ekim 1919 ve 13 Ocak 1920 tarihlerinde tekrarlanacaktır).

23 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Foça’yı işgali.

25 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Manisa’yı işgali.

26 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Germencik’i işgali.

27 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Aydın ve İncirliova’yı işgali.

27 Mayıs              Aydın Savunması

28 Mayıs              Havza Genelgesi’nin yayınlanması

29 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Turgutlu’yu işgali.

30 Mayıs              Yunan ordusu birliklerinin Tire’yi işgali.

1 Haziran             Yunan ordusu birliklerinin Ödemiş’i işgali.

2 Haziran             Yunan ordusu birliklerinin Kınık ve Kiraz’ı işgali.

2 Haziran             İtalyan birliklerinin Milas’ı işgali.

3 Haziran             Yunan ordusu birliklerinin Nazilli’yi işgali.

5 Haziran             İtalyan birliklerinin Yatağan ve Çine’yi işgali.

12 Haziran           Yunan ordusu birliklerinin Bergama’yı işgali.

13 Haziran           Yunan ordusu birliklerinin Dikili’yi işgali.

14 Haziran           Yusuf İzzet Paşa komutasındaki Kuvayı Milliye güçlerinin Balıkesir’den hareketle Bergama’yı kuşatması ve Bergama Baskınını gerçekleştirmesiyle Yunan ordusunun 400 kadar zayiatla Bergama’yı terkederek Menemen’e çekilmek zorunda kalması.

20 Haziran           Isparta mitingi ve İtalyan birliklerinin şehri işgalden vazgeçmesi.

22 Haziran           Mustafa Kemal Paşa, Rauf Bey, Refet Bey, Ali Fuat Paşa ve Kâzım Karabekir Paşa tarafından Amasya Genelgesi’nin yayınlanması ile Sivas’ta ulusal ölçekte ve öncesinde Erzurum’da doğu vilayetleri için milletin istiklalini kurtarma amaçlı kongreler düzenlenmesi çağrısı yapılması.

28 Haziran           Yunan işgaline direnişin örgütlenmesi amaçlı birinci Balıkesir Kongresinin toplanması. Batı Anadolu’nun tamamını kapsayacak bir kongrenin Alaşehir’de toplanmasına karar verilmesi. Balıkesir’de aynı amaçla 10 Mart 1920 tarihine kadar art arda beş kongre düzenlenecektir.

28 Haziran          İtalyan birliklerinin Burdur’u işgali.

30 Haziran          Yunan ordusu birliklerinin Burhaniye ve Saruhanlı’yı işgali.

21 Temmuz         Damat Ferit Paşa’nın bir gün önce dağıtılmış olan kabinenin yerine ilk sadaretinin üçüncü kabinesini kurması.

23 Temmuz

4 Ağustos           Erzurum Kongresi

23 Temmuz         İtalyan birliklerinin Muğla’yı işgali.

26 Temmuz

31 Temmuz        Balıkesir Kongresi

16 Ağustos         Batı Anadolu’nun tamamında direnişin örgütlenmesi amaçlı Alaşehir Kongresinin çalışmalarını tamamlaması ve düzenlenecek Sivas Kongresi’ne gönderilecek temcilcilerin seçilmesi.

4 Eylül -11 Eylül   Sivas Kongresi

30 Eylül                Damat Ferit Paşa’nın görevden alınmasıyla ilk sadaret döneminin sona erişi.

6 Ekim                  Ali Rıza Paşa’nın sadrazamlığa getirilerek kabinesini kurması.

22 Ekim                Mustafa Kemal Paşa, Rauf Orbay ve Bekir Sami Bey’in (Heyet-i Temsiliye) Amasya’ya gelen Osmanlı hükümeti Bahriye Nazırı Hulusi Salih Paşa ile görüşmeleri sonucunda Amasya Protokolü’nün imzalanması.

29 Ekim                Fransız ordusu birliklerinin İngilizlerin yerini alarak Maraş’ı işgali.

31 Ekim                Sütçü İmam olayı ile Maraş’ta direnişin başlaması.

21 Kasım              Fransız ordusu birliklerinin Mardin’i bir günlük işgal denemesi, şiddetli direnişle karşılaşacaklarını fark ederek aynı gün şehri terk etmek zorunda kalmaları.

27 Aralık              Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’ya gelişi.

1920

21 Ocak

12 Şubat        Maraş Savunması

26 Ocak          Köprülü Hamdi Bey önderliğinde 40 atlı arkadaşının 26 Ocak’ı 27 Ocak’a bağlayan gece Akbaş Cephaneliği Baskını’nı düzenlemesi.

12 Şubat          Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Maraş’ı terk etmek zorunda bırakmaları.

2 Mart              Ali Rıza Paşa kabinesinin düşmesi.

7 Mart              Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Kadirli’yi terk etmek zorunda bırakmaları.

8 Mart              Hulusi Salih Paşa’nın sadrazamlığa getirilerek kabinesi kurması.

16 Mart            İstanbul’un resmen işgali.

2 Nisan            Hulusi Salih Paşa kabinesinin düşmesi.

5 Nisan            Damat Ferit Paşa’nın bir kez daha sadrazamlığa getirilerek kabinesini kurması.

10 Nisan          Şeyh ul-İslam Dürrizade Abdullah’ın Kuvvayı Milliye güçlerini bir fetva ile Kâfir ilan etmesi ve liderlerini ölüme mahkûm etmesi.

10 Nisan          Ankara müftüsü Rifat Börekçi’nin 153 müftünün de imzaladığı Ankara fetvasıyla Şeyh-ül İslam’a karşılık vermesi, Kurtuluş Savaşı’nı caiz kılması.

13 Nisan          Büyük Millet Meclisi seçimlerine ve Ankara’da hükümet kurulmasına karşı Damat Ferit Paşa hükümeti destekli Hilafet Ordusu hareketinin Düzce’de patlak vermesi.

18 Nisan          Hilafet Ordusu hareketinin Bolu’ya yayılması

20 Nisan          Hilafet Ordusu hareketinin Gerede’ye yayılması

23 Nisan          Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nin açılması ve 1. Dönem’in olağanüstü şartlarda çalışmalarına başlaması.

25 Nisan          Hilafet Ordusu hareketinin Safranbolu’ya yayılması.

25 Nisan          Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Pozantı’yı terk etmek zorunda bırakmaları.

29 Nisan           Hıyanet-i Vataniye Kanununun çıkarılması

30 Nisan           Hilafet Ordusu hareketinin Çerkeş’e yayılması

27 Mayıs           Güney cephesinde Kuvayı Milliye güçlerinin ilk kapsamlı askeri başarısını teşkil eden Karboğazı Baskınında 500 Fransız askerinin esir edilmesi.

2 Haziran          Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Kozan’ı terk etmek zorunda bırakmaları.

8 Haziran          Fransız askerlerinin Karadeniz Ereğlisi’nden çekilmeleri.

18 Haziran        Fransızların Zonguldak üzerinde yoğunlaşarak şehrin tamamını ve resmen işgal etmeleri.

15 Haziran       15. kolordu Komutanlığı “Doğu Cephesi Komutanlığı” olarak adlandırıldı ve Kazım Karabekir Paşa komutanlığa atandı.

22 Haziran       Yunan ordusu birliklerinin Akhisar’ı işgali.

23 Haziran       Yunan ordusunun Batı Anadolu’da güney Marmara Bölgesi’nden Büyük Menderes Nehri’ne kadar uzanan bir hatta geniş çaplı bir taarruza geçmesi.

24 Haziran       Yunan ordusu birliklerinin Salihli, Soma ve Kırkağaç’ı işgali.

25 Haziran       Hilafet Ordusu hareketinin (isyanının) bastırılması, İstanbul hükümetinin Ankara hükümeti güçleri karşısından aldığı yenilgiler nedeniyle Kuva-i İnzibatiye’yi lağvetmesi.

25 Haziran       Yunan ordusu birliklerinin Alaşehir’i işgali.

28 Haziran       Yunan ordusu birliklerinin Kula’yı işgali.

30 Haziran        Yunan ordusu birliklerinin Balıkesir’ı işgali.

1 Temmuz         Yunan ordusu birliklerinin Edremit’ı işgali.

2 Temmuz         Yunan ordusu birliklerinin Bandırma ve Biga’yı işgali.

5 Temmuz         Yunan ordusu birliklerinin Buldan’ı işgali.

8 Temmuz         Yunan ordusu birliklerinin Bursa’yı işgali.

11 Temmuz        Yunan ordusu birliklerinin İznik’i işgali.

20 Temmuz        Yunan ordusu birliklerinin işgali Trakya’ya yayarak Tekirdağ, Marmaraereğlisi ve Çorlu’yu işgali.

11 Temmuz        Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Birecik’i terk etmek zorunda bırakmaları.

31 Temmuz        Bir gün önce kabinesini yenilemek amacıyla istifa etmiş bulunan Damat Ferit Paşa’nın son hükümetini kurması.

4 Ağustos            Yunan ordusu birliklerinin Gelibolu’yu işgali.

10 Ağustos         Sadrazam Damat Ferit Paşa, Maarif Nazırı (Eğitim Bakanı) Bağdatlı Mehmed Hâdî Paşa, büyükelçi Reşat Halis ve Şura-yı Devlet reisi Rıza Tevfik’in Sevr Antlaşması’nı imzalamaları.

28 Ağustos            Yunan ordusu birliklerinin Uşak ve Afyonkarahisar’ı işgali.

20 Eylül                 Kazım Karabekir’in Doğu cephesinin başına geçmesi ve Gümrü Antlaşması’nın imzalanması.

17 Ekim                 Damat Ferit Paşa’nın son kabinesinin düşmesi.

21 Ekim                 Son Osmanlı sadrazamı Ahmed Tevfik Paşa’nın yeniden göreve tayin edilerek hükümetini kurması.

22 Ekim                 Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Saimbeyli’yi terk etmek zorunda bırakmaları.

24 Ekim – 12 Kasım   Gediz Muharebeleri

1921

6 Ocak                I. İnönü Muharebesi’nin başlaması. Savaş altı gün sürecek ve 11 Ocak’ta İsmet Paşa (İsmet İnönü) komutasındaki Türk ordusu birliklerinin zaferi ile sonuçlanacaktır.

16 Mart              Sovyet Rusya ile TBMM Hükümeti arasında Moskova Antlaşması’nın imzalanması

22 Mart              Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Feke’yi terk etmek zorunda bırakmaları.

23 Mart              II. İnönü Muharebesi’nin başlaması. Savaş on gün sürecek ve 1 Nisan’da İsmet Paşa (İsmet İnönü) komutasındaki Türk ordusu birliklerinin zaferi ile sonuçlanacaktır.

28 Mart              Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Düziçi ve Bahçe’yi terk etmek zorunda bırakmaları.

1 Nisan              Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Karaisalı’yı terk etmek zorunda bırakmaları.

11 Nisan             Kuvayi Milliye güçlerinin Fransız ordusu birliklerini Urfa’yı terk etmek zorunda bırakmaları.

9 Haziran            Fransız eski devlet bakanı Franklin Bouillon’un Fransız birliklerinin sürekli gerilediği Güney Cephesi konusunda bir anlaşmaya varmak üzere Fransa hükümetinin temsilcisi sıfatıyla Ankara’ya gelmesi.

21 Haziran         Türk ordusunun başlıca malzeme sevkiyat kanalı İnebolu limanının Yunan muhribi Kilkis ve destroyer Panthir tarafından bombalanması. Bombardıman 30 Ağustos günü tekrarlanacaktır.

21 Haziran         Fransızların Zonguldak’tan işgali kaldırarak askerlerini geri çekmeleri

10 Temmuz – 21 Temmuz      Kütahya-Eskişehir Muharebeleri ve Türk ordusunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi.

23 Ağustos         Sakarya Meydan Muharebesi’nin başlaması.

13 Eylül              Sakarya Meydan Muharebesi’nin Türk zaferi ile sona erişi. Hemen ardından İtalyanların Anadolu’yu terk edişi.

20 Ekim              Türk Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Tengirşenk ile Fransa hükümeti temsilcisi Franklin Bouillon arasında Güney Cephesi’nde savaşın sona ermesini sağlayan Ankara Antlaşması’nın imzalanması.

15 Kasım           Fransız ordusu birliklerinin Islahiye’yi boşaltmaları.

7 Aralık               Fransız ordusu birlikleri ile eş zamanlı olarak İngiliz işgal kuvvetlerinin Kilis’i boşaltmaları.

25 Aralık             Fransız ordusu birliklerinin Antep’i boşaltmaları.

1922

3 Ocak                 Fransız ordusu birliklerinin Mersin’i boşaltmaları.

5 Ocak                  Fransız ordusu birliklerinin Adana, Ceyhan ve Tarsus’u boşaltmaları.

7 Ocak                  Fransız ordusu birliklerinin Osmaniye’yi boşaltmaları.

8 Ocak                  Fransız ordusu birliklerinin Erzin’i boşaltmaları.

9 Ocak                  Fransız ordusu birliklerinin Dörtyol’u boşaltmaları.

25 Ağustos            25 Ağustos’u 26 Ağustos’a bağlayan gece Atatürk’ün Şuhut’tan Kocatepe’ye yürüyüşü (Zafer yürüyüşü).

26 Ağustos           Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin başlaması. Meydan muharebesi beş gün sürecek ve 30 Ağustos’ta kesinleşen Türk zaferi sonrasında Büyük Taarruz başlayacaktır.

27 Ağustos            Afyonkarahisar ve Sincanlı’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

30 Ağustos            Kütahya, Altınyayla ve Demirci’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

31 Ağustos            Banaz ve Sivaslı’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

1 Eylül                   Uşak, Seyitgazi, Gediz ve Kiraz’ın Yunan işgalinden kurtuluşu.

2 Eylül                   Eskişehir, Karahallı, Ulubey ve Dursunbey’in Yunan işgalinden kurtuluşu.

3 Eylül                   Eşme, Ödemiş, Selendi, Tavşanlı, Emet, Güney, Buharkent ve Bigadiç’in Yunan işgalinden kurtuluşu.

4 Eylül                   Bilecik, Bozüyük, Söğüt, Buldan, Bayındır, Tire, Simav, Kula ve Sarıgöl’ün Yunan işgalinden kurtuluşu.

5 Eylül                   Kuyucak, Nazilli, Sultanhisar, Kınık, Sındırgı, Susurluk, Pazaryeri, Domaniç, Alaşehir, Gördes ve Salihli’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

6 Eylül                   Balıkesir, Balya, Gönen, Savaştepe, Kepsut, Söke, İnegöl, Yenişehir, Akhisar, Ahmetli, Gölmarmara’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

7 Eylül                   Aydın, İncirliova, Germencik, Kuşadası, İvrindi, Torbalı, Saruhanlı ve Turgutlu’nun Yunan işgalinden kurtuluşu.

8 Eylül                   Manisa, Selçuk, Kemalpaşa, Burhaniye, Havran, Edremit’in Yunan işgalinden kurtuluşu.

9 Eylül                   İzmir’in Kurtuluşu

10 Eylül                 Orhangazi’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

11 Eylül                 Bursa, Gemlik, Orhaneli, Seferihisar ve Foça’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

12 Eylül                 Sandıklı, Haymana, Mudanya, Kırkağaç ve Urla’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

13 Eylül                 Soma’nın Yunan işgalinden kurtuluşu. 17 Eylül’e kadar sürecek 1922 İzmir Yangınının başlaması.

14 Eylül                 Manyas, Karacabey, Mustafakemalpaşa, Bergama ve Dikili’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

14 Eylül                 İzmir Yangını

15 Eylül                 Ayvalık’ın Yunan işgalinden kurtuluşu.

16 Eylül                 Çeşme’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

17 Eylül                 Bandırma’nın Yunan işgalinden kurtuluşu.

18 Eylül                 Erdek, Biga, Çan, Karaburun ve Mahmudiye’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

20 Eylül                 Mihalıççık ve Sivrihisar’ın Yunan işgalinden kurtuluşu. Balkan Savaşı’nda Yunanistan’ın eline geçmiş bulunan Bozcaada’nın alınması.

21 Eylül                 Ayvacık’ın Yunan işgalinden kurtuluşu.

22 Eylül                 Emirdağ’ın Yunan işgalinden kurtuluşu.

24 Eylül                 Bolvadin ve Çay’ın Yunan işgalinden kurtuluşu. Balkan Savaşı’nda Yunanistan’ın eline geçmiş bulunan Gökçeada’nın alınması.

25 Eylül                Lapseki’nin Yunan işgalinden kurtuluşu.

3 Ekim                  Mudanya Mütarekesi görüşmelerinin başlaması.

11 Ekim                Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması ile savaşın fiilen sona erişi.

1 Kasım                Padişahlığın kaldırılması.

17 Kasım              Osmanlı padişahı VI. Mehmed Vahideddin’in İstanbul’dan ayrılması.

1923

17 Şubat               İzmir İktisat Kongresi’nin açılışı.

24 Temmuz           Lozan Antlaşması’nın imzalanması.

11 Ağustos            2. TBMM’nin açılması.

23 Ağustos            Lozan Antlaşması’nın 2. TBMM tarafından onaylanması.

23 Ağustos            Müttefik birliklerinin Lozan Antlaşması çerçevesinde İstanbul’dan ayrılmaya başlamaları.

9 Eylül                   Cumhuriyet Halk Fırkası’nın kuruluşu.

23 Eylül                 Son Müttefik birliklerinin İstanbul’dan ayrılması.

6 Ekim                   Bir gün önce Üsküdar’ı teslim alan Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk birliklerinin şehrin yönetimini almak üzere İstanbul’a girişi. 7 Ekim tarihinde Şile, 8 Ekim tarihinde Çatalca’ya kadar tam denetimin sağlanması.

29 Ekim                 Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı

İşte; bir milletin destansı uyanışının tarih dizini. Komplo teorisyenliğinin burada satır satır yer verilen bütün olaylar hakkında kendi açıklamasını tek tek getirmek şöyle dursun, hiçbir veriye dayanmadan bu satır başlarını topyekûn inkâr etmesindeki acizliği yüksek idrakinize bırakıyorum.

Bu vesileyle de, yeri gelmişken, bugünlere ulaşmamızı sağlayan, başta kurucu cumhurbaşkanımız Gazi Mareşal Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bütün gazilerimizi ve aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmet, minnet ve hasretle anıyorum.

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!
       

Yazarın MİSAK'taki yazıları